HLV nước ngoài đông kỉ lục: Thách thức 'dớp' vô địch tại World Cup 2026
Chưa có quốc gia nào từng vô địch World Cup dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên (HLV) trưởng sinh ra ngoài biên giới nước mình. Thế nhưng World Cup 2026 lại có nhiều đội tuyển có HLV không phải người bản địa hơn bất kỳ giải nào trước đây.
Carlo Ancelotti được kì vọng là HLV nước ngoài đầu tiên giúp Brazil vô địch World Cup
Trong số 48 quốc gia tham gia tranh tài ở Bắc Mỹ, có 28 HLV được xếp vào diện nước ngoài, bao gồm cả hai người đang làm việc cho Tunisia, ông Sabri Lamouchi bị sa thải sau trận thua Thụy Điển 1-5 và thay thế sau đó là ông Herve Renard, cả hai đều là người Pháp.
Như bạn có thể thấy bên dưới, danh sách này rất dài và bao gồm 5 người Pháp, 5 người Argentina, 3 người Tây Ban Nha, 3 người Ý và 2 người Anh, cộng thêm 10 HLV đến từ các quốc tịch khác.
Khác với các cầu thủ, không có yêu cầu nào bắt buộc HLV phải có quan hệ gia đình với quốc gia mà họ đại diện, đó là lí do tại sao việc đội tuyển Anh được dẫn dắt bởi một người Đức (Thomas Tuchel), đội tuyển Mỹ bởi một người Argentina (Mauricio Pochettino) và đội tuyển Canada bởi một người Mỹ (Jesse Marsch) là điều chấp nhận được, nếu không muốn nói là hoàn toàn bình thường.

Nhưng có lẽ sự bổ nhiệm lớn nhất là Carlo Ancelotti, người đang hi vọng dẫn dắt Brazil đến lần vô địch World Cup thứ 6 với tư cách là người nước ngoài đầu tiên dẫn dắt ĐTQG này. Nếu như thành công vang dội của Ancelotti ở cấp CLB vẫn chưa đủ để khiến người Brazil phấn khích, thì hình ảnh vị HLV 67 tuổi này biểu diễn tâng bóng cùng đội ngũ trợ lí của mình chắc chắn sẽ tạo ra sự phấn khích. Bằng màn chỉ đạo chiến thuật ma mị trong hiệp 2 ở trận đấu với Nhật Bản, Ancelotti ngày càng khiến người hâm mộ tin tưởng hơn vào con đường của đội bóng xanh vàng.
Vậy việc dẫn dắt đội tuyển quốc gia của một nước khác sẽ như thế nào?
Hòa nhập vào văn hóa là điều then chốt. Tuchel, cựu HLV Chelsea, sống ở London và dành nhiều thời gian nhất có thể tại St George's Park, trung tâm huấn luyện của đội tuyển Anh ở miền trung nước Anh, để làm việc. Ông chưa thể thoải mái uống bia hay ăn cá và khoai tây chiên bên bờ biển, nhưng ông nói rằng sẽ cân nhắc việc hát quốc ca nếu đội tuyển Anh tiến xa tại giải đấu này.

Pochettino cũng đang khuyến khích cả nước Mỹ nâng cao tham vọng bằng việc khẳng định đội tuyển nên hướng đến vinh quang World Cup trên sân nhà. Mỹ vừa hạ Bosnia 2-0 để lọt vào vòng 16 đội với lối chơi thuyết phục cả những người khó tính nhất. Còn Marsch, HLV người Mỹ của đội tuyển Canada nói: “Khi mới đến đây, tôi phải học hỏi rất nhiều về ý nghĩa của việc trở thành người Canada”. Mỹ và Canada nằm sát nhau, văn hóa tương đồng, vậy mà Marsch vẫn khiêm tốn.
Như vậy, các rào cản đã hoàn toàn bị phá bỏ, với 56% số đội tuyển tham dự World Cup lần này được dẫn dắt bởi HLV nước ngoài, một sự gia tăng đáng kể so với con số 28% của kỳ World Cup trước đó vào năm 2022.
HLV ngoại - con đường dẫn tới thành công?
