Đột quỵ ở tuổi 18 vì béo phì: Bác sĩ cảnh báo ‘quả bom nổ chậm’ đang tấn công giới trẻ

Ngày 19/6, bác sĩ Nguyễn Huỳnh Thanh, Khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho biết vừa tiếp nhận một nam thanh niên 18 tuổi bị nhồi máu não diện rộng do béo phì và các rối loạn chuyển hóa, dù chưa từng nghĩ mình có nguy cơ đột quỵ. Tình trạng béo phì và các rối loạn chuyển hóa ở người trẻ đang khiến căn bệnh đột quỵ ngày càng trẻ hóa.

Béo phì không chỉ ảnh hưởng ngoại hình mà còn làm tăng nguy cơ đột quỵ

Bệnh nhân T.H.M (18 tuổi, ngụ TP.HCM) được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á trong tình trạng lơ mơ, liệt hoàn toàn nửa người phải và mất khả năng nói. Kết quả chụp MRI xác định bệnh nhân bị nhồi máu não diện rộng bán cầu trái, kèm tắc động mạch cảnh trong trái và hẹp nặng động mạch não giữa. Đáng chú ý, huyết áp khi nhập viện lên tới 200/100 mmHg.

Theo bác sĩ Nguyễn Huỳnh Thanh, bệnh nhân nặng khoảng 85 kg, thuộc nhóm thừa cân béo phì. Ở người trẻ, đây không đơn thuần là vấn đề cân nặng mà là dấu hiệu cảnh báo rối loạn chuyển hóa có thể âm thầm phá hủy hệ thống mạch máu.

"Béo phì là yếu tố nguy cơ gián tiếp nhưng có tác động rất mạnh đến đột quỵ. Khi mỡ nội tạng tích tụ quá nhiều, cơ thể xuất hiện phản ứng viêm mạn tính, làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu. Đây là điều kiện thuận lợi để cholesterol bám vào thành mạch, hình thành các mảng xơ vữa và cuối cùng tạo nên cục máu đông gây tắc mạch não", bác sĩ Thanh phân tích.

Theo bác sĩ, nhiều người vẫn cho rằng béo phì chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng, nhưng trên thực tế đây là nền tảng của hàng loạt bệnh lý nguy hiểm như tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu và hội chứng ngưng thở khi ngủ. Tất cả đều là những yếu tố làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ.

Nhiều tổn thương mạch máu diễn ra âm thầm từ rất sớm

Các chuyên gia thần kinh cho biết điều đáng lo ngại là phần lớn tổn thương mạch máu ở người béo phì diễn tiến trong nhiều năm nhưng gần như không có triệu chứng.

Ở người thừa cân, tim phải hoạt động mạnh hơn để bơm máu nuôi cơ thể, trong khi hệ thần kinh giao cảm luôn bị kích thích khiến mạch máu co hẹp và huyết áp tăng kéo dài. Chính áp lực liên tục này làm thành mạch não bị tổn thương, tạo điều kiện cho đột quỵ xảy ra.

Ngoài ra, béo phì còn làm tăng tình trạng kháng insulin, dẫn đến đái tháo đường type 2. Lượng đường trong máu tăng kéo dài sẽ khiến các mạch máu nhỏ nuôi não dày lên, xơ cứng và dễ tắc nghẽn hơn.

Một nguy cơ khác thường bị bỏ qua là hội chứng ngưng thở khi ngủ. Theo bác sĩ Nguyễn Huỳnh Thanh, lớp mỡ vùng cổ ở người béo phì có thể chèn ép đường thở khi ngủ, làm giảm oxy máu, gây rối loạn nhịp tim và hình thành cục máu đông, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu não.

Đột quỵ đang trẻ hóa, người trẻ không nên chủ quan

Theo bác sĩ Nguyễn Huỳnh Thanh, hiện nay không ít người trẻ mắc tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc tiền đái tháo đường nhưng hoàn toàn không biết mình có bệnh vì chưa xuất hiện triệu chứng.

Chính vì vậy, việc kiểm soát cân nặng cần được xem là biện pháp phòng ngừa đột quỵ từ sớm chứ không đơn thuần vì mục tiêu thẩm mỹ.

"Bên cạnh cân nặng, người dân nên quan tâm đến vòng eo và lượng mỡ nội tạng. Đối với người châu Á, vòng eo nên dưới 90 cm ở nam và dưới 80 cm ở nữ để giảm nguy cơ bệnh tim mạch và đột quỵ", bác sĩ Thanh khuyến cáo.

Theo bác sĩ, thay vì áp dụng các phương pháp giảm cân cấp tốc, người dân nên xây dựng chế độ ăn khoa học, hạn chế đồ uống có đường, thực phẩm chế biến sẵn và duy trì vận động thể lực tối thiểu 150 phút mỗi tuần.

Đồng thời, người trẻ bị thừa cân hoặc béo phì nên chủ động kiểm tra huyết áp, đường huyết và mỡ máu định kỳ ngay cả khi cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh, bởi đây là những yếu tố nguy cơ có thể tồn tại âm thầm trong nhiều năm.

Các bác sĩ nhấn mạnh, đột quỵ là tình trạng cấp cứu, mỗi phút chậm trễ đều làm tăng nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề.

Người dân cần ghi nhớ nguyên tắc FAST để nhận biết sớm các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân một bên, nói khó hoặc nói ngọng. Khi xuất hiện bất kỳ biểu hiện nào, cần gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ trong thời gian sớm nhất.

Trường hợp nam thanh niên 18 tuổi bị nhồi máu não là lời cảnh báo rõ ràng rằng đột quỵ không còn là bệnh của tuổi già. Trong bối cảnh tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trẻ ngày càng gia tăng, việc duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát các yếu tố nguy cơ chuyển hóa và khám sức khỏe định kỳ là giải pháp quan trọng để bảo vệ não bộ và phòng ngừa đột quỵ từ sớm.

Hồ Quang