Giới đầu cơ tin cổ phiếu SpaceX tăng hơn 20% ngày đầu, nghị sĩ muốn hoãn IPO

Hiện hợp đồng tương lai vĩnh viễn của SpaceX đang được giao dịch quanh mức 162 USD trên nền tảng Hyperliquid - thị trường tập trung chủ yếu những nhà giao dịch tiền mã hóa hoạt động tích cực và chấp nhận rủi ro cao. Mức giá này cao hơn khoảng 20% so với giá IPO cố định 135 USD/cổ phiếu của SpaceX.

Tuy nhiên, giá hiện tại vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh hơn 220 USD của hợp đồng tương lai vĩnh viễn SpaceX được thiết lập ngay sau khi sản phẩm này ra mắt vào tháng 5.

Hợp đồng tương lai vĩnh viễn của SpaceX trên Binance cũng đang giao dịch ở mức tương tự.

Theo các nguồn tin, đợt IPO của SpaceX đang trong tình trạng lượng đăng ký mua cao gấp khoảng 4 lần lượng cổ phiếu chào bán. Nói cách khác, nhu cầu từ nhà đầu tư hiện lớn gấp 4 lần số cổ phiếu được phân phối trong đợt phát hành.

SpaceX dự kiến bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào ngày 12/6. Nếu đạt mức định giá khoảng 1.770 tỉ USD, công ty Elon Musk điều hành sẽ ngay lập tức trở thành doanh nghiệp niêm yết lớn thứ 7 tại Mỹ, vượt qua Tesla - hiện có vốn hóa khoảng 1.600 tỉ USD.

Ông Eric Chen, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Injective Labs, cho rằng: “Các hợp đồng tương lai vĩnh viễn trên Hyperliquid cho thấy thị trường có sự quan tâm đáng kể đến IPO của SpaceX, nhưng chưa đến mức cuồng nhiệt. Đây là sân chơi của những nhà giao dịch rất năng động và chấp nhận rủi ro cao. Họ không định giá SpaceX với mức chênh lệch quá lớn so với các công ty chuẩn bị IPO khác. Đây là tín hiệu hữu ích, nhưng không đảm bảo rằng thị trường chứng khoán sẽ phản ứng tương tự khi SpaceX chính thức lên sàn”.

Injective Labs là công ty phát triển hạ tầng tài chính phi tập trung (DeFi).

Theo Eric Chen, rủi ro nằm ở chỗ ngay cả những nhà đầu tư lạc quan nhất hiện nay cũng chưa thực sự quá hưng phấn với SpaceX. Điều đó đặt ra câu hỏi liệu nhu cầu mua cổ phiếu có đủ bền vững khi thị trường bước vào giai đoạn giao dịch thực tế, nơi thanh khoản lớn hơn và giá cổ phiếu được xác lập bởi cung cầu thật hay không.

Hợp đồng tương lai vĩnh viễn là công cụ tài chính cho phép nhà đầu tư đặt cược vào biến động giá của một tài sản mà không cần sở hữu trực tiếp nó. Khác với hợp đồng tương lai truyền thống, loại hợp đồng này không có ngày đáo hạn và cho phép sử dụng đòn bẩy tài chính để khuếch đại mức lời hoặc lỗ.

Đây hiện là một trong những công cụ giao dịch phổ biến nhất trên thị trường tiền mã hóa. Theo CoinGecko, hơn 70% khối lượng giao dịch trên các sàn tiền mã hóa tập trung toàn cầu đến từ loại hợp đồng này.

Đáng chú ý, đà giảm của hợp đồng tương lai vĩnh viễn SpaceX diễn ra cùng thời điểm thị trường tiền mã hóa suy yếu. Kể từ khi hợp đồng này được niêm yết ngày 18/5, giá Bitcoin đã giảm khoảng 20%, còn Ether giảm khoảng 23%. Điều đó cho thấy tâm lý thận trọng đang lan rộng trên các thị trường tài sản rủi ro, kể cả với những nhà đầu tư đặt cược vào đợt IPO được mong đợi nhất năm 2026.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren kêu gọi SEC hoãn đợt IPO của SpaceX

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren thuộc đảng Dân chủ đã kêu gọi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) hoãn đợt IPO sắp tới của SpaceX, với lý do lo ngại về mức định giá công ty cũng như các vấn đề liên quan đến quản trị doanh nghiệp. Nội dung này được bà nêu trong bức thư gửi SEC mà kênh CNBC tiếp cận được.

