ChatGPT lén lút vào trường thi: Cảnh báo gian lận công nghệ cao
Kỷ nguyên AI, ChatGPT bùng nổ mang đến nhiều tiện ích cho giáo dục, nhưng đồng thời cũng biến thành "vũ khí" tinh vi trong tay những thí sinh có ý định gian lận.
ChatGPT lén lút vào trường thi
Chỉ trong một thời gian ngắn, liên tiếp các vụ vi phạm quy chế thi nghiêm trọng liên quan đến công nghệ cao bị phát hiện, phơi bày một thực trạng đáng lo ngại về phân khúc gian lận thế hệ mới.
Trước đó không lâu, tại kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT tại Hà Nội, một trong những cuộc đua được đánh giá là căng thẳng nhất đối với học sinh trung học, một thí sinh đã bị giám thị bắt quả tang khi vừa dùng điện thoại thông minh chụp ảnh đề thi và gửi cho công cụ AI nhờ giải hộ. Sự việc được phát hiện chỉ sau ít phút phát đề, chặn đứng hành vi gian lận ngay từ vòng đầu.
Tưởng chừng bài học nhãn tiền tại Hà Nội sẽ thức tỉnh các sĩ tử, thì ngay trong chiều ngày 11/6, tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, kịch bản này lại tái diễn.
Chiều 11/6, thông tin từ Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long xác nhận, tại điểm thi Trường THPT Tân Quới (xã Tân Quới, tỉnh Vĩnh Long), một thí sinh dự thi môn Ngữ văn đã bị đình chỉ ngay trong phòng thi.
Sau khi tính giờ làm bài bài thi tự luận môn Ngữ văn được 4 phút, thí sinh này đã lén lút dùng điện thoại chụp lại đề thi, tải lên nền tảng ChatGPT nhằm nhận đáp án cấp tốc. Tuy nhiên, những biểu hiện tâm lý bất thường, sự lúng túng và hành vi liên tục nhìn xuống góc khuất đã không thể qua mắt được các giám thị phòng thi.
Biên bản lập tức được ký, thiết bị bị tịch thu và thí sinh này chính thức khép lại hành trình 12 năm đèn sách bằng một quyết định đình chỉ, hủy bỏ toàn bộ kết quả kỳ thi.
Nhìn nhận dưới góc độ chuyên môn, phương thức gian lận bằng AI tạo sinh là một bước chuyển dịch nguy hiểm, làm thay đổi hoàn toàn tính chất của việc vi phạm quy chế thi.
Nếu như trước đây, gian lận công nghệ cao là một đường dây phức tạp đòi hỏi phải có người hỗ trợ bên ngoài giải đề rồi đọc qua tai nghe siêu nhỏ vô hình, thì nay, với các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT, thí sinh trở thành những "sát thủ đơn độc".
Chỉ cần một kết nối Internet, AI có thể xử lý một bức ảnh chụp đề Văn, phân tích yêu cầu nghị luận xã hội hay nghị luận văn học và trả về một dàn ý chi tiết, thậm chí là một bài văn hoàn chỉnh chỉ trong vòng vài giây.
Sự tinh vi, tiện lợi và tốc độ của AI vô tình tạo ra một thứ "ảo tưởng an toàn", khiến một bộ phận học sinh lầm tưởng rằng mình có thể dễ dàng qua mặt hàng loạt lớp hàng rào an ninh trường thi.
Sự bùng nổ của AI trong đời sống học đường học tập hằng ngày, nơi AI hỗ trợ tóm tắt tài liệu, giải toán, viết tiểu luận, đã bị một số học sinh lạm dụng và biến tướng thành công cụ lười biếng.
Thay vì tích lũy kiến thức, rèn luyện tư duy phân tích và kỹ năng nghị luận trong suốt nhiều năm học, các em lại dồn toàn bộ sự đặt cược của số phận vào vài giây xử lý của thuật toán ngay trong phòng thi.
Ngăn chặn và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm
Liên quan đến vấn đề này, Ban Chỉ đạo thi cấp quốc gia liên tục đề nghị các địa phương chỉ đạo các điểm thi thực hiện nghiêm túc, triệt để quy chế thi; tăng cường mạnh mẽ các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
Trong đó, văn bản nhấn mạnh việc tăng cường các biện pháp kiểm tra nghiệp vụ đối với hành vi sử dụng điện thoại di động, các thiết bị công nghệ cao giấu kín và đặc biệt là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải bài thi.
Bộ Giáo dục và Đào tạo chiều ngày 11/6 cho biết có gần 1,2 triệu thí sinh dự thi môn Toán, đạt tỷ lệ 99,42%. Trong đó, 11 thí sinh bị đình chỉ thi. Bộ cũng cập nhật số thí sinh vi phạm quy chế ở buổi thi Ngữ văn tăng từ 12 lên 16.
Như vậy, trong ngày thi tốt nghiệp đầu tiên, 27 thí sinh bị đình chỉ, nhiều hơn năm ngoái 12 em. Trong đó, 25 em dùng điện thoại và hai em sử dụng tài liệu.
Theo quy chế, những thí sinh này phải nộp bài, đề thi, giấy nháp cho giám thị và ra khỏi phòng ngay. Các em sẽ bị hủy kết quả toàn bộ bài thi, đồng nghĩa không được công nhận tốt nghiệp THPT nếu là học sinh lớp 12.
