Châu Phi kéo dài giấc mơ World Cup
Vòng 1/16 World Cup 2026 không chỉ có những ứng viên vô địch. Cape Verde, DR Congo, Bờ Biển Ngà, Senegal và Ghana cũng góp mặt, kéo dài hành trình mà nhiều đội tuyển châu Phi trước đây thường phải khép lại sau vòng bảng.
Giấc mơ từ mười hòn đảo
Cape Verde là một trong những bất ngờ lớn nhất của World Cup 2026.
Quốc đảo gồm mười hòn đảo ngoài Đại Tây Dương, chỉ hơn nửa triệu dân, giờ đứng trước thử thách lớn nhất lịch sử khi chạm trán Argentina và Lionel Messi ở vòng 1/16.
Cape Verde không tạo dấu ấn bằng một chiến thắng gây chấn động. Họ vượt qua vòng bảng theo cách bền bỉ hơn: hòa Tây Ban Nha 0-0, hòa Uruguay 2-2 rồi tiếp tục cầm chân Saudi Arabia để giữ vị trí nhì bảng H. Ba trận bất bại trước ba đối thủ có phong cách rất khác nhau đủ để chứng minh họ không đến World Cup chỉ để góp mặt.
Đội tuyển này cũng phản ánh đặc điểm của một quốc gia có cộng đồng kiều dân đông đảo. Trong danh sách 26 cầu thủ, chỉ 11 người sinh ra tại Cape Verde. Phần lớn lớn lên ở Hà Lan, Bồ Đào Nha, Pháp, Ireland hay Mỹ và thi đấu cho 25 CLB thuộc 14 quốc gia.
Trung vệ Roberto Lopes, biệt danh Pico, là một ví dụ thú vị. Sinh tại Ireland và khoác áo Shamrock Rovers, anh nhận lời lên tuyển sau khi phát hiện tin nhắn LinkedIn bằng tiếng Bồ Đào Nha mà ban đầu tưởng là thư rác.
Ở tuổi 40, thủ môn Vozinha cũng trở thành một trong những cầu thủ lớn tuổi nhất World Cup 2026. Trước Tây Ban Nha, anh thực hiện bảy pha cứu thua, trong đó có sáu tình huống trong vòng cấm, giúp Cape Verde giữ sạch lưới trước đương kim vô địch châu Âu.
Cape Verde gặp Argentina có lẽ là cặp đấu chênh lệch nhất vòng 1/16 về lịch sử, dân số và số lần dự World Cup. Nhưng cũng chính vì thế, đây lại là một trong những trận đấu đáng chờ đợi nhất.
DR Congo: Khép lại cái bóng Zaire
DR Congo mang đến một câu chuyện khác. Lần gần nhất đội tuyển này dự World Cup là năm 1974 dưới tên Zaire. Họ thua cả ba trận, thủng lưới 14 bàn và không ghi nổi bàn thắng nào. Đó vẫn là một trong những ký ức buồn nhất của bóng đá châu Phi tại World Cup.
Năm mươi hai năm sau, DR Congo trở lại và làm được điều thế hệ năm 1974 chưa từng có: ghi bàn, giành điểm, thắng trận và vào vòng knock-out.
Trận hòa Bồ Đào Nha 1-1 mở đầu hành trình ấy. Sau thất bại sát nút trước Colombia, DR Congo ngược dòng đánh bại Uzbekistan 3-1 ở lượt cuối. Yoane Wissa gỡ hòa từ chấm phạt đền, Fiston Mayele đưa đội vượt lên trước khi Wissa ấn định chiến thắng trong thời gian bù giờ.
Bốn điểm sau ba trận đủ để DR Congo gặp Anh ở vòng 1/16.
Với tuyển Anh, đây là trận đấu họ được kỳ vọng phải thắng. Với DR Congo, đó là phần thưởng cho hơn nửa thế kỷ chờ ngày trở lại.
