'Hợp nhất SpaceX và Tesla có thể giúp Elon Musk dễ thở hơn'

Trong cuộc phỏng vấn với kênh CNBC hôm 13/6, bà Gwynne Shotwell cho biết việc hợp nhất hai công ty "có thể giúp cuộc sống của Elon dễ dàng hơn một chút".

Nhờ lượng cổ phần nắm giữ tại SpaceX và Tesla, Elon Musk chính thức trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu tài sản vượt 1.000 tỉ USD.

Tại SpaceX, Giám đốc điều hành Elon Musk kiểm soát phần lớn hoạt động ra quyết định khi nắm giữ khoảng 82% quyền biểu quyết. Ở Tesla, ông là giám đốc điều hành kiêm thành viên hội đồng quản trị và thường có ảnh hưởng rất lớn đến các quyết định của công ty.

Gwynne Shotwell hiện là chủ tịch kiêm giám đốc vận hành SpaceX. Bà gia nhập SpaceX từ năm 2002 và là một trong những nhân viên đầu tiên của công ty này.

Dù không loại trừ khả năng SpaceX và Tesla hợp nhất trong tương lai, Gwynne Shotwell cho biết bà hiện còn rất nhiều việc phải làm. Khi cổ phiếu SpaceX bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq hôm 12/6, vốn hóa công ty đã vượt 2.000 tỉ USD và trở thành doanh nghiệp giá trị lớn thứ 6 tại Mỹ, vượt cả Tesla.

"Có sự hội tụ trong những mục tiêu mà tất cả chúng tôi muốn đạt được trong tương lai. Song lúc này, tôi tập trung vào việc duy trì hoạt động của SpaceX", Gwynne Shotwell thổ lộ.

Elon Musk có lịch sử sáp nhập các công ty của mình

Elon Musk từ lâu đã nổi tiếng với việc sáp nhập các công ty trong hệ sinh thái của mình.

Tháng 2/2026, ông sáp nhập SpaceX với xAI trong một thương vụ định giá doanh nghiệp hợp nhất ở mức 1.250 tỉ USD. Khi đó, Elon Musk cho biết mục tiêu chính của thương vụ là xây dựng các trung tâm dữ liệu trong không gian. Thỏa thuận này mang đến cho SpaceX các trung tâm dữ liệu, mạng xã hội X, mô hình và chatbot Grok kèm công cụ tạo ảnh AI.

Trước đó, cuối tháng 3/2025, xAI đã mua lại nền tảng X thông qua một thỏa thuận trao đổi cổ phiếu trị giá 45 tỉ USD.

“Sự kết hợp này định giá xAI ở mức 80 tỉ USD và X ở mức 33 tỉ USD (45 tỉ USD trừ 12 tỉ USD nợ)”, Elon Musk viết. Thương vụ định giá công ty hợp nhất ở mức 113 tỉ USD.

Tesla và SpaceX có nhiều mối liên kết

Tesla và SpaceX hiện đã chia sẻ một số nguồn lực với nhau, gồm cả đội ngũ kỹ sư. CNBC trước đây đưa tin Elon Musk đã thảo luận về khả năng hợp nhất hai công ty.

Tesla hiện còn sở hữu cổ phần tại SpaceX thông qua khoản đầu tư vào xAI. Gwynne Shotwell thừa nhận rằng hai công ty có nhiều điểm tương đồng về tầm nhìn phát triển. Tuy nhiên, ưu tiên hiện nay của bà vẫn là chế tạo tên lửa, mở rộng dịch vụ Internet băng rộng Starlink, thực hiện các nhiệm vụ tới Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Dù vậy, Gwynne Shotwell cho rằng hoạt động mua bán và sáp nhập sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tương lai, đặc biệt ở lĩnh vực AI. Bà tiết lộ SpaceX đang nắm quyền chọn mua Cursor, startup phát triển công cụ lập trình bằng AI, với mức giá khoảng 60 tỉ USD.

"Tôi nghĩ chúng ta sẽ còn thấy nhiều thương vụ như vậy nữa, không chỉ riêng SpaceX mà trên toàn ngành", nữ doanh nhân 62 tuổi người Mỹ nói.

Phát biểu trên cho thấy ban lãnh đạo SpaceX vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục mở rộng đế chế công nghệ của Elon Musk thông qua các thương vụ sáp nhập và thâu tóm, đặc biệt khi AI ngày càng trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển dài hạn của công ty.

