Thời sự

Thành phố Đồng Nai kiến tạo cực tăng trưởng mới

Hoàng Bắc. Mỹ thuật: Quang Minh • 02/07/2026 14:05

Việc thành lập Thành phố Đồng Nai không đơn thuần là sự hợp nhất về địa giới hành chính, mà là một bước tái cấu trúc không gian phát triển mang tầm chiến lược, tạo ra một cực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử, mở ra những cơ hội phát triển rất lớn cho địa phương trong giai đoạn mới.

TP.Đồng Nai có không gian phát triển rộng lớn, đa dạng và có tính bổ trợ rất cao. Thành phố hội tụ các thế mạnh về công nghiệp, logistics, dịch vụ, đô thị hiện đại, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế cửa khẩu và dư địa phát triển lớn về đất đai. Sự kết hợp này tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các chuỗi giá trị mới, các cực tăng trưởng mới và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong dài hạn.

Thành phố sở hữu những động lực phát triển mang tầm quốc gia và khu vực. Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hệ thống cảng biển, 9 dự án đường cao tốc, 3 tuyến đường sắt trọng điểm cùng mạng lưới khu công nghiệp quy mô lớn đang từng bước hình thành hệ thống hạ tầng kết nối đa phương thức hiện đại. Điều này tạo lợi thế đặc biệt trong thu hút đầu tư, phát triển logistics, công nghiệp công nghệ cao và các ngành dịch vụ giá trị gia tăng ngày càng cao.

Một lợi thế rất quan trọng khác là quy mô dân số lớn, nguồn nhân lực dồi dào và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được kế thừa từ 2 địa phương (Đồng Nai mới sáp nhập từ 2 tỉnh Bình Phước và Đồng Nai cũ) tạo nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đồng thời, thành phố đang nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện đặc biệt của Trung ương với nhiều chủ trương, định hướng lớn được xác lập qua các chương trình, kế hoạch và kết luận chỉ đạo quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ khi làm việc với Ban Thường vụ TP.Đồng Nai. Điều đó tạo cơ sở chính trị và pháp lý vững chắc để giúp địa phương phát huy vai trò cực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Tuy nhiên, đi cùng với những lợi thế là những yêu cầu và thách thức rất lớn. Đó là làm sao chuyển hóa được những tiềm năng, lợi thế và không gian phát triển mới thành động lực tăng trưởng thực sự, với những kết quả phát triển cụ thể, lượng hoá được bằng kết quả tăng trưởng, thu ngân sách, đầu tư xã hội gia tăng trong nền kinh tế.

TP.Đồng Nai đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với quy mô dân số, diện tích, nền kinh tế và không gian phát triển thuộc nhóm lớn nhất cả nước. Điều đó đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực quản trị, điều hành và kịch bản phát triển kinh tế - xã hội; đòi hỏi phải nhanh chóng hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đổi mới tư duy quản trị, rà soát, điều chỉnh quy hoạch và tổ chức lại không gian phát triển theo hướng khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng, lợi thế của từng địa bàn.

Bên cạnh đó, việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính, bảo vệ môi trường và bảo đảm hài hòa giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế với chất lượng cuộc sống của người dân sẽ là thách thức lớn đối với địa phương. Đây là những yêu cầu rất lớn, nhưng cũng chính là động lực để TP.Đồng Nai tiếp tục đổi mới và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Với những nền tảng đã được tạo dựng, cùng sự quan tâm của Trung ương, sự đoàn kết, quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của hơn 5 triệu người dân, TP.Đồng Nai hoàn toàn có đủ điều kiện để phát huy hiệu quả các lợi thế khác biệt, biến thách thức thành động lực phát triển, từng bước khẳng định vai trò là một cực tăng trưởng năng động, hiện đại và bền vững của đất nước.

TP.Đồng Nai xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 10-12%/năm trong giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đạt 10% ngay trong năm 2026. Đây là mục tiêu rất cao, đòi hỏi không chỉ quyết tâm chính trị lớn mà còn phải ở tư duy phát triển mới, thể chế đủ mạnh và các cơ chế, chính sách mang tính đột phá để khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển.

