World Cup 2026: Đội nào phải đi xa nhất mới chạm cúp Vàng?

World Cup 2026 vô cùng khắc nghiệt

Từ độ cao ở Mexico năm 1986 đến cái nóng ở Mỹ năm 1994, rồi đến việc di chuyển xuyên quốc gia ở Hàn Quốc và Nhật Bản năm 2002. Gần đây hơn, World Cup 2018 tại Nga mang đến những quãng đường di chuyển dài nhưng nhìn chung điều kiện môi trường ôn hòa và tương đối ổn định. World Cup 2022 tại Qatar lại đặt ra một thách thức khác: Diễn ra giữa mùa giải cấp CLB.

World Cup 2026 này khắc nghiệt hơn cả, vì nó là tổng hợp của cái nóng, độ cao, di chuyển nhiều, chênh lệch múi giờ, thay đổi nhiệt độ. Sự biến động này tạo ra nhiều khó khăn đối với quá trình chuẩn bị, thi đấu và phục hồi.

Trong suốt một kỳ World Cup, những áp lực ảnh hưởng đến hiệu suất này tích tụ dần. Việc thi đấu liên tục đương nhiên gây mệt mỏi và có thể làm gián đoạn giấc ngủ. Việc di chuyển càng làm trầm trọng thêm điều này, đặc biệt khi kết hợp với sự thay đổi về khí hậu, độ cao và lịch trình. Thông thường, quá trình hồi phục mất khoảng một ngày cho mỗi múi giờ khi bay về phía đông và khoảng nửa ngày khi bay về phía tây.

Nhiệt độ và độ ẩm cao có thể làm suy giảm khả năng phục hồi, trong khi độ cao tạo thêm áp lực sinh lí. Những yếu tố này không tác động riêng lẻ mà tương tác và ảnh hưởng đến khả năng phục hồi thể chất, sự tỉnh táo về tinh thần và khả năng ra quyết định trong suốt giải đấu.

Giải được tổ chức tại ba nước, các sân ở Mexico nằm ở độ cao trên 2.000 mét so với mực nước biển, không khí loãng khiến việc hô hấp trở nên khó khăn. Các thành phố ở phía nam nước Mỹ như Dallas, Houston, Miami nóng ẩm, nhiệt độ bầu ướt (WBGT) - một chỉ số kết hợp nhiệt độ, độ ẩm, gió và bức xạ mặt trời để ước tính mức độ căng thẳng nhiệt lên cơ thể, khác với nhiệt độ ngoài trời - có thể lên đến 29 độ C. Trong khi WBGT trung bình cả một mùa giải ngoại hạng Anh (9 tháng) thấp hơn nhiều, khoảng 10 độ C.

Như vậy, ba yếu tố cản trở nhất là nhiệt độ, độ cao, quãng đường di chuyển. Khi có kết quả bốc thăm chia bảng, người ta lập tính ra được quãng đường di chuyển của các đội ở vòng bảng. Theo đó, các đội Pháp, Argentina, Mexico nằm trong tốp 10 di chuyển ít nhất? Liệu có phải ngẫu nhiên?

Không, trong một giải đấu được tổ chức trên một khu vực địa lí rất rộng, FIFA đã nghĩ nát óc để lập phương án nhằm ưu ái các đội này. Pháp, Argentina lọt vào chung kết kỳ World Cup 2022, còn Mexico là chủ nhà.

Thế còn các đội như Ai Cập, Paraguay, Panama, sao được di chuyển ít? Là kết quả bốc thăm đưa họ vào bảng đấu và vị trí khiến họ ít phải di chuyển. Họ được “ăn theo” vì khi sắp xếp các trận của 1 bảng đấu trên nhiều thành phố khác nhau, sẽ có những đội phải di chuyển xa, có đội gần. Không giống khi trước, cứ mỗi bảng gồm 4 đội và 6 trận được sắp xếp thi đấu tại 2 thành phố cố định thì các đội trong bảng sẽ di chuyển như nhau. Họ cũng “ăn may” vì lá thăm đưa họ vào bảng đó.

Ở bảng trên, sao Mỹ là nước chủ nhà mà phải di chuyển nhiều? Đó là Mỹ chủ động chọn như vậy, tuy di chuyển giữa Seattle và Los Angeles hơi xa nhưng đều nằm ở bờ Tây nước Mỹ, khí hậu duyên hải Thái Bình Dương ôn hòa, mát mẻ hơn. Tất nhiên là với điều kiện đội tuyển Mỹ phải đứng đầu bảng D, họ đã làm được. Nếu đi đến trận chung kết, từ đầu giải đến tứ kết, Mỹ sẽ quanh quẩn mấy thành phố ven bờ tây, bán kết mới tới Dallas miền Trung và chung kết đến New York bờ Đông.

