China Unicom: Kế hoạch trấn áp của Mỹ có thể làm gián đoạn liên lạc toàn cầu
Theo đơn vị của China Unicom tại Mỹ, đề xuất mới từ chính quyền Trump nhằm cấm các nhà mạng Mỹ kết nối với những hãng viễn thông hàng đầu Trung Quốc có thể gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng với mạng lưới liên lạc toàn cầu.
Mối quan hệ công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước vào giai đoạn căng thẳng mới, khi chính quyền Trump đề xuất mở rộng các biện pháp hạn chế với những tập đoàn viễn thông lớn nhất cường quốc châu Á. Lần này, mục tiêu không còn chỉ là cấm hoạt động kinh doanh tại Mỹ mà là cắt đứt các kết nối mạng giữa doanh nghiệp viễn thông hai nước.
Trong hồ sơ gửi lên Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC), China Unicom tại Mỹ cho rằng đề xuất mới của cơ quan này sẽ làm suy yếu các hoạt động kinh doanh xuyên biên giới và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng quốc tế vốn phụ thuộc rất lớn vào các kết nối dữ liệu giữa Mỹ và Trung Quốc.
Phía China Unicom cảnh báo rằng đề xuất mới có thể gây ra những tác động vượt xa phạm vi cạnh tranh địa chính trị, thậm chí làm gián đoạn mạng lưới liên lạc toàn cầu và gây tổn hại cho chính các doanh nghiệp Mỹ đang hoạt động tại Trung Quốc.
Trước đó, FCC đã đề xuất cấm các nhà mạng Mỹ, cũng như nhà khai thác viễn thông nước ngoài hoạt động tại nước này, kết nối mạng với China Unicom, China Mobile, China Telecom và một số doanh nghiệp khác, với lý do họ có thể gây ra rủi ro với an ninh quốc gia Mỹ.
Từ cấm hoạt động đến cắt kết nối
Trong nhiều năm qua, Mỹ liên tục gia tăng sức ép với các doanh nghiệp viễn thông Trung Quốc.
Năm 2019, FCC bác đơn xin giấy phép hoạt động của China Mobile. Đến năm 2021 và 2022, cơ quan này lần lượt thu hồi giấy phép hoạt động tại Mỹ của China Telecom và China Unicom với lý do lo ngại an ninh quốc gia. Sau đó, các hãng viễn thông Trung Quốc này tiếp tục bị đưa vào Covered List (danh sách các doanh nghiệp và dịch vụ bị Mỹ coi là rủi ro với an ninh quốc gia).
Tuy nhiên, dù bị cấm cung cấp các dịch vụ viễn thông truyền thống tại Mỹ, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn duy trì một số hoạt động liên quan đến hạ tầng mạng, trung tâm dữ liệu, điểm hiện diện mạng (PoP) và các nút kết nối Internet quốc tế. Đó chính là phần còn lại mà FCC đang muốn xử lý.
Ngày 30/4, FCC bỏ phiếu nhất trí thông qua một đề xuất lấy ý kiến công chúng (NPRM) nhằm cấm China Unicom, China Telecom và China Mobile vận hành trung tâm dữ liệu hoặc các điểm hiện diện mạng tại Mỹ. Không những thế, đề xuất còn cấm các nhà mạng Mỹ kết nối trực tiếp với các doanh nghiệp nằm trong danh sách bị coi là rủi ro an ninh quốc gia.
Nếu được thông qua, đây sẽ là bước leo thang lớn nhất trong chính sách viễn thông của Mỹ với Trung Quốc kể từ khi áp dụng biện pháp siết chặt nhắm vào Huawei và các doanh nghiệp viễn thông Trung Quốc những năm gần đây.
Vì sao China Unicom lo ngại?
Ở góc nhìn của FCC, mục tiêu của đề xuất khá rõ ràng: giảm thiểu nguy cơ các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận hoặc ảnh hưởng đến hạ tầng viễn thông của Mỹ. Tuy nhiên, China Unicom cho rằng cách tiếp cận này có thể tạo ra những hệ lụy ngoài mong muốn.
Trong thế giới Internet hiện đại, các nhà mạng quốc tế không hoạt động như những hệ thống độc lập. Họ liên tục trao đổi lưu lượng dữ liệu với nhau thông qua hàng nghìn điểm kết nối trên toàn cầu.
Một email được gửi từ thành phố New York (Mỹ) tới Thượng Hải (Trung Quốc), một cuộc họp trực tuyến từ xa giữa thủ đô Washington D.C và Bắc Kinh, hay giao dịch thương mại xuyên biên giới đều phụ thuộc vào các kết nối này.