Cổ phiếu tăng 19%, SpaceX vượt mốc 2.100 tỉ USD

Cổ phiếu SpaceX tăng 19% trong phiên giao dịch đầu tiên trên sàn Nasdaq hôm 12/6, đưa giá trị vốn hóa công ty đạt 2.110 tỉ USD.

Sau đợt IPO SpaceX kỉ lục, các nhà đầu tư đã nhanh chóng đổ tiền vào đế chế kinh doanh trải dài từ tên lửa, vệ tinh đến AI của Elon Musk. Hơn 510 triệu cổ phiếu SpaceX được giao dịch trong ngày đầu tiên, tương đương giá trị khoảng 84 tỉ USD, dù công ty hiện vẫn đang thua lỗ và doanh thu chỉ bằng một phần nhỏ so với các tập đoàn công nghệ có quy mô vốn hóa tương đương.

Màn chào sàn của SpaceX diễn ra suôn sẻ hơn nhiều so với dự đoán của giới quan sát. Cổ phiếu bắt đầu giao dịch vào cuối buổi sáng 12/6 mà không gặp các sự cố kỹ thuật từng xảy ra trong đợt IPO của Facebook năm 2012.

Kết thúc phiên giao dịch, cổ phiếu SpaceX đạt mức 160,95 USD, đưa vốn hóa công ty lên khoảng 2.110 tỉ USD. Nhờ đó, SpaceX vượt qua Broadcom để trở thành doanh nghiệp giá trị lớn thứ 6 nước Mỹ, đứng sau Amazon (2.600 tỉ USD).

Đợt giao dịch này cũng khép lại giai đoạn nhiều lo ngại về khả năng xử lý khối lượng giao dịch khổng lồ của sàn Nasdaq. Bên cạnh đó, đợt điều chỉnh gần đây của nhóm cổ phiếu công nghệ cũng làm dấy lên câu hỏi liệu các công ty AI có đang được định giá quá cao hay không.

Kết quả của SpaceX đặc biệt quan trọng bởi thị trường đang chuẩn bị đón nhận các đợt IPO quy mô lớn tiếp theo từ Anthropic và OpenAI.

Từ các quỹ đầu tư lớn đến nhà đầu tư cá nhân yêu thích Elon Musk, phần lớn đều kết thúc ngày giao dịch đầu tiên trong tâm trạng phấn khích.

Seth Hickle, Giám đốc đầu tư của công ty quản lý tài sản Mindset Wealth Management, nhận xét: "Với nhiều nhà đầu tư, sở hữu cổ phiếu SpaceX giống như đầu tư vào các công ty đường sắt trong thời kỳ Cách mạng Công nghiệp. Họ sẵn sàng trả thêm tiền cho 'phần thưởng Elon Musk' để có cơ hội đó". Tuy nhiên, các nhà phân tích cũng cảnh báo cổ phiếu SpaceX có thể biến động mạnh trong thời gian tới.

Với doanh thu khoảng 18,7 tỉ USD vào 2025, SpaceX đang được giao dịch ở mức gấp khoảng 112 lần doanh thu hàng năm, cao hơn rất nhiều so với hầu hết doanh nghiệp vốn hóa lớn khác.

Todd Schoenberger, Giám đốc đầu tư tại công ty quản lý tài sản Crosscheck Management, cho rằng: "Câu hỏi lớn là điều gì sẽ xảy ra trong vài tuần tới. Hiện nay, nhà đầu tư đang đẩy giá cổ phiếu lên cao hơn vì SpaceX đang được xem là một 'người chiến thắng'. Liệu đà tăng đó có được duy trì hay không thì vẫn còn phải chờ thời gian trả lời".

Nhà đầu tư cá nhân nhận được khoảng 20% lượng cổ phiếu phân bổ trong đợt IPO của SpaceX, cao hơn nhiều so với thông lệ. Một số người thậm chí còn ăn mừng khi mua được một cổ phiếu SpaceX.

“Thật khó tin”

Đợt IPO kỷ lục này là thành quả từ tham vọng kéo dài nhiều thập niên của Elon Musk trong lĩnh vực không gian và công nghệ. Thương vụ IPO của SpaceX cũng nổi bật vì phá vỡ nhiều quy tắc truyền thống của Phố Wall và thu hút lượng lớn nhà đầu tư cá nhân tham gia.

Shaun Maguire, đối tác của quỹ đầu tư Sequoia Capital - đơn vị đã đầu tư khoảng 2 tỉ USD vào SpaceX, nhận xét: "Elon xứng đáng được định giá ở mức rất cao nhờ thành tích đã được chứng minh và khả năng nhìn thấy các xu hướng công nghệ trước người khác".

