IPO bom tấn của SpaceX gây áp lực lên tiền mã hóa, OpenAI, Anthropic ra sao?

Lý do là nhiều nhà đầu tư cá nhân đang bị thu hút bởi các cổ phiếu AI (trí tuệ nhân tạo) mới và có mức độ rủi ro cao, nên sẵn sàng rút tiền khỏi thị trường tiền số để mua cổ phiếu SpaceX.

SpaceX được dự báo có giá trị khoảng 1.800 tỉ USD, tạo nên cơn sốt trên Phố Wall và truyền thông.

Theo Reuters và nhiều hãng tin khác, SpaceX dành tới 30% lượng cổ phiếu chào bán, tương đương 22,5 tỉ USD, cho nhà đầu tư cá nhân. Đây là động thái hiếm thấy ở các thương vụ IPO quy mô lớn mà trong lịch sử thường bị chi phối bởi các nhà đầu tư tổ chức.

Các nhà phân tích và lãnh đạo trong ngành tiền mã hóa cho rằng điều này đang thúc đẩy dòng tiền rời khỏi những tài sản rủi ro như tiền số, khi các cá nhân và nhiều nhà đầu tư khác bán bớt tài sản để có tiền mua cổ phiếu SpaceX. Ngoài ra, thị trường còn chuẩn bị đón các đợt IPO được kỳ vọng rất lớn khác như OpenAI và Anthropic trong năm nay.

Bitcoin, đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới, gần đây giao dịch quanh mức 61.852 USD, giảm khoảng 52% so với đỉnh lịch sử 126.223 USD được thiết lập hồi tháng 10.2025.

“Tiền mã hóa đang trở thành nguồn vốn để tài trợ cho những thương vụ như thế này. Chúng ta cần tìm 75 tỉ USD cho đợt IPO này, và số tiền đó phải đến từ đâu đó”, theo Spencer Hallarn, Giám đốc giao dịch phi tập trung toàn cầu của GSR - công ty giao dịch và cung cấp thanh khoản tiền mã hóa.

Nếu trước đây Elon Musk giúp hồi sinh ngành phóng tên lửa thương mại và biến hoạt động khám phá không gian thành một ngành kinh doanh quy mô lớn, SpaceX hiện nhắm tới cơ hội còn lớn hơn: xây dựng các dịch vụ AI dành cho doanh nghiệp.

Bản cáo bạch IPO cho thấy SpaceX hiện vẫn chưa có lãi. Mức định giá rất cao của SpaceX dựa trên giả định rằng công ty sẽ tăng trưởng mạnh trong nhiều năm tới nhờ tham vọng trở thành thế lực AI, bên cạnh các kế hoạch tương lai như đưa con người lên sao Hỏa và xây trung tâm dữ liệu trong không gian.

Theo các lãnh đạo ngành tiền mã hóa, điều đó khiến SpaceX trở thành một khoản đặt cược AI mang tính đầu cơ và rủi ro cao - đúng kiểu tài sản hấp dẫn với cùng nhóm nhà đầu tư cá nhân vốn đang chi phối tâm lý thị trường tiền mã hóa.

Thomas Puech, Giám đốc điều hành công ty giao dịch tiền mã hóa INDIGO, nhận xét: “IPO của SpaceX nhiều khả năng sẽ hút bớt vốn khỏi thị trường tiền mã hóa, ít nhất trong giai đoạn đầu. Tiền mã hóa và AI đang cạnh tranh cùng một nguồn vốn chấp nhận rủi ro”.

Ông cho rằng ở thời điểm hiện tại, AI là chủ đề hấp dẫn hơn nhiều so với tiền mã hóa trong mắt nhà đầu tư.

Thời điểm tồi tệ nhất với tiền mã hóa

Việc SpaceX dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq (Mỹ) vào ngày 12/6 tới diễn ra đúng lúc thị trường tiền mã hóa đang gặp khó khăn.

Giá Bitcoin đã giảm 15% trong tuần trước, mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 11.2022, thời điểm sàn giao dịch tiền mã hóa FTX sụp đổ.

Áp lực còn gia tăng khi Strategy, doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới và luôn ủng hộ mạnh mẽ đồng tiền mã hóa này, tuần trước tiết lộ rằng đã bán một phần lượng Bitcoin nắm giữ, lần đầu tiên kể từ năm 2022.