“Trước những mối đe dọa chưa từng có với việc bảo vệ nhà đầu tư và tính toàn vẹn của thị trường từ thương vụ IPO lớn nhất lịch sử, SEC cần trì hoãn việc đẩy nhanh quá trình phê duyệt hồ sơ đăng ký niêm yết”, bà Elizabeth Warren viết trong thư gửi cơ quan này hôm 10/6.

Trong bức thư dài 12 trang, Elizabeth Warren bày tỏ lo ngại về khả năng xuất hiện các thông tin kế toán hoặc định giá “không chính xác hoặc gây hiểu nhầm” liên quan đến thương vụ SpaceX mua lại xAI, công ty AI do Elon Musk sở hữu, hồi tháng 2.

Bà cũng cho rằng có thể tồn tại xung đột lợi ích khi Elon Musk nắm quyền lực quá lớn và gần như không bị kiểm soát với tư cách là cổ đông chi phối của SpaceX. Ngoài ra, việc đưa SpaceX vào các chỉ số chứng khoán lớn trong thời gian ngắn sau IPO cũng có thể tạo ra “những rủi ro đáng kể” với cả nhà đầu tư chủ động lẫn nhà đầu tư thụ động.

Bức thư được gửi trong bối cảnh SpaceX chuẩn bị chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán vào ngày 12/6, với mục tiêu huy động số vốn kỷ lục và đạt mức định giá lịch sử.

Elizabeth Warren viết: “Những nhà đầu tư tự lựa chọn cổ phiếu ít nhất vẫn có thể tránh rót tiền vào các công ty mà họ cho là có hoạt động rủi ro hoặc thiếu công bằng. Tuy nhiên, IPO của SpaceX tạo ra một mối lo ngại mới: các chỉ số chứng khoán lớn có thể bị thiết kế theo cách buộc hàng triệu nhà đầu tư đang nắm giữ các quỹ chỉ số thụ động phải sở hữu cổ phiếu SpaceX và chịu các rủi ro đáng kể của công ty này, dù họ không có quyền lựa chọn”.

Quỹ chỉ số thụ động là loại quỹ đầu tư không cố gắng chọn cổ phiếu thắng thị trường, mà chỉ đơn giản mua và nắm giữ toàn bộ hoặc phần lớn cổ phiếu trong một chỉ số chứng khoán như S&P 500 hoặc Nasdaq 100.

SpaceX và Chủ tịch SEC Paul Atkins chưa phản hồi về thông tin trên.

SpaceX đã thực hiện một bước đi khác thường khi ấn định mức giá cố định 135 USD/cổ phiếu theo kiểu “mua thì mua, không mua thì thôi”, thay vì đưa ra phạm vi giá và điều chỉnh theo nhu cầu thị trường như thông lệ của các đợt IPO.

Ngoài ra, công ty dành tới 30% lượng cổ phiếu chào bán cho nhà đầu tư cá nhân, tương đương khoảng 22,5 tỉ USD, mức phân bổ cao bất thường với một thương vụ IPO quy mô lớn.

Thông thường, sau IPO, quyền giám sát và ảnh hưởng của các cổ đông bên ngoài với doanh nghiệp sẽ tăng lên. Nhiều nhà sáng lập công ty vẫn duy trì quyền lực lớn nhờ sở hữu các loại cổ phiếu có quyền biểu quyết cao hơn bình thường, nhưng trường hợp của Elon Musk còn vượt xa điều đó.

Theo bản cáo bạch, Elon Musk sẽ nắm giữ tới 85,1% tổng quyền biểu quyết tại SpaceX sau IPO, cho phép ông tiếp tục kiểm soát gần như toàn bộ các quyết định quan trọng của công ty. Không chỉ vậy, tỉ phú giàu nhất thế giới gần như không thể bị bãi nhiệm khỏi vị trí giám đốc điều hành SpaceX nếu không có sự đồng thuận của chính ông.

SpaceX cũng bổ sung nhiều điều khoản quản trị khiến cổ đông khó thách thức các quyết định của ban lãnh đạo hơn, chẳng hạn:

- Yêu cầu tỉ lệ sở hữu tối thiểu với một số hành động pháp lý.

- Hạn chế khả năng cổ đông đưa ra các đề xuất biểu quyết.

- Tăng quyền kiểm soát của nhóm sáng lập với hoạt động quản trị doanh nghiệp.

Sơn Vân