Anthropic: Alibaba khai thác trái phép năng lực của Claude với 25.000 tài khoản gian lận

Theo kênh CNBC, lá thư được gửi ngày 10/6 tới Thượng nghị sĩ Tim Scott (đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina) và Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (đảng Dân chủ, bang Massachusetts), trong đó Anthropic cho biết Alibaba đã thực hiện "chiến dịch chưng cất mô hình AI lớn nhất từng được biết đến nhằm vào Anthropic".

Chưng cất là kỹ thuật huấn luyện AI, trong đó một mô hình nhỏ hơn và kém năng lực hơn được xây dựng bằng cách học từ các đầu ra của mô hình mạnh hơn.

Theo lá thư mà CNBC được xem, Anthropic cho biết các cá nhân và hệ thống có liên quan đến Alibaba cùng Qwen, phòng thí nghiệm AI của gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc, đã thực hiện tổng cộng 28,8 triệu lượt tương tác với các mô hình AI của Anthropic thông qua khoảng 25.000 tài khoản gian lận trong giai đoạn từ ngày 22/4 đến ngày 5/6.

Anthropic cho rằng chiến dịch này là một cách để các đối thủ thu thập công nghệ AI của Mỹ, qua đó giúp Trung Quốc nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với các mô hình tiên tiến nhất.

"Chúng tôi tin rằng để đối phó với mối đe dọa từ hoạt động chưng cất mô hình trái phép cần có sự phối hợp giữa chính phủ và doanh nghiệp. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với Quốc hội và chính quyền nhằm duy trì vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực AI", người phát ngôn của Anthropic tuyên bố.

Đại diện Alibaba chưa phản hồi về vấn đề trên.

Trước Alibaba là DeepSeek, Moonshot AI và MiniMax

Lá thư được gửi đi chỉ hai tháng sau khi Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ của Nhà Trắng ban hành một bản ghi nhớ, cam kết hỗ trợ các công ty AI phát hiện và phối hợp ứng phó với các hoạt động chưng cất mô hình ở quy mô công nghiệp. Anthropic cho rằng khi tiếp tục tiến hành chiến dịch chưng cất mô hình, Alibaba đã phớt lờ những cảnh báo của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Vào tháng 2, Anthropic thông báo đã phát hiện ba chiến dịch chưng cất mô hình "ở quy mô công nghiệp" do ba phòng thí nghiệm AI khác của Trung Quốc thực hiện, gồm DeepSeek, Moonshot AI và MiniMax.

OpenAI cũng từng cảnh báo DeepSeek đã nhắm vào các công ty AI của Mỹ để chưng cất thông tin và huấn luyện mô hình riêng.

Trong bản ghi nhớ gửi Ủy ban Đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc tại Hạ viện hồi tháng 2, OpenAI cho biết: “Chúng tôi đã quan sát thấy các tài khoản liên quan đến nhân viên DeepSeek phát triển các phương thức nhằm vượt qua các hạn chế của OpenAI và truy cập các mô hình thông qua các bộ định tuyến bên thứ ba được che giấu nguồn gốc, cùng những cách khác nhằm ẩn danh nguồn truy cập”.

Trong một bài đăng trên blog vào tháng 2, Anthropic cho biết các chiến dịch này ngày càng gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi, đồng thời kêu gọi sự phối hợp giữa các công ty AI, nhà cung cấp dịch vụ đám mây vànhà hoạch định chính sách để đối phó. Song những tuần gần đây, quá trình hợp tác giữa Anthropic và các nhà hoạch định chính sách của Mỹ cũng gặp không ít trở ngại.

Đầu tháng 6, Anthropic cho biết đã nhận được một chỉ thị kiểm soát xuất khẩu từ chính quyền Trump, yêu cầu ngừng cung cấp quyền truy cập vào hai mô hình AI tiên tiến mới nhất là Claude Fable 5 và Claude Mythos 5 cho mọi công dân nước ngoài, bất kể những người đó đang ở trong hay ngoài lãnh thổ Mỹ, gồm cả nhân viên Anthropic mang quốc tịch nước ngoài.

Theo Anthropic, chính phủ Mỹ viện dẫn các "thẩm quyền liên quan đến an ninh quốc gia" nhưng không nêu rõ lý do hay mối lo ngại cụ thể.

Trong những ngày sau đó, các lãnh đạo cấp cao của Anthropic đã bay tới thủ đô Washington D.C để làm việc trực tiếp với các quan chức trong chính quyền Trump. Công ty nói với CNBC rằng "hai bên đang khẩn trương phối hợp để giải quyết vấn đề", nhưng hiện vẫn chưa thể cho biết khi nào Claude Fable 5 và Claude Mythos 5 sẽ được mở lại quyền truy cập.