David Morrison, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại Trade Nation, cho rằng Bitcoin hiện không còn được nhà đầu tư yêu thích như trước.

“Bitcoin đã mất đi phần nào sức hấp dẫn và tính mới lạ với nhiều nhà đầu tư. Sự phấn khích xung quanh IPO của SpaceX càng khiến tình hình trở nên khó khăn hơn”, ông viết trong một báo cáo nghiên cứu.

Tiền mã hóa từng tăng mạnh sau khi chính quyền thân thiện với ngành tiền số của Tổng thống Donald Trump lên nắm quyền. Tuy nhiên, thị trường này lao dốc từ tháng 10/2025 khi ông Trump đe dọa áp thuế mới lên hàng hóa Trung Quốc và từ đó đến nay vẫn chưa thể phục hồi bền vững.

Trong khi đó, chỉ số cổ phiếu bán dẫn Mỹ (.SOX) đã tăng khoảng 170%.

Dòng vốn rút khỏi các quỹ ETF (hoán đổi danh mục) tiền mã hóa cũng tăng mạnh. Lượng vốn rút khỏi các quỹ này đã vượt 2 tỉ USD trong tháng 5, theo Sui Chung, Giám đốc điều hành CF Benchmarks - đơn vị cung cấp chỉ số cho nhiều ETF tiền mã hóa.

Các ETF tiền mã hóa ra mắt từ năm 2024 từng giúp đẩy giá tiền số đi lên và thu hút thêm nhiều tổ chức tài chính tham gia thị trường. Tuy nhiên, xu hướng đang đảo chiều.

“Rõ ràng một phần dòng tiền rời khỏi thị trường tiền mã hóa đang chảy sang thị trường chứng khoán”, ông Sui Chung nói, dù lưu ý rằng không thể khẳng định chắc chắn số tiền đó đi thẳng vào cổ phiếu SpaceX.

Trong bối cảnh còn nhiều đợt IPO lớn đang chờ phía trước, cùng với kỳ vọng ngày càng tăng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể nâng lãi suất trong năm nay - điều thường khiến nhà đầu tư ưu tiên các tài sản an toàn và có thu nhập ổn định hơn, nhiều chuyên gia cho rằng rất khó để thị trường tiền mã hóa sớm phục hồi mạnh.

“Thật khó để nhìn thấy những yếu tố hỗ trợ đủ mạnh cho tiền mã hóa trong thời gian tới”, Spencer Hallarn nhận định.

IPO của SpaceX gây áp lực lên OpenAI và Anthropic ra sao?

Thoạt nhìn, SpaceX dường như không phải đối thủ trực tiếp của OpenAI hay Anthropic. Một bên sản xuất tên lửa, vận hành mạng Internet vệ tinh Starlink và theo đuổi tham vọng chinh phục sao Hỏa, trong khi hai bên còn lại phát triển mô hình AI tạo sinh. Song trên thị trường vốn, cả ba lại đang cạnh tranh cho cùng một thứ: dòng tiền của nhà đầu tư.

Theo hồ sơ IPO, SpaceX dự kiến huy động tới 75 tỉ USD và có thể trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử. Điều đó khiến sức hút của SpaceX vượt xa phạm vi của ngành hàng không vũ trụ và trở thành sự kiện tài chính lớn nhất năm 2026.

Trong khi đó, OpenAI vừa nộp hồ sơ IPO bí mật với mục tiêu định giá có thể lên tới 1.000 tỉ USD. Anthropic đã nộp hồ sơ IPO hôm 1/6 sau khi hoàn tất vòng gọi vốn 65 tỉ USD đưa định giá công ty lên khoảng 965 tỉ USD. Reuters nhận định đây sẽ là bộ ba thương vụ công nghệ có giá trị lớn nhất trong hơn một thập niên qua và là phép thử quan trọng với khẩu vị rủi ro của giới đầu tư toàn cầu.

Vấn đề của OpenAI và Anthropic là dòng tiền đầu tư không phải vô hạn.

Để mua cổ phiếu SpaceX, nhiều quỹ, nhà đầu tư cá nhân và các văn phòng quản lý tài sản gia đình sẽ phải bán bớt những khoản khác hoặc giữ lại tiền mặt thay vì tiếp tục rót vốn vào các thương vụ mới.