Vì vậy, thành phố đang tập trung nghiên cứu, tham mưu Trung ương ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển toàn diện TP.Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Đây sẽ là cơ sở chính trị quan trọng để xác định rõ vị trí, vai trò, sứ mệnh, mục tiêu và định hướng phát triển chiến lược của thành phố trong dài hạn.

Thứ hai, thành phố đang tích cực nghiên cứu, đề xuất Quốc hội ban hành Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.Đồng Nai. Trọng tâm là các cơ chế vượt trội về tài chính, ngân sách, đầu tư, quản lý và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, phân cấp, phân quyền, phát triển hạ tầng chiến lược, khu thương mại tự do (FTZ), đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây sẽ là dư địa quan trọng để thành phố phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế và tạo động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn tới.

Trên cơ sở các chủ trương, cơ chế của Trung ương, HĐND thành phố sẽ tập trung cụ thể hóa thành các cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Trọng tâm là tổ chức lại không gian phát triển; khai thác hiệu quả quỹ đất và các nguồn lực đầu tư; phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược, logistics và hạ tầng số.

Đặc biệt, HĐND thành phố xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những động lực phát triển quan trọng nhất trong giai đoạn tới. Tại kỳ họp thường lệ giữa năm 2026, HĐND thành phố dự kiến xem xét, ban hành một số nghị quyết quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, tạo hành lang pháp lý và nguồn lực để thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số trên địa bàn thành phố.

Thành phố cũng sẽ ưu tiên xây dựng các chính sách để hình thành hệ sinh thái bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu; nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với các mô hình, công nghệ mới; phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), qua đó tạo ra các động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Quan điểm xuyên suốt của HĐND thành phố là mọi cơ chế, chính sách đều phải hướng tới mục tiêu khơi thông nguồn lực, nâng cao năng suất lao động, sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. HĐND thành phố sẽ tiếp tục phát huy vai trò kiến tạo phát triển, đồng hành cùng chính quyền và doanh nghiệp, đồng thời tăng cường giám sát để bảo đảm mọi nguồn lực được sử dụng hiệu quả, minh bạch và đúng mục tiêu đề ra.

Kỳ họp thứ 2 (kỳ họp chuyên đề) của HĐND thành phố khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong một bối cảnh hết sức đặc biệt. Thành phố đang bước vào giai đoạn tăng tốc thực hiện đợt cao điểm thi đua 500 ngày đêm “Đoàn kết - Kỷ cương - Hiệu quả - Bứt phá”, đồng thời vừa hoàn thành sơ kết một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tại kỳ họp này, HĐND thành phố đã xem xét, thông qua 8 nghị quyết quan trọng liên quan đến đất đai, đầu tư công, hạ tầng và các cơ chế phát triển kinh tế - xã hội. Các nghị quyết được thông qua không chỉ giải quyết những yêu cầu cấp bách trước mắt mà còn tạo nền tảng về thể chế, nguồn lực và hạ tầng cho giai đoạn phát triển mới của TP. Đồng Nai. Đây đều là những nghị quyết có tác động trực tiếp đến việc khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn và tạo động lực mới cho phát triển.

Các nghị quyết tập trung vào 3 nhóm vấn đề lớn. Trước hết là tạo đột phá về hạ tầng giao thông chiến lược với việc điều chỉnh chủ trương đầu tư hai dự án trọng điểm là cầu Long Hưng (cầu Đồng Nai 2) và cầu Cát Lái. Đây không chỉ là những công trình giao thông đơn thuần mà còn là những công trình có ý nghĩa chiến lược trong tăng cường liên kết vùng, mở rộng không gian phát triển và thu hút đầu tư cho thành phố.

Thứ hai, khơi thông nguồn lực đất đai để tạo dư địa và nguồn lực cho đầu tư phát triển thông qua việc ban hành danh mục thu hồi đất phục vụ các công trình, dự án trọng điểm và danh mục các khu đất thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất. Đây là cơ sở quan trọng để tạo nguồn lực tài chính cho đầu tư hạ tầng, phát triển đô thị và nâng cao chất lượng các dịch vụ công phục vụ người dân.