Nhưng liệu đây có còn được xem là con đường dẫn đến thành công? Trong số các đội tham dự World Cup mùa hè này, chỉ có Đức, Scotland, Croatia, Na Uy và Czech là chưa từng được dẫn dắt bởi HLV nước ngoài. Xu hướng bổ nhiệm HLV nước ngoài chủ yếu chỉ giới hạn ở các quốc gia có thứ hạng thấp, nhưng gần đây đã mở tới các đội lớn hơn.
Mặc dù 3 đội bóng hàng đầu trong bảng xếp hạng FIFA là Argentina, Pháp và Tây Ban Nha đều có HLV người bản địa, nhưng 5 trong số 7 đội bóng tiếp theo trong top 10 hiện được dẫn dắt bởi những người sinh ra ở nước ngoài; đó là Anh, Brazil, Morocco (Mohamed Ouahbi sinh ra ở Bỉ, nhưng được FIFA xếp vào người Morocco, đó là lí do tại sao chúng tôi không đưa ông ấy vào bảng ở dưới), Bồ Đào Nha (Roberto Martinez người Tây Ban Nha) và Bỉ (Rudi Garcia, người Pháp).
Martinez hiểu rõ thử thách này, bởi trước đây ông từng dẫn dắt đội tuyển Bỉ, nơi ông không nói được tiếng Pháp hay tiếng Flemish, nhưng lại giao tiếp hiệu quả bằng tiếng Anh. Sau khi chuyển đến Lisbon, ông đã học tiếng Bồ Đào Nha và đắm mình vào lịch sử địa phương cũng như văn hóa bóng đá để hiểu rõ hơn về nơi đây.
Bồ Đào Nha đã vô địch UEFA Nations League dưới thời Martinez nhưng lại gặp khó khăn trong việc tiến sâu vào vòng bảng World Cup kể từ năm 1966, khi họ giành vị trí thứ ba. Đây có thể là cơ hội cuối cùng để ông cải thiện thành tích đó, khi hợp đồng của ông sắp hết hạn.
Đối với một quốc gia mà Cristiano Ronaldo là trung tâm của mọi thứ, chỉ có chiến thắng mới là đủ. Nhưng ở những nơi khác, thành công được đo lường theo cách khác.
HLV người Hà Lan Guus Hiddink đã dẫn dắt đội tuyển Hàn Quốc, đồng chủ nhà của World Cup 2002, và đạt được danh tiếng huyền thoại khi đưa họ vào đến bán kết. Nhờ đó, ông trở thành người đầu tiên được trao quyền công dân danh dự của Hàn Quốc và được khuyến khích tranh cử tổng thống. Ông nhận được một biệt thự làm quà tặng, cũng như các chuyến bay miễn phí trọn đời với hãng hàng không Korean Air.
Rõ ràng, cơ hội được dẫn dắt một đội bóng tại World Cup vẫn là một sức hút rất lớn, ngay cả đối với những tên tuổi lớn nhất trong làng bóng đá.
Fabio Cannavaro, đội trưởng đội tuyển Ý vô địch World Cup 2006, đã đảm nhận vị trí HLV trưởng đội tuyển Uzbekistan sau khi HLV tiền nhiệm Timur Kapadze rời đi. Carlos Queiroz, một người dày dạn kinh nghiệm từng 2 lần dẫn dắt ĐTQG Bồ Đào Nha, cũng đang trở lại tâm điểm chú ý với Ghana, một đội bóng mạnh, có tổ chức tốt và có khả năng gây bất ngờ, như Anh đã chứng kiến ở vòng bảng.
Phải nói thêm là với Queiroz, người đã từng làm việc cho Manchester United và Real Madrid, đây là kỳ World Cup thứ 5 của ông. Ông đã dự World Cup 2010 với Bồ Đào Nha, các giải 2014, 2018, 2022 với Iran và nay với Ghana. Thành tích của Queiroz ngang với HLV Bora Milutinovic: Mexico (1986), Costa Rica (1990), Mỹ (1994), Nigeria (1998), Trung Quốc (2002). Chỉ kém một kỳ so với HLV người Brazil, ông Carlos Alberto Parreira: Kuwait (1982), UAE (1990), Brazil (1994, 2006), Saudi Arabia (1998), Nam Phi (2010). Parreira dẫn dắt Brazil vô địch giải năm 1994.
