Danh mục hệ thống AI có rủi ro cao chính thức được ban hành

Ngày 02/07/2026, Chính phủ chính thức ban hành Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg, đánh dấu cột mốc quan trọng trong quản lý công nghệ tại Việt Nam. Theo đó, các hệ thống AI có rủi ro cao được xác định dựa trên những tiêu chí khắt khe về mức độ ảnh hưởng đến lợi ích công cộng và an ninh quốc gia.

Quyết định này không chỉ đặt ra yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt mà còn thiết lập lộ trình chuyển tiếp rõ ràng cho các đơn vị đang vận hành. Việc kiểm soát các hệ thống AI này là yêu cầu cấp bách để xây dựng hệ sinh thái AI bền vững, minh bạch và có đạo đức.

Tiêu chí xác định và 6 lĩnh vực áp dụng đối với hệ thống AI có rủi ro cao

Theo Quyết định, một hệ thống được phân loại là rủi ro cao nếu có khả năng gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, sức khỏe, quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc đe dọa an ninh quốc gia. Các hệ thống này phải nằm ngoài danh mục được miễn trừ theo quy định tại Nghị định số 142/2026/NĐ-CP. Việc vận hành đòi hỏi cơ quan, tổ chức phải đảm bảo sự giám sát liên tục của con người, không được chuyển giao hoặc loại trừ trách nhiệm pháp lí.

Quyết định quy định 6 lĩnh vực trọng yếu bao gồm:

Lĩnh vực giáo dục: Gồm các hệ thống cung cấp nội dung tự học từ dữ liệu không kiểm soát; hệ thống AI tự động kiểm tra, đánh giá, xếp hạng hoặc giám sát, phân tích hành vi người học.

Lĩnh vực dân tộc và tôn giáo: Gồm hệ thống tự động chấm điểm, phân loại hồ sơ thụ hưởng chính sách; xác thực tính hợp lệ của thông tin; hoặc quyết định chấp thuận/từ chối hồ sơ quản lí nhà nước.

Lĩnh vực y tế: Gồm hệ thống AI hỗ trợ phẫu thuật hoặc các loại rô-bốt phẫu thuật sử dụng trí tuệ nhân tạo điều khiển tự động.

Lĩnh vực ngân hàng: Gồm các hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng hoặc tự động quyết định cấp tín dụng.

Lĩnh vực tố tụng: Gồm hệ thống AI nhận dạng sinh trắc học diện rộng phục vụ giải quyết vụ án dân sự công ích.

Lĩnh vực giao thông vận tải: Gồm 31 hệ thống, tiêu biểu như điều khiển tự hành cấp độ cao, điều độ tín hiệu giao thông đường bộ/đường sắt, và điều hành hạ tầng kỹ thuật trọng yếu.

Lộ trình tuân thủ cho doanh nghiệp

Đối với các hệ thống đã hoạt động trước ngày 15/08/2026, nhà cung cấp và bên triển khai phải hoàn thành nghĩa vụ tuân thủ theo lộ trình:

Trước ngày 01/09/2027 đối với lĩnh vực y tế, giáo dục và tài chính.

Trước ngày 01/03/2027 đối với các lĩnh vực còn lại trong danh mục.

Trong thời hạn chuyển tiếp, các hệ thống vẫn được phép vận hành, trừ trường hợp cơ quan nhà nước xác định có nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng và yêu cầu tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động.

Nam Phong