Các nước chủ nhà Mexico, Canada, Mỹ đều được FIFA xếp vào các bảng A, B, D trước khi bốc thăm, với địa điểm thi đấu tập trung trên nước họ. Trên đường đến trận chung kết, Mexico, Canada sẽ đá 5 trận đầu tại quê nhà. Tuy nhiên, Canada mất ngôi đầu bảng vào Thụy Sĩ nên vòng 32 đội (trận thứ 4), họ đã sang Mỹ thi đấu.

FIFA áp dụng bốc thăm “phân nhánh kiểu tennis”

Vậy thì FIFA dùng cách nào để ưu ái Argentina? Phải giải thích chỗ này, không mọi người sẽ nói FIFA ám muội, dàn xếp bốc thăm cho Argentina vào bảng di chuyển ít.

World Cup 2026 là giải đầu tiên FIFA áp dụng bốc thăm “phân nhánh kiểu tennis”. Ta biết, trong các giải Grand Slam, hoặc kể cả các giải nhỏ, không bao giờ hạt giống số 1, 2, 3 như Nadal, Federer, Djokovic gặp nhau trước vòng bán kết. FIFA học như vậy, 4 đội tuyển có thứ hạng FIFA cao nhất thế giới bắt buộc phải được xếp vào các nhánh đấu đối lập để không thể chạm mặt nhau trước vòng bán kết.

4 đội xếp hàng đầu vào thời điểm bốc thăm tháng 12/2025 là Tây Ban Nha (1), Argentina (2), Pháp (3) và Anh (4) được phân vào 4 góc như sơ đồ ta thấy khi vào vòng knock-out như hình. Họ sẽ có mặt ở bán kết nếu đứng đầu bảng và thắng các trận knock-out trước khi đến bán kết. Như ta thấy, họ đều đứng đầu bảng và vẫn đang trên đường đến bán kết. Tất nhiên, nếu ở vòng bảng, họ đứng nhì bảng thì họ sẽ văng sang nhánh khác, đánh mất lợi thế của mình.

Sự sắp xếp còn tinh vi hơn một bậc nữa là đội số 1 Tây Ban Nha và đội số 2 Argentina ở 2 nhánh đấu đối diện, chỉ gặp nhau nếu vào chung kết.

Vậy là trước khi bốc thăm, FIFA đã chỉ định Argentina vào bảng B, J hoặc K, mà bảng B đã có Canada rồi, nên họ sẽ vào bảng J hoặc K, cuối cùng lá thăm đưa họ vào bảng J, đá các trận vòng bảng ở Kansas và Dallas thuộc miền Trung. Tuy gần nhau, nhưng nơi đây nóng hơn nơi khác.

Với đội tuyển Anh, việc giành ngôi đầu bảng đã dẫn đến một lộ trình khó khăn hơn, cả về quãng đường di chuyển và sự biến đổi môi trường, bao gồm trận đấu vòng 16 đội tại Mexico City ở độ cao khoảng 2.240 mét so với mực nước biển. Nếu vượt qua đội chủ nhà Mexico, Anh sẽ đá trận tứ kết ở Miami, nơi giá trị WBGT trung bình là 28,5°C, thuộc hàng cao nhất trong số các địa điểm thi đấu của giải.

Nếu đứng nhì bảng, Anh sẽ đến nơi ôn hòa hơn là Toronro đá trận vòng 32 đội, rồi đến sân Dallas có máy lạnh. Nhưng như vậy thì họ sẽ gặp phải Tây Ban Nha từ sớm. Nói chung, mỗi lựa chọn đều có mặt được mặt không, không thể toàn bích được.

Cái khó với Anh là họ chọn trại tập huấn ở Kansas, không thật gần nơi đá trận đầu tiên ở Dallas, nhưng xa so với các nơi họ đá trận thứ 2, 3, 4, 5 lần lượt ở Boston, New York, Atlanta, Mexico City. Mỗi khi bay đến đá xong, họ bay về lại Kansas, không lẽ chọn nơi nghỉ ở một thành phố khác. 54 phòng khách sạn tiện nghi cao nhất trong hơn 1 tháng cũng xứng đáng gọi là “nhà” chứ. Đá xong về nhà nghỉ vẫn hơn.

Nhẹ nhàng nhất lại là Pháp, nếu đi đến chung kết, 7/8 trận của họ chỉ loanh quanh các thành phố phía đông bắc mát mẻ: New York, Boston, Philadelphia, chỉ bán kết bay đến Dallas hơi xa chút.

Dưới đây là quãng đường bay để đi thi đấu của các đội bóng, chỉ tính thuần bay từ sân này đến sân kia (không tính việc họ bay từ đại bản doanh đến nơi thi đấu, rồi quay về đại bản doanh nghỉ ngơi để trận tiếp theo bay đi nơi khác):

Kane, Messi và Mbappe cùng thăng hoa, World Cup 2026 phá vỡ quy luật của siêu sao

World Cup 2026 và những phút 90+: Cuối nhưng chưa Cùng!

World Cup 2026 vòng 1/16: Một trận đấu không chỉ 85 phút

Chính Phong