Tiền bạc vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bổ nhiệm, mặc dù khối lượng công việc, điều kiện sống và kế hoạch dài hạn đều là những yếu tố cần được cân nhắc kĩ lưỡng.
Liên đoàn bóng đá (LĐBĐ) Mỹ đã sử dụng đóng góp từ tỉ phú quỹ đầu cơ Ken Griffin và nhà hảo tâm Scott Goodwin để chi trả cho hợp đồng kỉ lục dành cho Pochettino. Còn với Canada, việc tuyển dụng Marsch vào năm 2024 được tài trợ một phần bởi chủ sở hữu của 3 đội bóng thuộc Giải bóng đá nhà nghề Mỹ (MLS) của Canada: Toronto FC, Vancouver Whitecaps và CF Montreal.

Một số quốc gia không đủ khả năng chi trả những hợp đồng dài hạn và nhiều tiền, đó là lí do tại sao họ thường chọn giải pháp ngắn hạn để chuẩn bị cho một giải đấu lớn. Ví dụ như Jamaica, họ hi vọng kinh nghiệm của HLV người Anh Steve McClaren sẽ đủ để giúp họ giành vé dự World Cup trước khi để thua đội Curacao của HLV người Hà Lan Dick Advocaat.
McClaren, cựu HLV đội tuyển Anh bay đến Jamaica từ nhà riêng ở Anh vài ngày trước khi các đợt tập huấn bắt đầu, có lẽ vì không ở tại chỗ nên công việc của ông kém hiệu quả.
HLV người Pháp Philippe Troussier từng dẫn dắt 8 ĐTQG khác nhau và 2 lần dự World Cup cùng Nam Phi (1998), Nhật Bản (2022) cho rằng: “Cuối cùng, điều quan trọng không phải là HLV đó là người trong nước hay người nước ngoài, mà là liệu họ có đủ năng lực, kinh nghiệm và khả năng lãnh đạo cần thiết để giúp ĐTQG đạt được tham vọng của mình hay không”.
Với số lượng quốc gia đặt niềm tin vào các HLV nước ngoài nhiều hơn bao giờ hết, những ngày tới sẽ cho thấy liệu niềm tin đó có được đền đáp hay không?
Các HLV ngoài tại World Cup 2026
| Đội bóng | HLV | Quốc tịch HLV |
| Algeria | Vladimir Petkovic | Bosnia và Herzegovina |
| Áo | Ralf Rangnick | Đức |
| Bỉ | Rudi Garcia | Pháp |
| Brazil | Carlo Ancelotti | Ý |
| Canada | Jesse Marsch | Mỹ |
| Colombia | Néstor Lorenzo | Argentina |
| Congo | Sébastien Desabre | Pháp |
| Curaçao | Dick Advocaat | Hà Lan |
| Ecuador | Sebastián Beccacece | Argentina |
| Anh | Thomas Tuchel | Đức |
| Ghana | Carlos Queiroz | Bồ Đào Nha |
| Haiti | Sébastien Migné | Pháp |
| Iraq | Graham Arnold | Úc |
| Jordan | Jamal Sellami | Morocco |
| New Zealand | Darren Bazeley | Anh |
| Panama | Thomas Christiansen | Tây Ban Nha |
| Paraguay | Gustavo Alfaro | Argentina |
| Bồ Đào Nha | Roberto Martínez | Tây Ban Nha |
| Qatar | Julen Lopetegui | Tây Ban Nha |
| Saudi Arabia | Georgios Donis | Hy Lạp |
| Nam Phi | Hugo Broos | Bỉ |
| Thụy Điển | Graham Potter | Anh |
| Tunisia | Sabri Lamouchi | Pháp |
| Tunisia | Herve Renard | Pháp |
| Thổ Nhĩ Kỳ | Vincenzo Montella | Ý |
| Uruguay | Marcelo Bielsa | Argentina |
| Mỹ | Mauricio Pochettino | Argentina |
| Uzbekistan | Fabio Cannavaro | Ý |