Theo Reuters, khoản đầu tư của Sequoia Capital hiện đã có giá trị hơn 20 tỉ USD dựa trên mức giá IPO.

Với số tiền huy động 75 tỉ USD, SpaceX đã vượt xa kỷ lục IPO của tập đoàn dầu khí Saudi Aramco năm 2019. Khi đó, Saudi Aramco huy động 25,6 tỉ USD.

Giá trị SpaceX còn có thể tăng thêm nếu các ngân hàng bảo lãnh phát hành thực hiện quyền bán thêm cổ phiếu trong vòng 30 ngày sau IPO.

Tom Mueller, một trong những nhân viên đầu tiên của SpaceX, chia sẻ: "Thật khó tin khi chứng kiến công ty mà tôi gia nhập từ những ngày đầu, lúc mọi thứ mới chỉ nằm trên vài bản phác thảo, giờ đây lại có giá trị lớn đến như vậy".

Tom Mueller làm việc tại SpaceX trong 18 năm trước khi thành lập công ty tàu vũ trụ Impulse Space.

Theo trang Hill, khoảng 4.000 nhân viên hiện tại và cựu nhân viên SpaceX đã trở thành triệu phú nhờ số cổ phần họ nắm giữ.

SpaceX gia nhập Nasdaq-100 có thể tạo thêm lực mua cổ phiếu lớn

Do vẫn chưa có lãi, SpaceX chưa đủ điều kiện để gia nhập chỉ số S&P 500. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia dự báo công ty sẽ nhanh chóng được bổ sung vào chỉ số Nasdaq-100 theo quy định xét duyệt nhanh mới của Nasdaq. Điều đó đồng nghĩa hàng loạt quỹ ETF (hoán đổi danh mục) và quỹ đầu tư thụ động bám theo Nasdaq-100 sẽ buộc phải mua cổ phiếu SpaceX, tạo ra một nguồn cầu mới rất lớn.

Theo cơ chế mới, SpaceX có thể được thêm vào Nasdaq-100 chỉ sau khoảng một tháng, thay vì phải chờ tới một năm như trước.

Một số chuyên gia còn cho rằng các quỹ đầu tư có thể bán bớt cổ phiếu công nghệ khác để chuyển tiền sang SpaceX.

Ngay trong ngày đầu tiên SpaceX giao dịch, cổ phiếu nhiều hãng không gian và vệ tinh đã giảm mạnh: Planet Labs giảm 9%, còn EchoStar giảm 11%.

Cơ hội thị trường 28.500 tỉ USD nhưng định giá vẫn gây tranh cãi

SpaceX cho biết tổng thị trường mà công ty có thể tham gia lên tới 28.500 tỉ USD - con số được mô tả là cơ hội kinh doanh lớn nhất trong lịch sử nhân loại.

Nhờ vị thế dẫn đầu trong ngành không gian khi thực hiện hơn 80% tổng khối lượng hàng hóa được phóng lên quỹ đạo trong ba năm qua, cùng nguồn doanh thu từ Starlink, SpaceX có nền tảng đủ vững chắc để tiếp tục tăng trưởng, theo nhiều nhà đầu tư.

Tuy nhiên, không phải ai cũng đồng tình với mức định giá SpaceX hiện tại. Một số nhà phân tích đưa ra khuyến nghị tích cực với cổ phiếu SpaceX, nhưng hãng nghiên cứu đầu tư Morningstar cho rằng giá trị hợp lý của công ty chỉ khoảng 780 tỉ USD. Trong khi đó, công ty nghiên cứu đầu tư độc lập CFRA Research khuyến nghị "bán" với cổ phiếu SpaceX.

Nancy Tengler, Giám đốc điều hành hãng quản lý tài sản Laffer Tengler Investments, nhận xét: "Đây không phải cổ phiếu mà bạn mua dựa trên các yếu tố cơ bản. Với tôi, ví dụ phù hợp nhất là Amazon. Đó là công ty đã thay đổi cách chúng ta sống".

Nhận định đó phản ánh quan điểm phổ biến từ nhiều nhà đầu tư hiện nay: mua cổ phiếu SpaceX không không đơn thuần là đầu tư vào một doanh nghiệp, mà còn đặt cược vào tầm nhìn dài hạn của Elon Musk về AI, Internet vệ tinh và tương lai ngành không gian.

Sơn Vân