Netflix gây tranh cãi vì dùng AI tái tạo giọng nói huyền thoại Gene Wilder
Netflix đang đối mặt làn sóng chỉ trích dữ dội sau khi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tái tạo giọng nói của cố diễn viên Gene Wilder trong chương trình mới lấy cảm hứng từ Willy Wonka.
Dù việc tái tạo giọng nói nhận được sự đồng ý từ gia đình nam diễn viên, nhiều khán giả cho rằng việc "hồi sinh" người đã khuất bằng AI đặt ra những câu hỏi lớn về đạo đức, quyền đồng ý và ranh giới của công nghệ trong ngành giải trí.
AI tái tạo giọng nói Gene Wilder nhưng khán giả không hài lòng
Gần một thập kỉ sau khi qua đời vì biến chứng của bệnh Alzheimer's disease ở tuổi 83, huyền thoại điện ảnh Gene Wilder bất ngờ "trở lại" theo cách chưa từng có.
Trong đoạn giới thiệu chương trình thực tế mới Wonka's The Golden Ticket, Netflix sử dụng AI để tái tạo giọng nói đặc trưng của Gene Wilder, người từng hóa thân thành nhân vật Willy Wonka trong bộ phim kinh điển Willy Wonka & the Chocolate Factory.
Trong trailer, giọng nói do AI tạo ra cất lên câu mở đầu: "Lần đầu tiên sau nhiều thập kỉ, tôi sẽ mở lại nhà máy sô-cô-la yêu quý của mình", dẫn dắt người chơi bước vào chuỗi thử thách lấy cảm hứng từ thế giới Wonka.
Chương trình được giới thiệu là cuộc thi nơi các thí sinh phải vượt qua hàng loạt cám dỗ và thử thách để giành "Chiếc vé vàng" danh giá. Tuy nhiên, thay vì háo hức với ý tưởng mới, phần lớn sự chú ý của công chúng lại đổ dồn vào việc Netflix sử dụng AI để tái tạo giọng nói của một diễn viên đã qua đời.
Trên các nền tảng mạng xã hội, hàng nghìn bình luận chỉ trích xuất hiện ngay sau khi trailer được phát hành. Nhiều người gọi đây là hành động "ghê tởm", "thiếu tôn trọng" và "một ý tưởng khủng khiếp". Không ít khán giả kêu gọi Netflix hủy bỏ chương trình, cho rằng AI không nên được dùng để thay thế những nghệ sĩ không còn khả năng đưa ra sự đồng ý.
Điều khiến tranh cãi trở nên phức tạp là vào thời điểm Gene Wilder qua đời năm 2016, công nghệ nhân bản giọng nói bằng AI gần như chưa tồn tại. Điều đó đồng nghĩa nam diễn viên chưa bao giờ có cơ hội quyết định liệu ông có muốn giọng nói của mình tiếp tục được khai thác sau khi mất hay không.
Tuy nhiên, bà Karen Wilder, vợ của Gene Wilder, đã chấp thuận việc sử dụng AI và cho biết bà "rất vui" khi chương trình tôn vinh trí tưởng tượng và di sản nghệ thuật của chồng mình. Dẫu vậy, sự đồng ý từ gia đình vẫn chưa đủ để xoa dịu những tranh luận về khía cạnh đạo đức.
Làn sóng tái tạo giọng nói người nổi tiếng bằng AI làm nóng cuộc tranh luận đạo đức
Gene Wilder không phải là nghệ sĩ đầu tiên được "hồi sinh" bằng AI.
Đầu năm nay, giọng nói của Stan Lee cũng được tái tạo để phục vụ một dự án câu lạc bộ sách, sử dụng công nghệ của ElevenLabs, công ty đứng sau việc tạo giọng nói của Gene Wilder.
Trước đó, đầu bếp kiêm người dẫn chương trình Anthony Bourdain hay nam diễn viên Ian Holm cũng từng xuất hiện trong các dự án sử dụng AI để tái tạo giọng nói hoặc hình ảnh sau khi qua đời.
Xu hướng này đang khiến Hollywood ngày càng chia rẽ. Một số nhà sản xuất xem AI là công cụ giúp lưu giữ di sản nghệ thuật và mang đến trải nghiệm mới cho khán giả. Trong khi đó, nhiều nghệ sĩ lo ngại công nghệ sẽ xóa nhòa ranh giới giữa sáng tạo và khai thác thương mại.
Mới đây, Tom Hanks cũng bày tỏ lo ngại rằng các hãng phim hoàn toàn có thể sử dụng AI để thay thế giọng nói của ông trong những phần tiếp theo của loạt phim Toy Story mà không cần ông trực tiếp tham gia.
Không chỉ vấp phải phản ứng vì AI, chương trình mới của Netflix còn bị chê thiếu sáng tạo về mặt thiết kế bối cảnh. Nhiều cư dân mạng so sánh trailer với sự kiện Willy's Chocolate Experience từng gây bê bối năm 2024.
Sự kiện này từng quảng bá bằng những hình ảnh do AI tạo ra, hứa hẹn mang đến trải nghiệm "nhập vai" trong thế giới Willy Wonka. Tuy nhiên, khi diễn ra thực tế, không gian nghèo nàn đến mức nhiều trẻ em bật khóc, phụ huynh tức giận gọi cảnh sát và sự kiện nhanh chóng trở thành ví dụ điển hình cho việc quảng bá quá mức bằng AI.
Việc Netflix tiếp tục khai thác hình ảnh và giọng nói của Gene Wilder cho thấy AI đang mở ra khả năng chưa từng có trong ngành giải trí. Song cùng với tiềm năng đó là hàng loạt câu hỏi chưa có lời giải: Ai có quyền quyết định việc một nghệ sĩ đã qua đời tiếp tục "biểu diễn"? Sự đồng ý của gia đình có đủ thay thế ý chí của chính người nghệ sĩ? Và quan trọng hơn, khi AI ngày càng có thể sao chép hoàn hảo con người, đâu sẽ là giới hạn giữa việc tôn vinh di sản và khai thác kí ức vì mục đích thương mại?
Những tranh cãi quanh Gene Wilder nhiều khả năng chỉ là khởi đầu cho cuộc tranh luận lớn hơn, khi công nghệ AI đang ngày càng tiến gần đến khả năng khiến ranh giới giữa người thật và bản sao kỹ thuật số trở nên khó phân biệt.