'Thực vật họa' và cảm hứng từ các họa sĩ trẻ

Sự kiện được tổ chức ngày 28/6 bởi phòng tranh Chau & Co Gallery, phối hợp với Bảo tàng Hà Nội. Đây là một phần trong chuỗi sự kiện "Chau & Co Talk & Workshop", gồm các buổi tọa đàm, trò chuyện với các họa sĩ trẻ và trải nghiệm lĩnh vực nghệ thuật thị giác & biểu diễn.

Tọa đàm "Từ Thực vật họa đến Ngôn ngữ tạo hình Đông Tây" có sự tham gia của họa sĩ Lili Nguyễn (SN 2002), tới từ Hà Nội. Năm 2022, Lili Nguyen nhận giải bạc trong triển lãm Plantae Documentary 2022 tại Chương Hóa (Đài Loan). Năm 2023, Lili Nguyễn thắng giải nhất trong cuộc thi Họa sĩ Thực vật họa trẻ, được tổ chức bởi Shirley Sherwood Collection. Năm 2025, cô tham gia chương trình lưu trú nghệ sĩ tại Oak Spring Garden Foundation với vai trò họa sĩ thị giác. Ngoài ra, cô còn là thành viên của Hiệp hội Thực vật họa Đài Loan.

Một góc nhìn trẻ khác tới từ họa sĩ Phan Giang (SN 1994), là nghệ sĩ minh họa thực vật với nền tảng từ Đại học Dược Hà Nội. Từ đồ án tốt nghiệp năm 2017 với 9 tác phẩm nhận được sự quan tâm của giới chuyên môn, Giang có thêm cơ hội kết nối và cộng tác với các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực thực vật học và dược liệu. Từ đó đến nay, Phan Giang duy trì thực hành minh họa khoa học thông qua các dự án với Viện Dược liệu, Viện Nghiên cứu Lâm sinh, Trường đại học Nông Lâm TP.HCM và Đại học Lâm nghiệp, phục vụ mô tả loài, công bố khoa học và nghiên cứu thực vật.

Một số dự án tiêu biểu có thể kể đến như bộ minh họa cây thuốc Ba Vì và cây xanh Hà Nội trong khuôn khổ hợp tác với Bảo tàng Hà Nội (2019), hay các bộ minh họa ứng dụng trên ấn phẩm và bao bì dược liệu (2022).

Các buổi toạ đàm, trò chuyện được thiết kế với cấu trúc như một bài giảng mini, đề cập tới những chủ đề quan trọng và lí thú của nghệ thuật hiện đại và đương đại tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Phần workshop sau toạ đàm đã cho người tham gia trải nghiệm thực hành nghệ thuật và nâng cao kỹ năng ứng dụng dưới sự dẫn dắt chi tiết của nghệ sĩ khách mời.

Từ bao đời nay, thiên nhiên vẫn luôn là nguồn cảm hứng bất tận của của thi ca, nhạc hoạ với vẻ đẹp tuyệt mỹ trường tồn cùng thời gian.

Theo ban tổ chức, chỗ đứng quan trọng của thiên nhiên trong lịch sử nghệ thuật xuất hiện đã từ rất lâu về trước, khoảng một vài nghìn năm trước Công Nguyên với những hình vẽ đầu tiên trong văn hoá Halaf, mô tả những loài thực vật ở vùng đồng bằng Lưỡng Hà. Dấu vết sớm nhất của tập hợp tranh vẽ hoa lá được tìm thấy trên những bức tường đá phía Đông của Đền Thờ Triệu Năm, một ngôi đền tưởng niệm của Pharaoh Thutmose III nằm ở bờ tây sông Nile tại Luxor, Ai Cập.

Đến thời kỳ Phục Hưng cuối thế kỷ 15, đầu thế kỷ 16, thiên tài Leonardo da Vinci đã bắt tay thực hiện những bản vẽ thực vật chi tiết đầu tiên với độ chính xác cao về giải phẫu. Thực vật họa tỏa sáng qua những bức hoạ phong cảnh kinh điển được biết đến rộng rãi của các danh hoạ thời kỳ Ấn tượng như Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir hay những bậc thầy Lãng mạn như John Constable hay William Turner.

Những chỉ dấu này cho thấy thực vật hoạ đã đi cùng nhân loại từ thuở bình minh. Trải qua lịch sử phát triển âm thầm nhưng bền bỉ, thực vật hoạ đã tiếp tục biến đổi, vượt lên mục đích phục vụ nghiên cứu khoa học và thưởng thức thẩm mĩ đơn thuần, trở thành một phương thức biểu đạt giàu tính ẩn dụ cho những vấn đề mang tính thời sự về biến đổi khí hậu, bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, xói mòn căn tính hay di sản thuộc địa...

Thực vật hoạ hôm nay không còn tồn tại cô lập chỉ như một loại hình nghệ thuật minh hoạ nặng về tiếp cận khoa học, mà còn hoà mình vào dòng chảy sôi động của nghệ thuật đương đại thế giới.

Minh Trí