Nghịch lý Hollywood: Mất việc vì AI, kiếm sống nhờ AI
Khi cơ hội việc làm tại Hollywood ngày càng thu hẹp, nhiều biên kịch, biên tập viên và nhà sản xuất buộc phải nhận công việc huấn luyện mô hình AI để trang trải cuộc sống. Nghịch lý này phản ánh sức ép ngày càng lớn mà trí tuệ nhân tạo tạo ra đối với ngành công nghiệp sáng tạo.
Từ phản đối AI đến làm việc cho AI
Ba năm trước, AI tạo sinh (Generative AI) là một trong những nguyên nhân châm ngòi cho cuộc đình công lịch sử của giới biên kịch và diễn viên Hollywood. Họ lo ngại công nghệ có thể thay thế con người trong nhiều khâu sáng tạo, từ viết kịch bản đến lồng tiếng hay dựng phim.
Đến năm 2026, nỗi lo ấy vẫn chưa biến mất. Nhưng trong bối cảnh thị trường phim ảnh và truyền hình suy giảm, nhiều người lại lựa chọn làm việc cho chính các công ty AI.
Công việc phổ biến nhất là Reinforcement Learning from Human Feedback (RLHF) - quy trình con người đánh giá, chấm điểm và chỉnh sửa phản hồi của mô hình AI để hệ thống tạo ra nội dung tự nhiên và chính xác hơn.
Nhiều người trong ngành thừa nhận đây không phải lựa chọn lý tưởng, mà đơn giản là cách để duy trì thu nhập khi các dự án điện ảnh ngày càng khan hiếm.
Khi Hollywood không còn đủ việc
Nhà biên tập Gabe Sena là một trong số đó, theo một bài viết mới đây trên Hollywood Reporter. Sau nhiều năm dựng phim tài liệu và các dự án phi lợi nhuận, Sena quyết định nhận việc huấn luyện AI thông qua nền tảng tuyển dụng Mercor khi rơi vào giai đoạn thiếu việc làm.
Theo ông, thay vì đứng ngoài và lo sợ AI sẽ thay đổi ngành công nghiệp, việc trực tiếp tham gia giúp hiểu rõ công nghệ đang phát triển theo hướng nào.
"Tôi không muốn trở thành người tụt lại phía sau", Sena chia sẻ.
Do các thỏa thuận bảo mật, ông không thể tiết lộ chi tiết công việc, nhưng xác nhận mình từng tham gia đánh giá chất lượng câu trả lời của AI, so sánh giữa yêu cầu đầu vào và nội dung mô hình tạo ra để xác định phản hồi nào phù hợp hơn.
Steven Woolworth, cựu giám đốc phát triển nội dung của HBO và Studio TF1 America, cũng tìm đến công việc tương tự sau hơn một năm rưỡi tìm việc không thành công tại Hollywood.
Ông cho rằng tham gia vào quá trình huấn luyện AI giúp bản thân hiểu rõ hơn giới hạn của công nghệ thay vì chỉ nhìn nó như một mối đe dọa.
Huấn luyện AI thực sự là làm gì?
RLHF được xem là bước quan trọng giúp các mô hình ngôn ngữ lớn ngày càng "giống con người".
Trong quy trình này, AI sẽ tạo ra nhiều câu trả lời khác nhau cho cùng một yêu cầu. Người tham gia sẽ đọc, so sánh rồi đánh giá câu trả lời nào hợp lý, tự nhiên hoặc phù hợp với ngữ cảnh hơn. Sau khi thu thập đủ dữ liệu, hệ thống sẽ sử dụng những đánh giá này để tiếp tục tinh chỉnh mô hình mà không cần con người can thiệp ở từng bước.
Tuy nhiên, nhiều người mô tả công việc này khá đơn điệu. Họ liên tục phải đọc hàng trăm phản hồi gần giống nhau rồi đánh dấu đúng hoặc sai, lặp đi lặp lại trong nhiều giờ.
Một biên kịch từng tham gia huấn luyện AI nói với The Hollywood Reporter rằng cảm giác ban đầu khá thú vị, giống như đang hướng dẫn một đứa trẻ học hỏi. Nhưng sau một thời gian, việc liên tục sửa lỗi cho máy móc trở nên mệt mỏi và gây áp lực về tinh thần.
Nhu cầu tuyển dụng đang tăng nhanh
Trong khi Hollywood tiếp tục cắt giảm nhân sự, thị trường lao động liên quan đến AI lại phát triển mạnh.
Theo dữ liệu từ Indeed, tỷ lệ tin tuyển dụng có yêu cầu kỹ năng AI trong nhóm ngành nghệ thuật đã tăng từ khoảng 5% vào tháng 5/2025 lên gần 11% vào tháng 4/2026, nhanh hơn tốc độ tăng chung của thị trường việc làm AI.
Các nền tảng tuyển dụng cũng đang tìm kiếm nhiều chuyên gia ở các lĩnh vực khác nhau như biên kịch, nhạc sĩ, bác sĩ hay luật sư để giúp AI hiểu rõ hơn kiến thức chuyên ngành.
Mức thù lao cũng khá hấp dẫn. Một số vị trí dành cho người viết sáng tạo có thể trả tới 44 USD mỗi giờ, trong khi các chuyên gia âm nhạc có trình độ cao được trả tới 100 USD mỗi giờ.
Thu nhập hôm nay, nỗi lo ngày mai
Thu nhập tốt không đồng nghĩa với việc mọi người cảm thấy yên tâm.
Nhiều nghệ sĩ cho rằng họ đang đứng trước lựa chọn khó khăn: từ chối công việc để bảo vệ nghề nghiệp lâu dài, hoặc chấp nhận huấn luyện AI nhằm duy trì cuộc sống trước mắt.
Tim Friedlander, Chủ tịch Hiệp hội Diễn viên lồng tiếng Quốc gia Mỹ (NAVA), cảnh báo rằng khoản thu nhập hấp dẫn hiện nay có thể khiến nhiều người vô tình góp phần tạo ra những hệ thống sẽ thay thế chính họ trong tương lai.
Theo khảo sát của NAVA, khoảng 20% diễn viên lồng tiếng được hỏi cho biết họ đã mất việc vì AI.
Trong khi đó, các tổ chức đại diện như Hiệp hội Biên kịch Mỹ (WGA) cũng rơi vào thế khó. Họ phản đối việc AI thay thế lao động sáng tạo, nhưng cũng không thể yêu cầu các thành viên từ chối những công việc giúp họ trang trải cuộc sống khi ngành giải trí đang suy giảm.
AI cần chuyên gia con người, nhưng trong bao lâu?
Dù AI ngày càng tiến bộ, các kỹ sư vẫn cho rằng hệ thống chưa thể hoạt động hiệu quả nếu thiếu dữ liệu đánh giá từ con người.
Những người có chuyên môn trong điện ảnh, âm nhạc, luật hay y khoa vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp AI tạo ra nội dung chính xác và tự nhiên hơn.
Tuy nhiên, chính quá trình đó cũng làm dấy lên một nghịch lý. Càng nhiều chuyên gia tham gia huấn luyện, AI càng trở nên hữu ích hơn, đồng nghĩa với việc các công ty có thêm lý do để cắt giảm lao động trong tương lai.
Đối với nhiều người ở Hollywood, đây không còn là câu chuyện lựa chọn giữa AI và con người. Trong bối cảnh việc làm ngày càng khan hiếm, huấn luyện AI đơn giản là một công việc giúp họ trả tiền thuê nhà, nuôi gia đình và chờ đợi cơ hội tiếp theo.