Thứ ba, thúc đẩy xã hội hóa trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa thông qua chính sách miễn tiền thuê đất đối với các cơ sở xã hội hóa. Điều này thể hiện rõ quan điểm phát triển lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia nhiều hơn vào việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu và nâng cao chất lượng an sinh xã hội.

Về tổ chức thực hiện, HĐND TP. Đồng Nai xác định các nghị quyết vừa được thông qua mới là bước khởi đầu. Điều quan trọng là phải nhanh chóng đưa các nghị quyết vào cuộc sống và tạo ra những kết quả cụ thể. Với vai trò là cơ quan dân cử, HĐND thành phố sẽ tăng cường giám sát việc tổ chức thực hiện, tập trung vào những nội dung then chốt như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, tiến độ triển khai các công trình trọng điểm, cải cách hành chính và giải ngân vốn đầu tư công.

Đồng thời, Thường trực HĐND, các Ban HĐND và đại biểu HĐND thành phố sẽ tăng cường giám sát thực địa, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc phát sinh, kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền tháo gỡ để bảo đảm các nghị quyết được triển khai đồng bộ, hiệu quả và đúng mục tiêu đề ra.

Với tinh thần “Đoàn kết - Kỷ cương - Hiệu quả - Bứt phá”, HĐND TP Đồng Nai tin tưởng sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân sẽ sớm chuyển hóa những quyết sách hôm nay thành những công trình, dự án và kết quả phát triển cụ thể, góp phần xây dựng TP. Đồng Nai phát triển nhanh, bền vững, văn minh.

Quan điểm “kiến tạo phát triển” mà HĐND TP Đồng Nai xác định không chỉ là xây dựng cơ chế, chính sách để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn là tạo lập môi trường phát triển bền vững. Trong đó người dân vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của quá trình phát triển. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với HĐND trong giai đoạn mới, phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động theo hướng “Hành động - Bản lĩnh - Chuyên nghiệp”, nâng cao chất lượng quyết nghị và tăng cường giám sát thực chất.

Nội hàm của quan điểm này được thể hiện ở 2 khía cạnh. Thứ nhất, HĐND thành phố phải chủ động đồng hành cùng chính quyền trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, hoàn thiện thể chế, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng mới; đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa tốc độ tăng trưởng kinh tế với chất lượng cuộc sống của người dân. HĐND không trực tiếp tạo ra tăng trưởng, nhưng có trách nhiệm kiến tạo các điều kiện để tăng trưởng diễn ra nhanh hơn, hiệu quả hơn và bền vững hơn.

Thứ hai, mọi chủ trương, chính sách phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của người dân và doanh nghiệp, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả. Thước đo cuối cùng của mỗi nghị quyết không phải là số lượng văn bản được ban hành mà là những chuyển biến thực chất trong đời sống của Nhân dân, trong môi trường đầu tư kinh doanh và trong chất lượng quản trị của chính quyền.

Để hiện thực hóa quan điểm đó, HĐND thành phố tập trung nâng cao chất lượng quyết nghị và tăng cường giám sát đối với các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số, cải cách hành chính, nâng cao chất lượng dịch vụ công, bảo đảm người dân thực sự được thụ hưởng thành quả của sự phát triển. Trong đó, phong trào 'Bình dân học vụ số', hồ sơ sức khỏe điện tử và các chính sách an sinh số là những minh chứng cụ thể cho định hướng lấy người dân làm trung tâm trong quá trình chuyển đổi số.

Trong thời gian tới, HĐND thành phố sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, nâng cao chất lượng giám sát và trách nhiệm của từng đại biểu trước cử tri; tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như quy hoạch, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi số, cải cách hành chính, phát triển nguồn nhân lực và bảo đảm an sinh xã hội. Mỗi đại biểu HĐND phải thực sự là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân, lắng nghe, phản ánh và chuyển hóa tâm tư, nguyện vọng chính đáng của cử tri thành những cơ chế, chính sách phù hợp.

Hoàng Bắc. Mỹ thuật: Quang Minh