World Cup 2026 không hẳn là cú hích cho kinh tế Mỹ
World Cup 2026 được quảng bá là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển, 104 trận đấu và gần 6 triệu khán giả trực tiếp kèm theo những kì vọng kinh tế.
Mỹ cũng là quốc gia tổ chức phần lớn các trận đấu, bao gồm cả trận chung kết tại sân MetLife ở New Jersey. Tuy nhiên, đằng sau những con số hoành tráng ấy, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng tác động của World Cup đối với nền kinh tế Mỹ sẽ không lớn như nhiều người tưởng tượng. Giải đấu có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho một số ngành nghề, nhưng khó tạo ra cú hích đáng kể cho nền kinh tế lớn nhất thế giới.
World Cup 2026 tạo ra làn sóng tiêu dùng ngắn hạn
Nếu nhìn vào quy mô tổ chức, World Cup 2026 rõ ràng là một cỗ máy khổng lồ tạo ra dòng tiền. Hàng triệu cổ động viên từ khắp nơi trên thế giới đổ về Bắc Mỹ sẽ sử dụng dịch vụ khách sạn, nhà hàng, giao thông, mua sắm và giải trí. Các sân vận động, khu fan zone và trung tâm thành phố sẽ trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết trong hơn một tháng diễn ra giải đấu.
Tuy nhiên, các nghiên cứu về những World Cup trước cho thấy hiệu ứng kinh tế thường chỉ kéo dài trong thời gian rất ngắn.
Theo phân tích của các chuyên gia tại Goldman Sachs, các thành phố đăng cai World Cup 1994 tại Mỹ từng ghi nhận số lượng việc làm tăng cao trong thời gian giải đấu diễn ra. Tuy nhiên, phần lớn mức tăng này tập trung ở các ngành khách sạn, nhà hàng, bán lẻ và vận tải. Sau khi World Cup kết thúc, thị trường lao động nhanh chóng quay trở lại trạng thái bình thường.
Điều tương tự cũng xuất hiện tại nhiều Thế vận hội mùa hè và các sự kiện thể thao lớn khác. Những công việc được tạo ra chủ yếu là vị trí thời vụ, phục vụ nhu cầu ngắn hạn của du khách.
Đối với World Cup 2026, Goldman Sachs ước tính số việc làm tại Mỹ có thể tăng thêm khoảng 40.000 vị trí trong tháng 6 và khoảng 10.000 vị trí trong tháng 7. Tuy nhiên, sau khi giải đấu khép lại, thị trường lao động sẽ phải hấp thụ lượng nhân sự tạm thời này, dẫn đến tình trạng suy giảm việc làm trong các tháng tiếp theo. Nói cách khác, World Cup không tạo ra tăng trưởng bền vững mà chỉ dịch chuyển nhu cầu tiêu dùng từ tương lai về hiện tại.
Hiệu ứng tương tự cũng xuất hiện với tăng trưởng GDP. Lượng khách quốc tế tăng lên giúp doanh thu dịch vụ du lịch và bán lẻ được cải thiện. Tuy nhiên, mức tác động được dự báo chỉ làm GDP Mỹ tăng thêm một phần rất nhỏ trong quý II và quý III trước khi suy giảm trở lại vào cuối năm.
Đối với một nền kinh tế có quy mô hơn 30.000 tỉ USD như Mỹ, ngay cả một sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh cũng chỉ tạo ra gợn sóng nhỏ chứ khó tạo nên một cơn địa chấn kinh tế.
Người thắng lớn không phải nước Mỹ mà là các thương hiệu
Nếu kinh tế Mỹ khó hưởng lợi quá lớn từ World Cup thì một số doanh nghiệp lại có cơ hội thu về khoản lợi nhuận đáng kể. Đứng đầu danh sách là ngành đồ uống, đặc biệt là bia.
Các nhà phân tích của Jefferies dự báo World Cup 2026 có thể làm mức tiêu thụ bia toàn cầu tăng thêm khoảng 568 triệu lít chỉ trong hai tháng diễn ra giải đấu. Đây là con số khổng lồ, phản ánh thói quen gắn bóng đá với các hoạt động tụ tập, xem trận đấu tại quán bar hoặc các khu vực công cộng.
Lịch sử cũng cho thấy những kì World Cup trước luôn tạo ra sự bùng nổ doanh số cho các hãng bia. Tại World Cup 2014 ở Brazil, tập đoàn bia lớn nhất thế giới AB InBev đã bán thêm khoảng 140 triệu lít bia so với thông thường. Các nghiên cứu khác cho thấy doanh số tiêu thụ tại những thành phố đăng cai có thể tăng từ 2,5% đến gần 10% trong thời gian giải đấu diễn ra.
Với World Cup 2026, các thương hiệu bia toàn cầu đang đặt nhiều kì vọng vào thị trường Bắc Mỹ, nơi văn hóa thể thao gắn liền với tiêu dùng đồ uống và các hoạt động giải trí cộng đồng.
Không chỉ ngành bia, các hãng hàng không, khách sạn, công ti thanh toán điện tử, nhà cung cấp dịch vụ truyền hình và các nền tảng phát trực tuyến cũng được hưởng lợi từ làn sóng người hâm mộ đổ về giải đấu.
Thế nhưng, phần lớn nguồn lợi này lại tập trung vào một số doanh nghiệp cụ thể chứ không lan tỏa mạnh tới toàn bộ nền kinh tế. Đây là điểm khác biệt giữa tác động vi mô và tác động vĩ mô.
Ở góc độ doanh nghiệp, World Cup là cơ hội vàng để tăng doanh thu. Nhưng ở góc độ quốc gia, doanh số tăng thêm của một số ngành chưa đủ lớn để tạo ra bước ngoặt cho nền kinh tế Mỹ.
Một thực tế khác là cơ sở hạ tầng phục vụ World Cup tại Mỹ gần như đã hoàn thiện từ trước. Khác với Qatar năm 2022 hay Nam Phi năm 2010 phải xây dựng hàng loạt sân vận động và công trình mới, Mỹ chủ yếu tận dụng những sân bóng hiện đại có sẵn.
Điều này giúp tiết kiệm chi phí nhưng cũng đồng nghĩa World Cup không tạo ra làn sóng đầu tư xây dựng quy mô lớn như nhiều quốc gia đăng cai trước đây.
World Cup 2026 chắc chắn sẽ là sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất hành tinh. Các thành phố đăng cai sẽ nhộn nhịp hơn, doanh nghiệp dịch vụ sẽ kiếm được nhiều tiền hơn và hàng triệu người hâm mộ sẽ tạo nên bầu không khí lễ hội kéo dài hơn một tháng.
Nhưng nếu xét dưới góc độ kinh tế vĩ mô, giải đấu này khó trở thành động lực tăng trưởng lớn cho nước Mỹ. Nó giống một đợt tăng tốc ngắn hạn hơn là một cuộc bứt phá đường dài. Vì vậy, dù World Cup có thể mang đến những bàn thắng đẹp trên sân cỏ, nó nhiều khả năng sẽ không ghi được một “bàn thắng lớn” cho nền kinh tế Mỹ như những gì nhiều người kì vọng.