Nếu các nhà mạng Mỹ bị cấm kết nối trực tiếp với những hãng viễn thông Trung Quốc, lưu lượng dữ liệu có thể phải đi vòng qua các quốc gia hoặc nhà cung cấp thứ ba trước khi đến đích. Điều đó đồng nghĩa với chi phí cao hơn, độ trễ lớn hơn và hệ thống vận hành phức tạp hơn.
Với những tập đoàn đa quốc gia đang sở hữu nhà máy, trung tâm nghiên cứu hoặc chuỗi cung ứng trải dài giữa Mỹ và Trung Quốc, đây sẽ là vấn đề lớn.
China Unicom lập luận rằng chính các doanh nghiệp Mỹ sẽ là nhóm chịu ảnh hưởng đầu tiên nếu kết nối viễn thông giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới bị hạn chế mạnh hơn.
Mỹ đang nhắm tới điều gì?
Giới quan sát cho rằng cuộc đối đầu hiện nay không đơn thuần là câu chuyện của các công ty viễn thông. Mỹ ngày càng coi hạ tầng số là một phần của an ninh quốc gia.
Vài năm gần đây, Mỹ đã siết chặt kiểm soát chip AI, trung tâm dữ liệu, cáp quang biển, thiết bị mạng và các công nghệ liên quan đến truyền tải dữ liệu quốc tế.
Việc FCC hướng chiến dịch sang các điểm kết nối Internet và trung tâm dữ liệu cho thấy phạm vi cạnh tranh đang được mở rộng từ phần cứng sang toàn bộ hệ sinh thái mạng.
Theo FCC, các doanh nghiệp nằm trong Covered List là những tổ chức đã bị các cơ quan an ninh Mỹ xác định có nguy cơ gây rủi ro với an ninh quốc gia. Đề xuất mới nhằm ngăn chặn các thực thể này tiếp tục tiếp cận hoặc duy trì ảnh hưởng với hạ tầng viễn thông của Mỹ.
Mỹ cũng nhiều lần viện dẫn các lo ngại liên quan đến bảo mật lưu lượng Internet và khả năng định tuyến dữ liệu. Trước đó, FCC từng thúc đẩy các biện pháp bảo mật mới với BGP sau khi xuất hiện các cáo buộc liên quan đến việc chuyển hướng lưu lượng mạng quốc tế.
BGP (giao thức cổng biên) là giao thức định tuyến cốt lõi của Internet. Nếu ví Internet là mạng lưới đường cao tốc toàn cầu, BGP giống hệ thống điều phối giao thông, quyết định dữ liệu phải đi qua những tuyến đường nào để đến đích nhanh và hiệu quả nhất.
Phía Trung Quốc luôn bác bỏ các cáo buộc đó, cho rằng Mỹ đang sử dụng khái niệm an ninh quốc gia để hạn chế cạnh tranh và kìm hãm sự phát triển của các doanh nghiệp nước này.
Nguy cơ phân mảnh Internet toàn cầu
Điều đáng chú ý là tranh chấp hiện nay diễn ra trong bối cảnh thế giới ngày càng phụ thuộc vào các luồng dữ liệu xuyên biên giới.
Trong thời đại AI tạo sinh, điện toán đám mây và chuỗi cung ứng số, dữ liệu đã trở thành một loại tài nguyên chiến lược không kém dầu mỏ hay năng lượng.
Nhiều chuyên gia lo ngại rằng nếu các nền kinh tế lớn tiếp tục xây dựng những hệ sinh thái mạng tách biệt, Internet toàn cầu có thể dần bị phân mảnh thành các khu vực riêng biệt.
Kịch bản đó sẽ khiến chi phí vận hành tăng lên với doanh nghiệp, đồng thời làm giảm hiệu quả của các dịch vụ số xuyên biên giới.
Hiện FCC vẫn trong giai đoạn lấy ý kiến với đề xuất mới. Hạn cuối để các bên gửi ý kiến ban đầu là ngày 8/6 và phản hồi bổ sung là ngày 7/7. Quy định cuối cùng chưa được ban hành.
Phản ứng mạnh mẽ từ China Unicom cho thấy Trung Quốc coi đây là một trong những bước đi đáng chú ý của Mỹ trong mặt trận viễn thông kể từ sau các lệnh trừng phạt Huawei năm 2019.
Nếu đề xuất được thông qua, tác động của nó có thể không chỉ giới hạn ở ba nhà mạng hàng đầu Trung Quốc. Đây có thể trở thành dấu mốc mới trong quá trình Mỹ và Trung Quốc từng bước tách rời hạ tầng số, khi những kết nối vốn được xây dựng để phục vụ thương mại và liên lạc quốc tế ngày càng chịu ảnh hưởng từ các tính toán địa chính trị.