Ông Trump không còn xem Anthropic là mối đe dọa an ninh, thay đổi suy nghĩ về Dario Amodei

Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Axios cuối tuần trước, Tổng thống Donald Trump nói rằng ông từng coi Anthropic là mối đe dọa với an ninh quốc gia Mỹ. Tuy nhiên, ông phát tín hiệu cho thấy mối quan hệ giữa hai bên đã được cải thiện.

Những lo ngại liên quan đến an ninh quốc gia cùng với các bất đồng cá nhân khiến Anthropic, một trong những công ty AI hàng đầu thế giới, trở thành tâm điểm của chiến dịch siết chặt quản lý từ chính phủ Mỹ, kéo theo nhiều hệ lụy trong nước và quốc tế.

Từ việc Bộ Thương mại Mỹ áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu hai mô hình AI tiên tiến mới nhất là Claude Fable 5 và Mythos 5 đến Lầu Năm Góc xếp Anthropic vào diện rủi ro với chuỗi cung ứng, công ty này phải đối mặt với cách đối xử thường chỉ dành cho các đối thủ nước ngoài của Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn kéo dài với Axios tại Nhà Trắng, phóng viên Marc Caputo đã hỏi Tổng thống Trump liệu ông có xem Anthropic hoặc Giám đốc điều hành Dario Amodei là mối đe dọa với an ninh quốc gia hay không.

Ông Trump trả lời: "Bây giờ thì không, nhưng một tuần trước thì có thể là như vậy".

Tổng thống Mỹ cho biết sau khi tham dự hội nghị thượng đỉnh G7, ông có ấn tượng rằng Dario Amodei là người "dễ mến" và "thông minh".

Ông Trump nói: "Cậu ấy phản hồi với chúng tôi rất nhanh vì đây là một vấn đề có trách nhiệm pháp lý cực kỳ nghiêm trọng. Người ta có thể bị bỏ tù ngay lập tức vì những chuyện như thế. Không thể đùa giỡn với nó được. Tôi nghĩ cậu ấy đã phản ứng rất có trách nhiệm".

Tại hội nghị G7 hôm 17/6, Dario Amodei đã kêu gọi các nhà lãnh đạo G7 “không để bị chia rẽ” trong quá trình triển khai công nghệ AI tiên tiến, chỉ vài ngày sau khi Mỹ cấm Anthropic xuất khẩu Claude Fable 5 và Claude Mythos 5.

Theo trang FT, Dario Amodei đã đưa ra thông điệp này trước ông Trump cùng các lãnh đạo G7. Quan điểm của Dario Amodei cũng nhận được sự ủng hộ từ đối thủ lớn nhất là Sam Altman - Giám đốc điều hành OpenAI.

Trong bữa trưa với các lãnh đạo tại Évian-les-Bains (Pháp), Dario Amodei cho biết ông hiểu những nỗ lực nhằm ngăn AI rơi vào tay các đối tượng nguy hiểm. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành Anthropic cho rằng các quốc gia dân chủ cần hợp tác chặt chẽ với nhau thay vì hành động riêng lẻ.

Về phần mình, Sam Altman nhấn mạnh rằng các công cụ phòng thủ an ninh mạng dựa trên AI nên được cung cấp cho tất cả quốc gia tham dự cuộc họp.

Cùng tham gia cuộc thảo luận còn có Demis Hassabis - Giám đốc điều hành Google DeepMind. Ba lãnh đạo AI hàng đầu đều kêu gọi tăng cường hợp tác quốc tế do Mỹ dẫn dắt trong việc phát triển AI, đồng thời cảnh báo những rủi ro như khủng bố sinh học và tấn công mạng nếu liên minh giữa các nền dân chủ bị rạn nứt.

Demis Hassabis và Sam Altman tập trung vào các giải pháp kỹ thuật, gồm cả việc thành lập một tổ chức xây dựng tiêu chuẩn AI và diễn đàn đánh giá mô hình AI do Mỹ dẫn dắt.

Mỹ hạn chế Claude Fable 5 và Claude Mythos 5 sau báo cáo từ Amazon

Ngày 12/6, chính quyền Trump đã ban hành lệnh hạn chế quyền truy cập Claude Fable 5 cùng Claude Mythos 5 với tất cả quốc gia ngoài Mỹ cũng như những người nước ngoài đang sinh sống tại Mỹ.

Quyết định này làm dấy lên lo ngại tại cả châu Âu lẫn Thung lũng Silicon rằng chính quyền Trump sẵn sàng ngăn khách hàng ngoài nước Mỹ tiếp cận các mô hình AI tiên tiến nhất, kể cả tại những quốc gia đồng minh.

