Phát triển kinh tế số trên nền tảng số, dữ liệu và AI
Chương trình phát triển kinh tế số vừa được phê duyệt nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất lao động và xây dựng xã hội số văn minh, an toàn trong kỷ nguyên mới.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1033/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển kinh tế số và xã hội số giai đoạn 2026 - 2030. Đây là lộ trình chiến lược quan trọng để phát triển kinh tế dựa trên ba trụ cột chính: nền tảng số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và hướng tới một tương lai phát triển xanh, bền vững.
Tầm nhìn và mục tiêu chiến lược của phát triển kinh tế số
Chương trình đặt ra những mục tiêu tham vọng để đưa Việt Nam tiến nhanh trong kỷ nguyên số. Về khía cạnh kinh tế, mục tiêu quan trọng nhất là tỷ trọng giá trị tăng thêm của phát triển kinh tế số trong GDP đạt khoảng 30%. Đây là con số thể hiện sự quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế truyền thống sang kinh tế số.
Bên cạnh đó, Chính phủ đặt trọng tâm hỗ trợ ít nhất 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện chuyển đổi số thành công. Việc này không chỉ giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn là động lực để hình thành ít nhất 5 doanh nghiệp công nghệ số ngang tầm quốc tế và đưa vào sử dụng tối thiểu 5 sàn dữ liệu phục vụ các lĩnh vực trọng điểm. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt cũng được kỳ vọng sẽ gấp 30 lần GDP, minh chứng cho sự lan tỏa mạnh mẽ của các giải pháp tài chính số.
Về xã hội số, chương trình chú trọng phổ cập hạ tầng hiện đại. Đến năm 2030, 100% hộ gia đình được tiếp cận Internet cáp quang tốc độ 1 Gb/s, mạng 5G phủ sóng 99% dân số. Đặc biệt, 100% công dân từ 14 tuổi trở lên sẽ có căn cước và tài khoản định danh điện tử, 95% dân số từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng. Điều này tạo nền tảng vững chắc để đào tạo năng lực số cơ bản cho 10 triệu lượt người lao động.
Hệ sinh thái số: Dữ liệu và AI là trung tâm
Để thực hiện thành công mục tiêu phát triển kinh tế số, Chính phủ xác định dữ liệu chính là nguồn lực mới và AI là động lực thúc đẩy tăng trưởng vượt bậc. Các trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng tính toán hiệu năng cao sẽ được ưu tiên đầu tư.
Không chỉ dừng lại ở hạ tầng, việc xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành sẽ được đẩy mạnh. Các cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa khu vực công và tư sẽ được tối ưu hóa, thí điểm sàn giao dịch dữ liệu và cơ chế lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới.
Đồng thời, việc ứng dụng AI vào các ngành, lĩnh vực sẽ giúp tối ưu hóa vận hành, giúp doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu một cách chính xác, minh bạch, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đạo đức.
15 nhiệm vụ trọng tâm
Để hiện thực hóa lộ trình, Chính phủ đã đề ra 15 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, tập trung vào:
Hoàn thiện thể chế: Xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho các mô hình kinh tế mới dựa trên khoa học, công nghệ.
Hạ tầng số: Ưu tiên đầu tư hạ tầng băng rộng, 5G, thế hệ mạng di động tiếp theo và Internet vệ tinh.
Kinh tế dữ liệu: Coi dữ liệu là tài sản. Hoàn thiện chính sách về quyền sở hữu dữ liệu và phát triển thị trường dữ liệu bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế.
Ứng dụng AI: Đẩy mạnh ứng dụng AI trong quản trị nhà nước và sản xuất kinh doanh nhằm nâng cao năng suất lao động.
An ninh mạng: Đây là yếu tố sống còn. Xây dựng hệ sinh thái tín nhiệm mạng, phát triển các trung tâm an ninh mạng chuẩn quốc tế để bảo vệ người dân và doanh nghiệp.
Nhân lực số: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực chiến lược; đào tạo lại và chuyển đổi kỹ năng cho người lao động.
Đổi mới sáng tạo: Khuyến khích các doanh nghiệp phát triển các nền tảng số dùng chung, mở API và hình thành hệ sinh thái số theo từng ngành, lĩnh vực.
Khẳng định niềm tin vào tương lai số
Chương trình này không chỉ là những mục tiêu trên giấy mà là lời khẳng định mạnh mẽ của Chính phủ về quyết tâm chuyển đổi toàn diện. Việc thúc đẩy phát triển kinh tế số sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để doanh nghiệp và người dân cùng phát triển, đảm bảo mọi người dân đều được tiếp cận và thụ hưởng các thành quả của khoa học công nghệ.
Sự kết hợp giữa hạ tầng số đồng bộ, dữ liệu chính xác và sức mạnh của AI sẽ giúp Việt Nam không chỉ bắt kịp mà còn có thể vươn lên trong cuộc đua công nghệ toàn cầu. Đây chính là chìa khóa để xây dựng một đất nước xanh, bền vững, an toàn và hạnh phúc cho mọi thế hệ công dân.