Minh tinh Kiều Chinh trong một khung hình đặc biệt
Minh tinh Kiều Chinh trở lại Việt Nam cùng “Chiếc kén”, gợi nhớ bức ảnh bà cùng NSND Trà Giang, NSND Kim Cương trong cuộc hội ngộ cách đây hơn một năm.
Năm ngoái, nghệ sĩ Kiều Chinh về Việt Nam tham gia dự án phim Chrysalis - Chiếc kén của đạo diễn Jordan Schulz. Dịp này, minh tinh màn bạc có cuộc hội ngộ với NSND Trà Giang và NSND Kim Cương.
Một bức ảnh ghi lại khoảnh khắc ba nữ nghệ sĩ ngồi cạnh nhau. Từ trái qua là NSND Trà Giang, NSND Kim Cương và minh tinh Kiều Chinh. Bức hình giản dị, không sắp đặt cầu kỳ, nhưng tạo nên sức gợi riêng. Sau khi xuất hiện, bức ảnh được nhiều người yêu nghệ thuật chia sẻ trên mạng xã hội như một khoảnh khắc đẹp của ký ức văn hóa Việt Nam: ba gương mặt lớn, ba hành trình nghệ thuật, cùng hiện diện trong một khung hình tự nhiên mà giàu tính biểu tượng.
Năm nay, diễn viên Kiều Chinh trở lại Việt Nam trong một bối cảnh khác. Chrysalis - Chiếc kén có mặt tại Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ 4 - DANAFF IV. Từ một dự án gắn với chuyến về nước trước, bộ phim nay xuất hiện trong không gian liên hoan phim. Bức ảnh cũ vì thế có thêm lý do để được nhìn lại.
Ba gương mặt của sân khấu và màn ảnh Việt
Trong bức ảnh, NSND Trà Giang hiện diện như gương mặt tiêu biểu của một thế hệ nghệ sĩ gắn bó với điện ảnh cách mạng Việt Nam. Những vai diễn của nghệ sĩ đã in sâu trong trí nhớ công chúng, bằng số phận nhân vật và khí chất làm nghề nghiêm cẩn. Ở NSND Trà Giang, vai diễn luôn gắn với trách nhiệm của người nghệ sĩ trước thời đại mình sống.
Ngồi giữa là NSND Kim Cương, một biểu tượng của sân khấu kịch miền Nam. Nếu điện ảnh lưu ký ức bằng khuôn hình, sân khấu giữ ký ức bằng tiếng nói, ánh mắt và sự hiện diện trực tiếp của người nghệ sĩ trước khán giả. NSND Kim Cương thuộc về một thời sân khấu kịch nói gần với những câu chuyện gia đình, thân phận và tâm lý con người.
Ở bên phải là minh tinh Kiều Chinh, gương mặt tiêu biểu của điện ảnh miền Nam trước 1975, sau đó tiếp tục có hành trình dài trong môi trường điện ảnh quốc tế. Nghệ sĩ Kiều Chinh thuộc số ít diễn viên Việt Nam có hành trình nghệ thuật đi qua nhiều môi trường văn hóa. Sự trở về của minh tinh màn bạc vì thế luôn có thêm sức gợi: trở về không chỉ là xuất hiện trong một sự kiện, mà còn là mang theo ký ức của một đời làm nghề xa quê hương.
Những ký ức nghệ thuật được đặt cạnh nhau
Không một bức ảnh nào có thể gói trọn lịch sử nghệ thuật Việt Nam. Nhưng bức ảnh này đặt cạnh nhau ba phần ký ức đáng chú ý: điện ảnh cách mạng, sân khấu kịch miền Nam và điện ảnh miền Nam trước 1975.
Mỗi phần ký ức có hoàn cảnh hình thành, công chúng và mỹ cảm riêng. Điện ảnh cách mạng gắn với những câu chuyện lớn, với nhân vật mang tinh thần của một giai đoạn lịch sử. Sân khấu kịch miền Nam có sức sống từ sự gần gũi với đời sống, từ những vở diễn đi vào gia đình, tình yêu, đạo lý, thân phận và tâm lý con người. Điện ảnh miền Nam trước 1975 để lại dấu ấn qua một số gương mặt diễn viên, tác phẩm, cách kể chuyện và vẻ đẹp màn ảnh của thời kỳ đó.
