Từ 1/7 Idol livestream hết cửa ẩn danh: Bán hàng gian, quảng cáo láo sẽ phải đền tiền tỉ
Từ 1/7, hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết sẽ bị siết chặt bởi hệ thống hành lang pháp lí toàn diện, trực tiếp buộc các Idol livestream, Streamer và KOC/KOL phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và người tiêu dùng.
Siết livestream bán hàng từ 1/7: Cuộc thanh lọc lịch sử
Từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử 2025 chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước ngoặt lịch sử cho thị trường mua sắm trực tuyến tại Việt Nam.
Theo ghi nhận từ các sàn thương mại điện tử (TMĐT) và mạng xã hội, livestream đã trở thành "mỏ vàng" thúc đẩy doanh số khổng lồ nhưng cũng là nơi bùng nổ của nạn hàng giả, quảng cáo thổi phồng công dụng và trốn thuế. Trước thực trạng này, Luật Thương mại điện tử mới chính thức xác lập một "bộ lọc" nghiêm ngặt ngay từ đầu sóng.
Trao đổi về điểm thay đổi lớn nhất của luật mới với Một Thế Giới, Luật sư Nguyễn Văn Hải (Đoàn luật sư TP.Hà Nội) nhận định: "Thay đổi mang tính cốt lõi và là bước ngoặt lớn nhất chính là quy định bắt buộc xác thực danh tính điện tử thông qua hệ thống định danh quốc gia (VNeID) đối với tất cả cá nhân thực hiện livestream bán hàng và tiếp thị liên kết trước khi được phép phát sóng. Thời kì ẩn danh, dùng tài khoản ảo để chốt đơn rồi biến mất khi có sự cố chính thức khép lại".
Luật sư Hải phân tích thêm, lộ danh tính ở đây không nghĩa là công khai thông tin cá nhân cho người xem, mà là dữ liệu bắt buộc phải cung cấp một cách minh bạch cho nền tảng TMĐT và cơ quan quản lý nhà nước (gồm họ tên thật, số định danh cá nhân, thông tin liên hệ).
Ngoài ra, luật mới cũng quy định rõ trách nhiệm kiểm duyệt đầu vào: Nếu bên bán hàng không cung cấp đủ hồ sơ, giấy tờ hợp pháp về nguồn gốc sản phẩm, người livestream có trách nhiệm phải từ chối hợp tác.
Bán hàng giả, quảng cáo sai sự thật: Sẽ bị xử lý ra sao? Có phải bồi thường?
Một trong những vấn đề nhức nhối nhất thời gian qua là việc các Idol livestream sở hữu hàng triệu lượt theo dõi nhưng lại tiếp tay quảng cáo cho mĩ phẩm giả, thực phẩm chức năng kém chất lượng, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người tiêu dùng.
Luật Thương mại điện tử 2025 quy định cực kì nghiêm khắc về vấn đề này. Theo đó, người livestream cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, nguồn gốc, chất lượng, giá bán sản phẩm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, tước quyền sử dụng tài khoản/kênh bán hàng, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Quảng cáo gian dối" hoặc "Lừa dối khách hàng" tùy theo mức độ vi phạm.
Đặc biệt, câu hỏi được người tiêu dùng quan tâm nhất: Người livestream có phải liên đới bồi thường không? Luật sư Nguyễn Văn Hải khẳng định: "Luật mới quy định rõ ràng về trách nhiệm liên đới.
Khi một Streamer hay KOC nhận thù lao để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm mà không kiểm tra, dẫn đến việc người dân mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, thì họ không thể phủi tay nói 'tôi chỉ là người làm thuê'. Họ sẽ phải chịu trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại cùng với chủ thương hiệu/nhà bán hàng đối với người tiêu dùng".
Để giải quyết tình trạng người bán "xóa dấu vết" bằng cách xóa video ngay sau khi tắt live, Luật Thương mại điện tử mới đưa ra một quy định đối với các chủ quản nền tảng (TikTok Shop, Shopee, Lazada, Facebook...).
Các nền tảng TMĐT và mạng xã hội có tính năng giao thương bắt buộc phải lưu trữ và bảo đảm khả năng truy cập thông tin, dữ liệu về hình ảnh, âm thanh của mọi hoạt động livestream bán hàng trong thời gian ít nhất là 1 năm kể từ thời điểm bắt đầu truyền phát.
Quy định này biến các video livestream thành chứng cứ pháp lí vững chắc. Khi người tiêu dùng khiếu nại hoặc cơ quan chức năng vào cuộc thanh tra, dữ liệu này sẽ được trích xuất để đối chiếu xem người livestream có nói sai sự thật, có thổi phồng công dụng sản phẩm hay không.
Ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), cho biết khi Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7, cùng với các nghị định và thông tư hướng dẫn đang được xây dựng, cơ quan quản lí sẽ từng bước hình thành hệ thống cơ sở dữ liệu TMĐT đồng bộ, kết nối với cơ quan thuế, hải quan, địa phương và các sàn TMĐT.
Người bán thận trọng
Đứng trước thềm thực thi luật mới, thị trường đang có những phản ứng rất rõ rệt.
Về phía người tiêu dùng, chị Minh Ánh (28 tuổi, phường Đống Đa, Hà Nội) bày tỏ sự vui mừng: "Trước đây tôi từng mua một bộ nồi trên livestream của một TikToker nổi tiếng vì nghe họ cam kết là hàng Đức chính hãng, nhưng khi nhận về thì là hàng gia công thô sơ, dùng vài ngày đã bong tróc.
Đến khi quay lại bắt đền thì video live đã bị xóa, trang cá nhân thì chặn tin nhắn. Từ 1/7 tới, có luật định danh và lưu video 1 năm thế này, những người bán hàng gian sẽ không còn đường trốn, người dân chúng tôi yên tâm hơn rất nhiều".
Ở góc độ người kinh doanh, anh Hoàng Long - chủ một thương hiệu thời trang đang vận hành mô hình tiếp thị liên kết (Affiliate) chia sẻ: "Quy định mới ban đầu chắc chắn sẽ khiến thị trường chững lại một nhịp vì các KOC/KOL sẽ rụt rè hơn, họ phải đòi hỏi chúng tôi cung cấp đầy đủ chứng nhận giấy tờ mới dám nhận lịch live.
Tuy nhiên, tôi ủng hộ việc này. Nó giúp loại bỏ những đối tượng cạnh tranh bẩn, bán hàng lậu phá giá thị trường. Muốn đi đường dài thì phải chuyên nghiệp và tuân thủ pháp luật".
Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 không nhằm mục đích kìm hãm hình thức bán hàng livestream đầy tiềm năng, mà là cuộc thanh lọc cần thiết để đưa loại hình này phát triển bền vững.
Một môi trường TMĐT minh bạch, nơi người bán phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, người mua được bảo vệ tuyệt đối, chính là nền tảng để kinh tế số Việt Nam cất cánh một cách lành mạnh.