Nhà ở xã hội cho thuê: Nguồn cung ‘nhỏ giọt’, làm sao giữ được giá thuê phù hợp?
Hội nghị triển khai, xúc tiến đầu tư và phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn TP.HCM chiều ngày 9/6 đã đề cập đến nhiều số liệu và thực trạng về nhu cầu và nguồn cung nhà ở cho thuê hiện nay.
Hàng trăm ngàn người có nhu cầu, nguồn cung chỉ có chục ngàn
Sau khi hợp nhất, TP.HCM mới phát sinh khoảng 974.000 người có nhu cầu mua hoặc thuê nhà ở xã hội. Còn theo khảo sát của Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM và Sở Xây dựng TP.HCM, khoảng 60% công nhân lao động nhập cư trên địa bàn thành phố có nhu cầu thuê nhà ở thay vì mua nhà. Như vậy, nhu cầu về nhà ở cho thuê giá phù hợp hiện rất lớn, song nguồn cung hiện chỉ đáp ứng được với một tỷ lệ rất nhỏ.
Cụ thể, trong giai đoạn 2021-2025, TP.HCM hoàn thành 17.902 căn nhà ở xã hội. Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố được giao chỉ tiêu phát triển thêm 181.257 căn nhà ở xã hội, trong đó có khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê. Đây rõ ràng là một thách thức không nhỏ về cả vốn, cơ chế, chính sách thúc đẩy, nhà đầu tư, và đặc biệt là giá cả.
Theo ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), ngay cả trong trong trường TP.HCM hoàn thành chỉ tiêu được giao về phát triển nhà ở xã hội vào năm 2030 đạt gần 200.000 căn, thì nguồn cung này cũng chưa hẳn đáp ứng được nhu cầu thực tế.
Theo kế hoạch trong giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ triển khai 67.000 căn nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công, được xây dựng trên quỹ đất của doanh nghiệp tạo lập; 30.000 căn nhà ở xã hội không sử dụng vốn đầu tư công được xây dựng trên đất do Nhà nước tạo lập hoặc quản lý (thành phố sẽ lựa chọn chủ đầu tư theo Nghị quyết số 201); còn lại là nhà ở xã hội đầu tư bằng hình thức đầu tư công là 10.000 căn; nhà ở xã hội để cho thuê 50.000 căn; nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân 25.000 căn.
Nhà ở cho thuê: chuẩn tối thiểu và giá phù hợp như thế nào?
Có thể thấy, chỉ tiêu nhà ở xã hội TP.HCM được giao phát triển tăng gấp hơn 10 lần so với số lượng nhà ở xã hội đã hoàn thành trong giai đoạn 2021-2025. Như vậy, tốc độ triển khai đòi hỏi cũng phải nhanh gấp hơn 10 lần so với giai đoạn vừa qua.
Trên thực tế, từ thời TPHCM cũ cho đến TPHCM sau sáp nhập, nơi này vẫn là khu vực có dịch vụ nhà ở cho thuê nhộn nhịp nhất cả nước, với rất nhiều loại hình từ tư nhân, nhà nước, đến đầu tư nước ngoài; từ bình dân ở cấp độ nhà trọ công nhân tạm bợ cho đến nhà cho thuê cao cấp với các dịch vụ và tiện ích tương ứng với khách sạn hạng sang.
Đối với khu vực nhà trọ cho thuê, rõ ràng, chuẩn tối thiểu quá thấp, nếu không muốn nói là nhiều khu nhà trọ xập xệ, tồi tàn, không bảo đảm về môi trường sống tối thiểu và cả các yếu tố, yêu cầu về an toàn cháy nổ, PCCC. Yếu tố quan trọng thứ hai là giá thuê cũng như giá cả các loại dịch vụ đi kèm, như điện, nước, dịch vụ hỗ trợ, y tế, tiện ích mua sắm, giải trí.v.v… Đây là 2 yếu tố cốt lõi cần được định rõ và thông tin minh bạch trong chiến lược phát triển nhà ở cho thuê trong giai đoạn mới 2026-2030.
TP.HCM hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng nhà ở cho thuê vốn vay và lãi vay
Thông tin từ hội nghị, TP.HCM hiện đang có gói vay hỗ trợ toàn bộ lãi suất do Công ty Đầu tư tài chính nhà nước TP.HCM cung cấp cho các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, với mức vay tối đa 200 tỉ đồng/dự án, thời hạn không quá 7 năm.
Cùng với đó, thành phố cũng sẽ đưa ra nhiều chính sách nhằm khuyến khích các nhà đầu tư tham gia xây dựng nhà ở cho thuê, bằng việc đưa loại hình nhà ở cho thuê vào danh mục dự án được hỗ trợ, và mức vốn vay tối đa của dự án được ngân sách thành phố hỗ trợ lãi suất, nâng từ 200 tỉ đồng/dự án lên 300 tỉ đồng/dự án.
Thành phố còn hỗ trợ 100% kinh phí đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật thuộc phạm vi dự án nhưng không quá 10 tỉ đồng/dự án; hỗ trợ giảm giá thuê nhà đối với nhà ở xã hội do doanh nghiệp đầu tư đăng ký loại hình nhà ở cho thuê.