Điểm sáng nhất của World Cup 2026 không phải chuyên môn mà là kiếm tiền

Khi FIFA quyết định mở rộng World Cup từ 32 lên 48 đội tuyển, không ít chuyên gia lo ngại chất lượng chuyên môn sẽ giảm sút, chi phí tổ chức tăng cao và khán giả khó lấp đầy các sân vận động trải dài trên ba quốc gia Mỹ, Canada và Mexico.

World Cup lớn nhất lịch sử cũng là "mỏ vàng" lớn nhất của FIFA

Nhưng thực tế lại diễn ra hoàn toàn ngược lại. Theo kế hoạch tài chính của FIFA, chu kỳ World Cup 2023-2026 sẽ mang về khoảng 13 tỉ USD doanh thu, trong đó riêng World Cup 2026 đóng góp khoảng 9,5 tỉ USD. Đây là mức doanh thu gần gấp đôi so với chu kỳ World Cup Qatar 2022.

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino nhiều lần khẳng định đây là kỳ World Cup thành công nhất trong lịch sử. Tỉ lệ lấp đầy các sân đạt tới 99,6%, vượt xa nhiều dự báo trước giải.

Thị trường Bắc Mỹ cũng chứng minh sức hút thương mại khổng lồ. Dù những quy định nhập cảnh của Mỹ từng gây lo ngại, lượng khán giả vẫn tăng mạnh nhờ cộng đồng người nhập cư và các nhóm cổ động viên sinh sống tại Bắc Mỹ.

FIFA cho biết đã bán hết toàn bộ 16 gói tài trợ toàn cầu dành cho World Cup. Ban tổ chức kỳ vọng tổng lượng khán giả vào sân sẽ vượt 6 triệu người, trong khi số người theo dõi qua truyền hình lên tới hơn 6 tỉ lượt xem trên toàn thế giới.

Nguồn thu lớn nhất đến từ bán vé. FIFA dự kiến thu khoảng 2,6 tỉ USD từ tiền vé, cao gấp hơn ba lần so với mức khoảng 824 triệu USD tại World Cup Qatar.

Đằng sau con số này là một hệ thống bán vé hoàn toàn mới. Thay vì áp dụng mức giá cố định, FIFA sử dụng mô hình giá linh hoạt tương tự ngành hàng không. Khi nhu cầu tăng, giá vé tự động tăng theo. Khi lượng người mua giảm, giá sẽ được điều chỉnh xuống. Ban tổ chức còn triển khai bán vé sát giờ thi đấu với giá ưu đãi nhằm lấp đầy các chỗ ngồi còn trống.

Đáng chú ý, FIFA cũng trực tiếp vận hành thị trường bán lại vé chính thức và hưởng 15% phí hoa hồng từ mỗi giao dịch giữa người hâm mộ. Theo FIFA, toàn bộ khoản lợi nhuận thu được sẽ tiếp tục được đầu tư cho các chương trình phát triển bóng đá nam, nữ và hỗ trợ 211 liên đoàn thành viên trên toàn thế giới.

Không chỉ bán vé, FIFA còn kiếm tiền từ... giờ nghỉ uống nước

Quả bóng chưa lăn cũng có thể tạo ra tiền, và ngay cả khi trận đấu tạm dừng, dòng doanh thu của FIFA vẫn không ngừng chảy. Một trong những thay đổi gây tranh cãi nhất tại World Cup 2026 là các khoảng nghỉ uống nước giữa trận.

Về mặt chính thức, FIFA khẳng định đây là biện pháp bảo vệ sức khỏe cầu thủ trong điều kiện thời tiết nắng nóng tại Bắc Mỹ. Tuy nhiên, giới phân tích truyền thông lại nhìn thấy một giá trị kinh doanh rất lớn phía sau quyết định này.

Mỗi khoảng nghỉ kéo dài khoảng ba phút. Sau khoảng 20 giây kể từ khi trọng tài cho dừng trận đấu, các đài truyền hình lập tức phát quảng cáo trước khi quay trở lại trận đấu khoảng 30 giây trước lúc bóng lăn. Như vậy, mỗi lần nghỉ mang lại khoảng 130 giây phát sóng quảng cáo, tương đương khoảng tám đoạn quảng cáo ngắn.

Theo ước tính của các chuyên gia truyền thông, mỗi suất quảng cáo trong thời gian này có giá dao động từ 170.000 USD đến 270.000 USD. Với tổng cộng 104 trận đấu của World Cup, doanh thu phát sinh từ các khoảng nghỉ uống nước có thể lên tới khoảng 250 triệu USD.

Dù vậy, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino phủ nhận đây là động cơ chính. Ông khẳng định các hợp đồng truyền hình đã được ký từ trước nên FIFA không trực tiếp hưởng thêm doanh thu từ những khoảng nghỉ này. Theo Infantino, mục tiêu lớn nhất vẫn là đảm bảo sức khỏe cầu thủ trong lịch thi đấu dày đặc với tối đa tám trận trong vòng 39 ngày.

Ngoài FIFA, hàng loạt ngành kinh doanh khác cũng hưởng lợi từ ngày hội bóng đá. Theo nền tảng du lịch Travelgate, giá khách sạn tại Mỹ trong thời gian World Cup tăng khoảng 48% so với cùng kỳ năm trước. Trung bình, người hâm mộ phải chi khoảng 249 USD mỗi đêm cho chỗ ở.

Các hãng hàng không, dịch vụ thuê xe, vận chuyển, nhà hàng và bán lẻ cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh nhờ hàng triệu du khách quốc tế đổ về Bắc Mỹ.

FIFA cũng chơi đẹp với các đội tuyển và CLB

Trong khi đó, các đội tuyển và câu lạc bộ cũng được chia phần từ "chiếc bánh" khổng lồ này. FIFA sẽ phân phối tổng cộng khoảng 1,007 tỉ USD, bao gồm tiền thưởng thi đấu và chương trình hỗ trợ các câu lạc bộ nhả cầu thủ lên tuyển.

Đội vô địch World Cup 2026 sẽ nhận 50 triệu USD, cao hơn 8 triệu USD so với số tiền Argentina nhận được sau chức vô địch tại Qatar.

Đặc biệt, FIFA dành khoảng 250 triệu USD để bồi hoàn cho các CLB có cầu thủ tham dự World Cup. Mỗi tuyển thủ quốc gia sẽ mang về cho đội bóng chủ quản ít nhất 5.000 USD mỗi ngày trong thời gian tập trung. Nếu một cầu thủ thi đấu đến trận chung kết, CLB của anh có thể nhận khoảng 250.000 USD tiền hỗ trợ.

Những con số này cho thấy World Cup ngày nay đã vượt xa khuôn khổ của một giải đấu bóng đá đơn thuần. Đây là một hệ sinh thái kinh tế toàn cầu, nơi mỗi bàn thắng, mỗi tấm vé, mỗi hợp đồng tài trợ, thậm chí mỗi phút nghỉ uống nước đều có thể được quy đổi thành hàng triệu USD. Với FIFA, World Cup không chỉ là lễ hội bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là cỗ máy tạo doanh thu hiệu quả bậc nhất trong thế giới thể thao hiện đại.

Bùi Tú