Trong cùng một khung hình, những ký ức này không còn đứng riêng lẻ. Chúng hiện ra qua gương mặt, qua nghề nghiệp, qua phần đời mà mỗi nghệ sĩ đã dành cho sân khấu và màn ảnh. Chính sự hiện diện lặng lẽ đó làm bức ảnh có sức gợi lâu hơn một khoảnh khắc hội ngộ thông thường.
Minh tinh Kiều Chinh trở lại cùng Chiếc kén
Lần trở lại này của minh tinh Kiều Chinh tại DANAFF IV đặt bức ảnh cũ vào một ngữ cảnh mới. Chrysalis - Chiếc kén không chỉ là bộ phim có mặt trong hạng mục dự thi. Với nghệ sĩ Kiều Chinh, tác phẩm này nối chuyến về nước năm ngoái với lần xuất hiện năm nay trong một liên hoan phim quốc tế tại Việt Nam.
Từ quá trình thực hiện dự án đến đời sống liên hoan phim, Chiếc kén mở ra thêm một điểm nối giữa nghệ sĩ Kiều Chinh với công chúng trong nước. Lần trước, diễn viên Kiều Chinh trở về để làm phim và gặp lại những đồng nghiệp lớn của nghệ thuật Việt Nam. Lần này, minh tinh màn bạc trở lại cùng chính bộ phim đã được thực hiện từ chuyến đi trước.
Ở ý nghĩa rộng hơn, sự xuất hiện của Chiếc kén tại DANAFF IV cũng cho thấy một hướng đi của điện ảnh Việt trong bối cảnh hội nhập. Những câu chuyện có nguồn gốc Việt, những nghệ sĩ Việt từng làm nghề ở nước ngoài, những ê kíp quốc tế và không gian liên hoan phim trong nước đang gặp nhau trong cùng một dòng chuyển động. Minh tinh Kiều Chinh có mặt ở điểm giao đó như một gương mặt đặc biệt: một nghệ sĩ Việt Nam đi qua nhiều môi trường điện ảnh, nhiều thời đoạn nghề nghiệp, rồi trở lại trong lúc điện ảnh Việt đang mở rộng thêm các cuộc đối thoại với thế giới.
Từ bức ảnh cũ đến những cuộc gặp mới
Bức ảnh NSND Trà Giang, NSND Kim Cương và minh tinh Kiều Chinh từng được chia sẻ như một khoảnh khắc đẹp của ký ức nghệ thuật. Đặt trong lần trở lại này của nghệ sĩ Kiều Chinh, khoảnh khắc đó không đứng riêng như một kỷ niệm. Bức ảnh trở thành điểm mở cho một câu chuyện rộng hơn về sự tiếp nối giữa các thế hệ làm nghề.
Tại DANAFF IV, minh tinh màn bạc trở lại cùng Chrysalis - Chiếc kén, trong không gian quy tụ nhiều nhà làm phim, diễn viên, nghệ sĩ và công chúng yêu điện ảnh. Nếu cuộc hội ngộ năm ngoái đặt nghệ sĩ Kiều Chinh bên cạnh những gương mặt lớn của một thời, lần trở lại này đưa bà vào một cuộc gặp khác: cuộc gặp với điện ảnh Việt hôm nay, với những người đang tiếp tục làm phim, xem phim và tìm kiếm vị trí của điện ảnh Việt trong dòng chảy quốc tế.
Giá trị của bức ảnh cũ không nằm ở việc gợi lại quá khứ đơn thuần. Giá trị này nằm ở cách ba gương mặt lớn nhắc người xem về sức bền của nghề, của vai diễn, của sân khấu và màn ảnh. Những hành trình nghệ thuật khác nhau vẫn có thể gặp lại nhau trong trí nhớ công chúng, rồi tiếp tục được nhìn bằng một ánh sáng mới khi điện ảnh Việt bước vào nhiều cuộc đối thoại rộng hơn.
Với minh tinh Kiều Chinh, lần trở về cùng Chiếc kén không chỉ nối lại một chuyến đi làm phim. Lần trở về này còn đặt một nghệ sĩ có hành trình quốc tế lâu dài vào không gian điện ảnh Việt Nam hôm nay. Từ một bức ảnh hội ngộ đến DANAFF IV, điều còn lại là sự hiện diện bền bỉ của những gương mặt đã góp phần làm nên đời sống nghệ thuật Việt Nam.
