Samsung chuẩn bị 648 tỉ USD để biến Hàn Quốc thành cường quốc AI mới

Đây không chỉ là bước đi lớn nhất của tập đoàn điện tử số một Hàn Quốc mà còn phản ánh tham vọng của Seoul trong cuộc đua AI toàn cầu, dù kế hoạch cũng đang làm dấy lên nhiều tranh cãi về chính trị, hạ tầng và nguồn nhân lực.

Khoản đầu tư khổng lồ để đón làn sóng AI tại Hàn Quốc

Theo truyền thông Hàn Quốc, lãnh đạo Samsung Electronics và SK Hynix sẽ tham dự cuộc họp với Tổng thống Lee Jae Myung để công bố hàng loạt dự án chiến lược nhằm thúc đẩy nền kinh tế AI trong thập kỷ tới.

Tâm điểm là kế hoạch đầu tư 1.000 nghìn tỉ won (khoảng 648 tỉ USD) của Samsung trong giai đoạn 10 năm, bao gồm phát triển trung tâm dữ liệu AI, sản xuất pin, màn hình và đặc biệt là xây dựng các tổ hợp sản xuất bán dẫn quy mô lớn.

Một trong những dự án đáng chú ý nhất là kế hoạch đầu tư tới 300 nghìn tỉ won (khoảng 194 tỉ USD) để xây dựng các nhà máy sản xuất chip tại khu vực phía tây nam Hàn Quốc. Nếu được triển khai, đây sẽ là một trong những cụm sản xuất bán dẫn lớn nhất thế giới.

Trong nhiều năm qua, Hàn Quốc đã trở thành mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng AI toàn cầu nhờ sự thống trị của Samsung Electronics và SK Hynix ở lĩnh vực chip nhớ hiệu năng cao (HBM) – thành phần không thể thiếu trong các trung tâm dữ liệu AI.

Nhu cầu bùng nổ từ các mô hình AI như ChatGPT, Claude hay Gemini khiến lượng chip nhớ cao cấp liên tục khan hiếm, mang về lợi nhuận kỷ lục cho hai tập đoàn này.

Theo các chuyên gia, Samsung muốn tận dụng "thời điểm vàng" để mở rộng hệ sinh thái AI, thay vì chỉ dừng ở vai trò nhà sản xuất chip. Kế hoạch đầu tư còn bao gồm các lĩnh vực như robot thông minh, hạ tầng điện toán AI, pin thế hệ mới và công nghệ màn hình phục vụ các thiết bị AI trong tương lai.

Chính phủ Hàn Quốc cũng xem đây là cơ hội để đưa AI trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào khu vực thủ đô Seoul.

Cơ hội lớn nhưng đối mặt không ít thách thức

Dù nhận được nhiều kỳ vọng, kế hoạch này cũng đang vấp phải không ít tranh luận. Một trong những mục tiêu quan trọng của chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung là phân bổ lại các ngành công nghiệp chiến lược ra ngoài khu vực Seoul nhằm giảm tình trạng phát triển mất cân đối. Hiện vùng thủ đô vẫn đóng góp hơn một nửa GDP khu vực của Hàn Quốc.

Chính phủ dự kiến công bố ba "siêu dự án" quốc gia liên quan đến bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI và robot, với sự tham gia của cả khu vực công và doanh nghiệp.

Tuy nhiên, giới đối lập cho rằng việc thúc đẩy xây dựng các tổ hợp bán dẫn tại khu vực tây nam mang động cơ chính trị nhiều hơn là kinh tế. Một số nghị sĩ cáo buộc chính phủ đang gây sức ép để các tập đoàn đầu tư vào những địa phương vốn là "thành trì" của đảng cầm quyền.

Bên cạnh yếu tố chính trị, giới chuyên gia cũng cảnh báo về những rào cản thực tế. Theo giáo sư Kim Tae-yun của Đại học Hanyang, vấn đề lớn nhất không nằm ở vốn đầu tư mà là nguồn nhân lực chất lượng cao. Các nhà máy sản xuất chip tiên tiến cần hàng chục nghìn kỹ sư, chuyên gia và lao động tay nghề cao, trong khi khu vực tây nam hiện chưa có hệ sinh thái nhân lực đủ mạnh.

Ngoài ra, ngành bán dẫn còn đòi hỏi lượng điện và nước khổng lồ. Ngay cả khu vực thủ đô Seoul cũng đang đối mặt với áp lực quá tải về hạ tầng năng lượng và nguồn nước, khiến việc mở rộng sản xuất gặp nhiều khó khăn.

Một số địa phương hiện đang là "thủ phủ bán dẫn" như thành phố Icheon cũng bày tỏ lo ngại. Nơi đây là địa điểm đặt nhiều nhà máy lớn của SK Hynix và nguồn thu ngân sách địa phương phụ thuộc đáng kể vào hoạt động sản xuất chip.

Nếu các tập đoàn chuyển trọng tâm đầu tư sang khu vực khác, sản lượng tại Icheon có thể giảm, kéo theo nguy cơ thất thu ngân sách, mất việc làm và suy giảm dân số. Dẫu vậy, nhiều chuyên gia nhận định Hàn Quốc gần như không còn lựa chọn nào khác nếu muốn duy trì vị thế trong cuộc đua AI toàn cầu.

Các hãng công nghệ Mỹ như Nvidia, Microsoft, Amazon, Meta hay OpenAI đang liên tục mở rộng hạ tầng AI với tốc độ chưa từng có. Trong khi đó, Trung Quốc cũng tăng tốc đầu tư vào bán dẫn và trung tâm dữ liệu để giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Trong bối cảnh đó, việc Samsung và SK Hynix mở rộng quy mô đầu tư được xem là yếu tố sống còn để Hàn Quốc giữ vững vai trò trung tâm sản xuất chip AI của thế giới.

Nếu kế hoạch đầu tư trị giá 648 tỉ USD được triển khai đúng lộ trình, đây sẽ trở thành một trong những chương trình đầu tư công nghiệp lớn nhất lịch sử Hàn Quốc, đồng thời mở ra giai đoạn cạnh tranh mới trong cuộc đua giành vị trí dẫn đầu về AI, bán dẫn và robot trên phạm vi toàn cầu.

Bùi Tú