Bác sĩ cảnh báo: Một thói quen phổ biến trên xe khách có thể tạo cục máu đông gây tử vong

Bác sĩ Trần Thị Như Ngọc, Khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ, chia sẻ thông tin trên vào sáng 25/6. Theo bác sĩ, thuyên tắc động mạch phổi là một trong những cấp cứu tim mạch nguy hiểm nhất, có thể xảy ra sau nhiều giờ ngồi hoặc nằm bất động trên xe khách, máy bay hoặc trong các chuyến du lịch dài ngày.

Chuyến du lịch tưởng bình thường bất ngờ trở thành cuộc chiến giành sự sống

Một chuyến nghỉ dưỡng tại Nha Trang của bà N.T.B. (66 tuổi, ngụ Cần Thơ) bất ngờ trở thành hành trình cấp cứu đầy căng thẳng. Trong ngày thứ hai di chuyển bằng xe giường nằm, bà bắt đầu xuất hiện cảm giác đau tức ngực sau xương ức, tim đập nhanh và khó thở mỗi khi vận động.

Ban đầu, những triệu chứng này bị nhầm lẫn với tình trạng mệt mỏi thông thường do đi đường xa. Tuy nhiên, cảm giác hụt hơi ngày càng tăng, kèm theo tình trạng kiệt sức và choáng váng, khiến gia đình buộc phải đưa bà đến cơ sở y tế gần nhất.

Tại đây, các bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim. Thế nhưng, sau khi được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ để tiếp tục điều trị chuyên sâu, kết quả thăm khám đã hé lộ nguyên nhân thực sự: bệnh nhân bị thuyên tắc động mạch phổi cấp do nhiều huyết khối gây tắc nghẽn hệ mạch máu phổi.

Đây là tình trạng y khoa đặc biệt nguy hiểm, có thể dẫn đến suy hô hấp, suy tim cấp và tử vong nếu không được phát hiện kịp thời.

Theo bác sĩ Trần Thị Như Ngọc, thuyên tắc động mạch phổi thường được ví như tình trạng “chết đuối trên cạn” bởi người bệnh vẫn hít thở bình thường nhưng cơ thể lại không nhận đủ oxy.

Bác sĩ giải thích, phổi có nhiệm vụ tiếp nhận oxy từ không khí và đưa oxy vào máu. Tuy nhiên, khi xuất hiện các cục máu đông trong động mạch phổi, dòng máu đến khu vực trao đổi khí sẽ bị cản trở hoặc tắc nghẽn hoàn toàn.

“Người bệnh vẫn thở được nhưng oxy không thể đi vào máu để nuôi cơ thể. Chính vì vậy, họ sẽ xuất hiện các triệu chứng như khó thở, đau ngực, tim đập nhanh, cảm giác hụt hơi. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể rơi vào suy hô hấp hoặc suy tim cấp”, bác sĩ Ngọc cho biết.

Điều đáng lo ngại là các dấu hiệu của bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với nhồi máu cơ tim hoặc các bệnh lý hô hấp khác. Điều này khiến nhiều trường hợp bỏ lỡ “thời gian vàng” để điều trị.

Căn bệnh nguy hiểm nhưng dễ bị bỏ qua

Thuyên tắc động mạch phổi được xem là một trong những nguyên nhân tử vong hàng đầu liên quan đến huyết khối tĩnh mạch. Nhiều bệnh nhân chỉ xuất hiện những biểu hiện khá mơ hồ như mệt mỏi, khó thở nhẹ hoặc đau tức ngực thoáng qua.

Trong trường hợp của bà B., các bác sĩ đánh giá đây là một tình huống may mắn bởi các huyết khối chưa gây tắc hoàn toàn động mạch phổi. Bệnh nhân đáp ứng tốt với thuốc kháng đông và không cần thực hiện các kỹ thuật can thiệp tái thông mạch máu khẩn cấp.

Sau 11 ngày điều trị, tình trạng khó thở và đau ngực của bệnh nhân cải thiện rõ rệt, sức khỏe dần ổn định và được xuất viện.

Theo bác sĩ Trần Thị Như Ngọc, tiên lượng của bệnh phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện. Nếu huyết khối lớn gây tắc nghẽn hoàn toàn hệ động mạch phổi, người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào suy tim phải cấp, tụt huyết áp, ngưng tim và tử vong.

“Với thuyên tắc động mạch phổi, mỗi giờ trôi qua đều có ý nghĩa quan trọng. Chẩn đoán sớm và điều trị đúng thời điểm là yếu tố quyết định cơ hội sống còn của người bệnh”, bác sĩ nhấn mạnh.

Ngồi xe đường dài có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông

Các chuyên gia cho biết nguyên nhân dẫn đến thuyên tắc động mạch phổi thường bắt nguồn từ huyết khối tĩnh mạch sâu ở chân. Những cục máu đông này có thể hình thành khi máu lưu thông chậm do bất động kéo dài.

Trong trường hợp của bà B., tuổi cao, tình trạng thừa cân và việc nằm trên xe giường nằm nhiều giờ liên tục được xem là những yếu tố nguy cơ quan trọng.

Khi cơ thể ít vận động trong thời gian dài, đặc biệt ở tư thế ngồi hoặc nằm cố định, máu dễ bị ứ trệ ở chi dưới. Các huyết khối hình thành tại đây có thể âm thầm di chuyển theo dòng máu về tim rồi lên phổi, gây tắc động mạch phổi cấp tính.

Không chỉ người lớn tuổi, những người thường xuyên di chuyển bằng máy bay, xe khách đường dài, nhân viên văn phòng ngồi nhiều giờ liên tục hoặc bệnh nhân phải nằm bất động sau phẫu thuật cũng thuộc nhóm có nguy cơ cao.

Các bác sĩ khuyến cáo người dân nên chủ động vận động trong suốt quá trình di chuyển đường dài. Việc đứng dậy đi lại, thay đổi tư thế hoặc thực hiện các động tác co duỗi chân mỗi 1–2 giờ có thể giúp cải thiện tuần hoàn máu và giảm nguy cơ hình thành huyết khối.

Bên cạnh đó, cần uống đủ nước, hạn chế tình trạng mất nước và chú ý kiểm soát các bệnh lý nền như béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn đông máu.

Quan trọng hơn, người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở, tim đập nhanh, chóng mặt, ngất xỉu hoặc sưng đau một bên chân sau những chuyến đi dài.

Theo bác sĩ Trần Thị Như Ngọc, đây có thể là những tín hiệu cảnh báo sớm của huyết khối tĩnh mạch sâu hoặc thuyên tắc động mạch phổi. Việc thăm khám ngay tại cơ sở y tế có chuyên khoa tim mạch hoặc hô hấp sẽ giúp phát hiện bệnh kịp thời và giảm đáng kể nguy cơ tử vong.

Trong bối cảnh nhu cầu du lịch và di chuyển ngày càng gia tăng, câu chuyện của nữ bệnh nhân tại Cần Thơ là lời nhắc nhở rằng không phải mọi cơn mệt mỏi sau hành trình dài đều vô hại. Đôi khi, đằng sau cảm giác hụt hơi tưởng chừng đơn giản lại là một “sát thủ thầm lặng” đang đe dọa tính mạng từng phút, từng giờ.

Hồ Quang