Chuyển đổi số nâng tầm giá trị nông sản Đồng bằng sông Cửu Long
Hội thảo tại Học viện Chính trị khu vực IV đề xuất giải pháp phát triển kinh tế số, nâng giá trị nông sản.
Chuyển đổi số nâng tầm giá trị nông sản Đồng bằng sông Cửu Long
Ngày 17/6, tại Học viện Chính trị khu vực IV, hội thảo khoa học “Phát triển kinh tế số trong nâng cao giá trị nông sản ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)”.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Nguyễn Xuân Phong, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV, nhấn mạnh phát triển kinh tế số trong nông nghiệp không đơn thuần là ứng dụng công nghệ vào sản xuất mà là quá trình hình thành phương thức phát triển mới dựa trên dữ liệu, tri thức, đổi mới sáng tạo và kết nối số. Đây được xem là con đường quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng của nông sản, xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, phát thải thấp và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Theo PGS.TS Nguyễn Xuân Phong, ĐBSCL là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh lương thực và xuất khẩu nông sản. Tuy nhiên, khu vực này đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh và tiêu chuẩn số trong thương mại toàn cầu. Trong bối cảnh đó, kinh tế số trở thành giải pháp quan trọng để tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, thông minh và bền vững.
Ông cho rằng việc ứng dụng dữ liệu số, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), thương mại điện tử và các nền tảng truy xuất nguồn gốc đang mở ra cơ hội mới giúp nông sản vùng ĐBSCL nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường tiêu thụ và cải thiện thu nhập cho người dân. Đồng thời, hội thảo cũng góp phần cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
TS Hoàng Văn Khải, Trưởng Khoa Triết học, Học viện Chính trị khu vực IV, cho rằng: Đối với ĐBSCL, phát triển kinh tế số không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao giá trị gia tăng của nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường quốc tế và thúc đẩy phát triển bền vững.
TS. Hoàng Văn Khải cho rằng kinh tế số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong phương thức sản xuất, kinh doanh và quản trị xã hội. Trong nông nghiệp, dữ liệu đang trở thành nguồn lực sản xuất mới bên cạnh đất đai, lao động và vốn. Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, Internet vạn vật và các nền tảng số giúp tối ưu hóa sản xuất, dự báo thị trường, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và gia tăng giá trị thương hiệu nông sản.
Hội thảo cũng chỉ ra rằng: Dù đã xuất hiện nhiều mô hình nông nghiệp số trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, giám sát môi trường nuôi trồng thủy sản, tự động hóa sản xuất và thương mại điện tử tại các địa phương như Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, Vĩnh Long và Cà Mau, song quá trình phát triển kinh tế số trong nông nghiệp vùng vẫn còn nhiều hạn chế. Hạ tầng số chưa đồng đều, dữ liệu nông nghiệp còn phân tán, tỷ lệ ứng dụng công nghệ trong hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ còn thấp, trong khi nguồn nhân lực số còn thiếu và kỹ năng số của một bộ phận nông dân chưa đáp ứng yêu cầu phát triển mới.
Đáng chú ý, các tham luận tại hội thảo tập trung làm rõ nhiều vấn đề then chốt như phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, nguồn nhân lực số, xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển thương mại điện tử và truy xuất nguồn gốc cho các ngành hàng chủ lực gồm lúa gạo, trái cây và thủy sản. Nhiều chuyên gia cũng đề xuất tăng cường liên kết dữ liệu giữa các địa phương, doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm hình thành chuỗi giá trị nông sản thông minh, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
GS.TS. Nguyễn Xuân Phong cho rằng: "Với 65 tham luận của các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý đến từ nhiều cơ quan, đơn vị trong cả nước, hội thảo được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm những luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng phục vụ việc xây dựng chính sách phát triển kinh tế số trong nông nghiệp, góp phần nâng cao giá trị nông sản, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển bền vững vùng ĐBSCL trong thời gian tới."