Hiện thực hóa mục tiêu phát triển công nghệ chiến lược năm 2026

Tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 6/2026, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Bùi Hoàng Phương đã chia sẻ những thông tin quan trọng về tiến độ thực hiện các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo chỉ đạo của Chính phủ.

Đột phá từ phát triển công nghệ chiến lược

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Chính phủ đã rất quyết liệt trong việc triển khai các nhiệm vụ liên quan đến công nghệ. Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 808/QĐ-TTg ngày 6/5/2026 giao 20 nhiệm vụ quan trọng cho các bộ, ngành, hàng loạt cuộc họp đôn đốc đã được tổ chức. Tính đến ngày 1/7/2026, Bộ KH&CN đã tiếp nhận 28 hồ sơ đề xuất triển khai ứng dụng, phát triển công nghệ chiến lược từ các cơ quan trung ương. Bộ đang huy động tối đa nguồn lực để thẩm định, báo cáo Thủ tướng trước ngày 20/7/2026.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, điểm khác biệt lớn trong lần triển khai này là các bài toán không dừng lại ở nghiên cứu lí thuyết mà phải lấy hiệu quả thương mại hóa làm thước đo. Điều này giúp các dự án gắn liền với nhu cầu thực tiễn của thị trường, tránh lãng phí nguồn lực.

Danh mục công nghệ ưu tiên năm 2026

Qua rà soát sơ bộ, Bộ KH&CN xác định những nhóm công nghệ có mức độ sẵn sàng cao, kỳ vọng tạo đột phá ngay trong năm 2026. Các nhóm này bao gồm: AI Camera, robot di động tự hành, các sản phẩm thiết bị bay không người lái (UAV), nền tảng giáo dục thông minh, cùng một số sản phẩm vaccine, sinh phẩm và công nghệ sinh học phục vụ nông nghiệp.

Những sản phẩm này đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong giám sát an ninh, logistics, cũng như phát triển nông nghiệp hiện đại. Theo Thứ trưởng, Việt Nam hiện đã có các doanh nghiệp trong nước đủ năng lực tham gia, có thị trường và địa chỉ ứng dụng cụ thể. Đây là tiền đề quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu ngắn hạn trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh chóng.

Tuy nhiên, bên cạnh các công nghệ có thể ra mắt ngay, phát triển công nghệ chiến lược còn bao hàm những lĩnh vực có độ phức tạp cao hơn. Với các dự án như vệ tinh, đường sắt tốc độ cao hay công nghệ chế biến đất hiếm, Bộ KH&CN khẳng định cần lộ trình nghiên cứu kỹ lưỡng đến năm 2030. Quan điểm của Chính phủ là không "nóng vội", không kì vọng mọi công nghệ đều có kết quả cụ thể trong năm 2026, mà cần sự chuẩn bị bài bản, bền vững.

Vai trò của người đứng đầu

Một yếu tố được nhấn mạnh tại cuộc họp là sự vào cuộc của người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương. Công nghệ chiến lược là lĩnh vực mới, khó, liên quan đến nhiều ngành nghề, do đó cần sự quyết tâm từ cấp cao nhất để phá bỏ các "điểm nghẽn" về cơ chế, chính sách. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Tổ trưởng Tổ công tác về công nghệ chiến lược, đã chủ trì nhiều cuộc họp và làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp, thể hiện sự đồng bộ từ Chính phủ đến cộng đồng doanh nghiệp trong việc hiện thực hóa các nghị quyết.

Việc triển khai thành công các sản phẩm này sẽ thúc đẩy phát triển công nghệ, tạo nền tảng để Việt Nam nâng cao vị thế trên trường quốc tế. Các sản phẩm như vaccine, sinh phẩm công nghệ sinh học nông nghiệp đang cho thấy tiềm năng to lớn trong việc giải quyết các thách thức về y tế và an ninh lương thực. Khi thương mại hóa được các sản phẩm này, doanh nghiệp Việt sẽ có thêm nguồn lực để tái đầu tư vào nghiên cứu, tạo ra một hệ sinh thái sáng tạo khép kín.

Nhìn rộng hơn, nhiệm vụ phát triển công nghệ không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là bài toán về tự chủ quốc gia. Trong kỷ nguyên số, việc phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài sẽ làm giảm khả năng cạnh tranh. Do đó, việc lấy kết quả thương mại hóa làm thước đo chính là cách để kiểm chứng năng lực nội tại, đảm bảo các nguồn vốn đầu tư công được sử dụng hiệu quả nhất.

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương tin tưởng rằng, đến cuối năm 2026, chúng ta sẽ thấy rõ những kết quả cụ thể. Sự kết hợp giữa chính sách thông thoáng và sự nhạy bén của doanh nghiệp sẽ là bệ phóng đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Nam Phong