Các chuyên gia trên thị trường tiền mã hóa đã bắt đầu ghi nhận hiện tượng dòng vốn rời khỏi những tài sản rủi ro để chuẩn bị cho IPO của SpaceX, đồng thời cho rằng OpenAI và Anthropic cũng đang nằm trong nhóm những thương vụ cạnh tranh trực tiếp nguồn vốn này.

Không chỉ cạnh tranh về dòng tiền, SpaceX còn vô tình nâng tiêu chuẩn mà OpenAI và Anthropic phải đáp ứng.

Với mức định giá khoảng 1.800 tỉ USD, SpaceX được thị trường nhìn nhận như tập đoàn sở hữu nhiều động cơ tăng trưởng cùng lúc: tên lửa tái sử dụng, Starlink, hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu và hệ sinh thái xAI sau sáp nhập. Dù vẫn thua lỗ gần 5 tỉ USD trong năm 2025, công ty của Elon Musk có doanh thu thực tế gần 19 tỉ USD và nhiều mảng kinh doanh đã tạo dòng tiền đáng kể.

Theo tờ Financial Times, tập đoàn tài chính Goldman Sachs dự báo doanh thu AI của SpaceX có thể tăng từ 3,2 tỉ USD năm 2025 lên hơn 322 tỉ USD vào năm 2030. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư bắt đầu xem SpaceX tập đoàn AI quy mô lớn thay vì công ty tên lửa, đồng thời đặt câu hỏi khó hơn với OpenAI và Anthropic.

Nếu SpaceX được định giá 1.800 tỉ USD nhờ sở hữu hàng loạt tài sản vật lý, hạ tầng và doanh thu hiện hữu, mức định giá gần 1.000 tỉ USD của các công ty AI thuần túy sẽ được biện minh như thế nào? Nhà đầu tư sẽ không chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng người dùng hay khả năng của mô hình AI, mà còn muốn thấy con đường rõ ràng dẫn tới lợi nhuận bền vững.

Áp lực còn lớn hơn bởi SpaceX đang trở thành "bài thi thử" cho toàn bộ làn sóng IPO AI năm 2026.

Theo Rob Cyran - cây bút bình luận thuộc chuyên mục Reuters Breakingviews, nếu cổ phiếu SpaceX tăng mạnh sau khi niêm yết trên Nasdaq vào ngày 12/6, thị trường có thể xem đây là tín hiệu cho thấy nhà đầu tư vẫn sẵn sàng trả giá rất cao cho những câu chuyện tăng trưởng dài hạn. Khi đó, OpenAI và Anthropic nhiều khả năng sẽ được hưởng lợi nhờ tâm lý lạc quan lan rộng.

Ngược lại, nếu cổ phiếu SpaceX giao dịch kém kỳ vọng hoặc bị bán mạnh sau IPO, giới đầu tư có thể bắt đầu xem xét lại toàn bộ các mức định giá nghìn tỉ USD đang xuất hiện trên thị trường công nghệ. Lúc đó, OpenAI và Anthropic có nguy cơ phải điều chỉnh kỳ vọng định giá hoặc lùi thời điểm IPO để chờ điều kiện thuận lợi hơn.

Một nghịch lý đang xuất hiện trên Phố Wall là SpaceX vừa là mối đe dọa, vừa là người mở đường cho OpenAI và Anthropic.

Trong ngắn hạn, công ty do Elon Musk điều hành đang hút phần lớn sự chú ý, dòng tiền và thanh khoản của thị trường. Song trong dài hạn, nếu đợt IPO của SpaceX thành công thì sẽ giúp củng cố niềm tin rằng các hãng công nghệ tăng trưởng cao vẫn có thể đạt mức định giá hàng nghìn tỉ USD trên thị trường đại chúng.

Vì vậy, với OpenAI và Anthropic, điều họ quan tâm nhất lúc này có lẽ là cổ phiếu SpaceX sẽ diễn biến ra sao trong những tuần đầu sau khi niêm yết. Kết quả đó có thể trở thành tín hiệu quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định IPO của OpenAI, Anthropic cùng các công ty AI khác trong nửa cuối năm 2026.

Sơn Vân