Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn: Đột phá chiến lược cho công nghệ Việt

Với vai trò là Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn cấp quốc gia đầu tiên, đơn vị này được kỳ vọng sẽ trở thành “hạt nhân” kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn thế giới. Sự ra đời của trung tâm là minh chứng rõ nét cho cam kết của Chính phủ trong việc cụ thể hóa các Nghị quyết của Đảng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, từng bước đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu theo mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Giải mã điểm nghẽn của ngành chip bán dẫn nội địa

Hiện nay, ngành bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh chóng với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế, 7.000 kỹ sư và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai đào tạo về lĩnh vực này. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chưa có năng lực sản xuất chip ở quy mô công nghiệp, dẫn đến việc hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử nghiệm còn nhiều hạn chế. Các đơn vị trong nước chủ yếu phải gửi thiết kế ra nước ngoài, làm gia tăng chi phí từ 30.000 đến 200.000 USD mỗi thiết kế và kéo dài thời gian chờ đợi từ 12 - 24 tháng.

Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn chính là lời giải cho bài toán này. Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW), trung tâm giúp các đơn vị chia sẻ chi phí sản xuất, rút ngắn thời gian phát triển và thúc đẩy mạnh mẽ sự ra đời của các sản phẩm chip “Make in Vietnam”.

Chia sẻ về ý nghĩa của sự kiện, Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch nhấn mạnh: "Trong kỷ nguyên số, chip bán dẫn là nền tảng của các công nghệ chiến lược như AI, 5G, robot và xe điện. Đây không chỉ là linh kiện điện tử mà còn là thước đo năng lực tự chủ chiến lược của quốc gia".

Ông Lịch khẳng định, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là năng lực hiện thực hóa bản thiết kế thành sản phẩm thực tế. "Trung tâm sẽ là mắt xích quan trọng, giúp các ý tưởng không chỉ dừng lại ở bản vẽ hay mô phỏng trong phòng thí nghiệm, mà có thể tiến thêm bước quyết định để trở thành sản phẩm chip thật, được đo kiểm, hoàn thiện và từng bước đưa ra thị trường".

Hạ tầng dùng chung và lộ trình phát triển bền vững

Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, trung tâm hoạt động như đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin. Vai trò của đơn vị là cung cấp hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm.

Lộ trình phát triển được xác định theo ba giai đoạn:

Giai đoạn 2026 - 2027: Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm khuyến khích các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia, đồng thời hình thành năng lực vận hành mô hình MPW.

Giai đoạn 2028 - 2030: Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần chi phí sản xuất thử, hoàn thiện hạ tầng dùng chung và hệ thống phòng thí nghiệm kiểm thử chuyên sâu (Post-Silicon Lab).

Từ năm 2030 trở đi: Hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế, trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử có uy tín tại Đông Nam Á.

Kết nối hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu

Tại lễ ra mắt, trung tâm đã ký kết ghi nhớ hợp tác với 19 đối tác uy tín như Intel, Infineon, Amkor, Cadence, Synopsys, TSMC, Global Foundries cùng các trường đại học và doanh nghiệp trong nước như Viettel, FPT. Các thỏa thuận tập trung vào đào tạo nhân lực, chia sẻ hạ tầng kỹ thuật và kết nối chuyên gia.

Bên cạnh đó, trung tâm đã công bố thành lập Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 chuyên gia uy tín. Tổ chuyên gia này sẽ hỗ trợ tư vấn kỹ thuật chuyên sâu và định hướng chiến lược phát triển cho trung tâm và các đơn vị liên quan.

Ông Nguyễn Khắc Lịch cũng khẳng định tinh thần hoạt động của trung tâm là "mở, kết nối, chia sẻ và đồng hành". Theo ông, một ngành bán dẫn mạnh không thể hình thành bởi tổ chức riêng lẻ mà cần sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cộng đồng khởi nghiệp.

Sự kiện đã tạo ra không gian kết nối thực chất thông qua 9 gian hàng trưng bày sản phẩm tiêu biểu. Với những nền tảng này, trung tâm hứa hẹn là mắt xích then chốt để xây dựng hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam bền vững, có năng lực cạnh tranh cao trên trường quốc tế.

Một số sản phẩm trưng bày của các đơn vị nghiên cứu, sản xuất chip:

Nam Phong