Senegal và chiếc cúp gây tranh cãi
Senegal không còn xa lạ với World Cup. Họ từng vào tứ kết năm 2002 và bị loại đầy tiếc nuối ở World Cup 2018 vì chỉ số fair-play. Nhưng hành trình đến World Cup 2026 của Senegal lại gắn với một tranh cãi khác.
Trong trận chung kết AFCON 2025, Senegal đánh bại Morocco 1-0 sau hiệp phụ. Tuy nhiên, đội bóng Bắc Phi kháng cáo vì cho rằng Senegal vi phạm luật khi rời sân phản đối quyết định của VAR ở cuối trận.
Ngày 17-3, Ban kháng cáo CAF tuyên Senegal xử thua 0-3 và công nhận Morocco là đội vô địch.
Phán quyết ấy vẫn gây tranh luận, khiến chức vô địch châu Phi trở thành một trong những vụ việc gây nhiều tranh cãi nhất của bóng đá khu vực những năm gần đây.
Bởi vậy, cuộc đối đầu với Bỉ ở vòng 1/16 không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn. Đây cũng là cơ hội để Senegal hướng sự chú ý trở lại sân cỏ sau nhiều tháng gắn với các cuộc tranh cãi ngoài bóng đá.
Ghana và Bờ Biển Ngà: Viết tiếp câu chuyện cũ
Ghana bước vào vòng 1/16 với ký ức khó quên về World Cup 2010. Pha dùng tay cản bóng của Luis Suarez, cú sút phạt đền dội xà ngang của Asamoah Gyan và thất bại trên chấm luân lưu vẫn là một trong những khoảnh khắc đáng tiếc nhất lịch sử bóng đá châu Phi.
Mười sáu năm sau, Ghana lại góp mặt ở vòng loại trực tiếp. Đối thủ lần này là Colombia. Uruguay đã rời giải từ vòng bảng, còn Ghana có cơ hội viết thêm một chương mới thay vì mãi được nhớ đến bởi ký ức năm 2010.
Bờ Biển Ngà cũng mang theo một nỗi tiếc nuối khác.
Thế hệ của Didier Drogba, Yaya Touré và Kolo Touré từng sở hữu nhiều ngôi sao nhưng chưa bao giờ vượt qua vòng bảng World Cup.
Sau 12 năm vắng mặt, Bờ Biển Ngà trở lại và gặp Na Uy của Erling Haaland ở vòng 1/16. Nếu vượt qua thử thách này, thế hệ hiện tại sẽ làm được điều mà lớp đàn anh chưa từng đạt tới.
Thêm vài ngày để thế giới gọi tên
World Cup 2026 đang cho thấy khoảng cách giữa các nền bóng đá không còn lớn như trước.
Riêng châu Phi có tới 9 trong 10 đại diện vượt qua vòng bảng. Con số ấy chưa bảo đảm thành công ở vòng knock-out, nhưng phản ánh sự tiến bộ rõ rệt của bóng đá lục địa này.
Cape Verde cầm hòa Tây Ban Nha và Uruguay. DR Congo vượt qua ký ức Zaire 1974. Senegal gác lại những tranh cãi ở AFCON. Ghana có cơ hội khép lại nỗi đau năm 2010. Bờ Biển Ngà hướng đến cột mốc mà thế hệ vàng chưa từng chạm tới.
Không phải đội nào cũng sẽ đi tiếp sau vòng 1/16. Nhưng việc có thêm nhiều đại diện châu Phi góp mặt ở giai đoạn knock-out cho thấy họ không còn chỉ xuất hiện như những đội bóng tạo bất ngờ rồi sớm rời cuộc chơi.
Với Cape Verde, DR Congo, Senegal, Ghana hay Bờ Biển Ngà, World Cup 2026 không chỉ là thêm một trận đấu. Đó còn là dấu hiệu cho thấy bóng đá châu Phi đang tiến gần hơn tới nhóm đội tuyển có thể cạnh tranh thường xuyên trên sân khấu lớn nhất thế giới.