Các doanh nghiệp và chính phủ châu Âu lo ngại nền kinh tế của họ sẽ bị ảnh hưởng nếu không được sử dụng công nghệ AI tiên tiến nhất. Trong khi đó, các hãng công nghệ Mỹ lại lo mất khách hàng và doanh thu.

Lệnh cấm của Mỹ được đưa ra sau khi các nhà nghiên cứu tại Amazon phát hiện một lỗ hổng dạng jailbreak tiềm tàng trong Claude Fable 5. Theo FT, lỗ hổng này có thể giúp người dùng vượt qua các cơ chế an toàn của AI để khai thác thông tin về những điểm yếu bảo mật trong phần mềm. Amazon đã chia sẻ phát hiện này với Anthropic trước tiên.

Andy Jassy, Giám đốc điều hành Amazon, đã trao đổi về vấn đề trên với các quan chức Mỹ hôm 12/6. Tuy nhiên, FT cho biết Andy Jassy chủ yếu bày tỏ những lo ngại rộng hơn về năng lực của các mô hình AI tiên tiến, chứ không chỉ nhắm riêng vào Anthropic. Amazon hiện đã đầu tư khoảng 13 tỉ USD vào Anthropic.

"Không hiếm khi các chính phủ tìm kiếm ý kiến tư vấn của chúng tôi về các rủi ro an ninh tiềm tàng. Tuy nhiên, chúng tôi không tiết lộ nội dung các cuộc trao đổi", Amazon chia sẻ.

Jailbreak là kỹ thuật hoặc cách đặt câu hỏi đặc biệt để lách các quy tắc an toàn của mô hình AI, khiến nó tiết lộ thông tin nhạy cảm, nội dung bị hạn chế, hoặc hoạt động ngoài phạm vi được thiết kế ban đầu.

Theo Axios, chính quyền Trump đã chuyển những lo ngại đó tới ban lãnh đạo Anthropic nhưng cảm thấy rằng công ty ban đầu không coi trọng vấn đề. Sau đó, hai bên đã tiến hành hàng loạt cuộc thảo luận kỹ thuật tại Washington. Hiện nay, Anthropic và chính phủ Mỹ được cho là cùng xây dựng các tiêu chuẩn nhằm đánh giá khả năng jailbreak mô hình AI.

Với Anthropic, vấn đề không chỉ là giải thích công nghệ mà còn là học cách giao tiếp hiệu quả hơn với chính quyền Trump.

Khả năng sử dụng Đạo luật Sản xuất quốc phòng với Anthropic

Ông Trump không loại trừ khả năng sử dụng các quyền khẩn cấp theo Đạo luật Sản xuất quốc phòng (DPA) nếu Anthropic không tuân thủ các yêu cầu của chính phủ. Đây cũng chính là công cụ từng được nhắc đến trong tranh chấp trước đó giữa công ty và Lầu Năm Góc.

Ông nói: "Tôi có quyền sử dụng rất nhiều công cụ, nhưng tôi không chắc mình cần phải làm điều đó".

Đề cập đến những cảnh báo ban đầu từ Amazon, ông Trump cho biết: "Chính một đối thủ cạnh tranh đồng thời cũng là cổ đông của Anthropic đã báo cáo vấn đề này. Họ không thích những gì Anthropic đang làm và rất lo ngại về điều đó".

"Đến lúc này, tôi cho rằng mọi việc đã được xử lý một cách rất có trách nhiệm", ông chủ Nhà Trắng nói thêm.

Trong một tuyên bố chính thức, Anthropic cho biết: "Chúng tôi biết ơn chính quyền vì sự hợp tác liên tục nhằm giải quyết vấn đề này nhanh nhất có thể. Chúng tôi vẫn cam kết hợp tác với chính quyền để thực hiện các mục tiêu chung là bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu và bảo đảm Mỹ duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực AI".

Theo quan điểm của Tổng thống Trump, cuộc cạnh tranh AI với Trung Quốc vẫn quan trọng hơn nhiều so với các mâu thuẫn chính trị giữa Nhà Trắng và Anthropic hay các công ty AI khác.

Ông Trump cho biết mình không muốn đóng cửa Anthropic vì Mỹ đang dẫn trước Trung Quốc rất xa trong cuộc đua AI.

"Tôi đã gặp Chủ tịch Tập Cận Bình. Chúng tôi đã nói về vấn đề này. Mỹ đang vượt Trung Quốc rất xa", ông Trump chia sẻ với Axios.

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh: "Những lợi ích mà AI mang lại lớn hơn rất nhiều so với các mặt tiêu cực. Chúng tôi sẽ tìm ra những điều xấu và ngăn chặn chúng".

Sơn Vân