Khu Công nghệ cao TP.HCM sàng lọc vốn FDI, kiến tạo hệ sinh thái bán dẫn và AI

Trong bối cảnh cuộc đua thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giữa các địa phương đang diễn ra gay gắt, Khu Công nghệ cao TP.HCM (SHTP) vừa chính thức khẳng định một bước ngoặt chiến lược quan trọng. Thay vì chạy đua bằng những ưu đãi truyền thống như "đất rẻ" hay các gói hỗ trợ cơ bản, SHTP đang định vị lại lợi thế cạnh tranh thông qua chất lượng thể chế, hạ tầng vĩ mô và một hệ sinh thái công nghệ chuyên sâu. Đây là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy sự chuyển dịch từ tư duy thu hút số lượng sang lựa chọn chất lượng, sẵn sàng áp dụng các biện pháp quyết liệt để thanh lọc môi trường đầu tư, chuẩn bị không gian tối ưu cho dòng vốn công nghệ thế hệ mới.

Chuyển dịch lịch sử: Từ gia công thô đến "lõi" công nghệ

Thông tin tại buổi họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội TP.HCM vào chiều 18/6, ông Lê Thành Nhân - Trưởng Phòng Xúc tiến đầu tư, Ban Quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM cho biết đến giữa năm 2026, SHTP đang quản lý 166 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đạt 13,728 tỉ USD. Trong đó, vốn FDI đóng vai trò cốt lõi với hơn 11,005 tỉ USD từ 57 dự án. Đáng chú ý, dòng vốn ngoại đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ các công đoạn gia công thô sơ sang lĩnh vực nghiên cứu và phát triển (R&D), kiểm thử và đóng gói vi mạch. Xu hướng này định hình rõ nét qua các dự án chiến lược trong lĩnh vực điện tử - bán dẫn với sự góp mặt của các "ông lớn" như BESI (Hà Lan), Genbyte, Dynamic Test Solutions, cùng các tên tuổi trong lĩnh vực AI và Trung tâm dữ liệu (Data Center), điển hình là dự án Data Center Lô T8 (Singapore) trị giá 508 triệu USD và siêu dự án Starmason trị giá 480 triệu USD.

Sức hút này không chỉ dừng lại ở tính đơn lẻ mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ sang khu vực nội sinh. Tỉ trọng vốn của các nhà đầu tư trong nước tại SHTP đã tăng từ mức 10-12% lên 17-18%. Nhiều doanh nghiệp tiêu biểu như Gremsy, Humasis, Mismart hay Orioled đã bắt đầu tự chủ công nghệ, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây chính là minh chứng cho triết lý nhất quán: thu hút FDI tạo nền và lấy phát triển nội sinh làm lõi để tạo sức mạnh bền vững cho nền kinh tế thành phố.

Bộ tiêu chí định lượng: "Cánh cửa" khắt khe cho dòng vốn chất lượng

Để hiện thực hóa định hướng "Xanh - Sạch - Số", SHTP đã chính thức áp dụng bộ tiêu chí đánh giá nhà đầu tư theo hướng định lượng và minh bạch dựa trên Quyết định số 84/QĐ-UBND. Các quy chuẩn tài chính được đặt ra vô cùng nghiêm ngặt: suất đầu tư tối thiểu cho trung tâm dữ liệu phải trên 100 triệu USD/ha, dự án R&D trên 11,5 triệu USD/ha và sản xuất công nghệ cao trên 20,4 triệu USD/ha.

Ông Lê Thành Nhân nhấn mạnh: "Việc chuyển dịch tư duy từ lượng sang chất là yêu cầu tất yếu để bảo vệ tài nguyên đất đai và tối ưu hóa dòng vốn. Bộ tiêu chí định lượng mới là minh chứng đanh thép cho quan điểm SHTP không thu hút đầu tư bằng mọi giá". Ông Nhân cũng khẳng định, bên cạnh các con số tài chính nghiêm ngặt, Ban Quản lý bắt buộc các siêu dự án phải có cam kết bằng văn bản về lộ trình R&D, kế hoạch đào tạo nhân lực và lộ trình nội địa hóa để chuyển giao công nghệ lõi cho doanh nghiệp Việt Nam. Cơ chế "Sandbox" thử nghiệm có kiểm soát cũng được triển khai nhằm tạo môi trường an toàn cao nhất cho các tập đoàn lớn an tâm kiểm chứng và thương mại hóa công nghệ mới.

Khu công nghệ cao TP.HCM quyết tâm làm sạch quỹ đất bằng "bàn tay sắt"

Đối diện với những lực cản như sự chồng chéo thể chế, áp lực từ thuế tối thiểu toàn cầu hay quỹ đất sạch ngày càng thu hẹp, TP.HCM đang triển khai chiến lược "bàn tay sắt" để khơi thông nguồn lực. Phối hợp chặt chẽ cùng Tổ công tác 1436 của Thành phố, SHTP áp dụng triệt để các chế tài từ Luật Đất đai 2024 để thanh lọc toàn diện các dự án vi phạm. Thông điệp của thành phố rất rõ ràng: kiên quyết thu hồi những dự án không hiệu quả, chậm triển khai và không dung túng cho tình trạng đầu cơ giữ đất.

Việc "dọn sạch" mặt bằng không chỉ dừng lại ở hành động hành chính mà còn hướng tới mục tiêu tạo lập không gian minh bạch cho các dự án thực chất. SHTP hiện đang khẩn trương quy hoạch quỹ đất 194,84 ha tại phường Long Phước và đề án tái cấu trúc 52,92 ha hợp tác cùng Đại học Quốc gia TP.HCM để hình thành Trung tâm Công nghệ Chiến lược. Tại đây, các phân khu chuyên biệt về sản xuất thử nghiệm, dịch vụ AI và Data Center công nghệ làm mát tiên tiến sẽ được ưu tiên phát triển.

Bên cạnh đó, TP.HCM còn xây dựng lợi thế từ hạ tầng kết nối liên vùng như Vành đai 3, Vành đai 4, Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế. Về nguồn nhân lực, SHTP tận dụng cơ chế từ Nghị quyết 98 và 260 để thu hút chuyên gia hàng đầu, phối hợp thành lập Quỹ đào tạo vi mạch nhằm cung ứng kỹ sư tinh hoa tại chỗ. Hệ sinh thái xã hội cũng được hoàn thiện với khu dịch vụ đa năng, đáp ứng nhu cầu y tế, giáo dục chuẩn quốc tế để giữ chân nhân tài lâu dài.

Đích đến cuối cùng mà Ban Quản lý SHTP hướng tới không đơn thuần là những con số tỉ USD, mà là sự hình thành một thế hệ doanh nghiệp công nghệ cao mang đậm thương hiệu Việt Nam, đủ năng lực làm chủ và dẫn dắt chuỗi cung ứng toàn cầu. Với sự kết hợp giữa quản trị "Kiến tạo - Phục vụ" và bộ tiêu chí sàng lọc khắt khe, Khu Công nghệ cao TP.HCM đang thực sự trở thành "thỏi nam châm" đẳng cấp quốc tế, sẵn sàng cho kỷ nguyên công nghệ số và bán dẫn toàn cầu.

Bình Thuận