Vì sao hãng chip Mỹ rót 9,3 tỉ USD mở rộng nhà máy tại Nhật Bản?
Hãng chip Mỹ Micron Technology vừa khởi công dự án mở rộng nhà máy sản xuất chip nhớ tại Hiroshima (Nhật Bản) với tổng vốn đầu tư khoảng 1.500 tỉ yên (9,3 tỉ USD), đánh dấu một trong những khoản đầu tư lớn nhất của hãng tại châu Á.
Dự án không chỉ giúp hãng chip Mỹ Micron tăng năng lực sản xuất chip nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ các bộ xử lí AI như Nvidia, mà còn phản ánh tham vọng của Nhật Bản trong việc giành lại vị thế trên bản đồ bán dẫn toàn cầu thông qua hàng loạt chính sách hỗ trợ quy mô lớn.
Nhật Bản trở thành cứ điểm mới trong chiến lược mở rộng của hãng chip Mỹ
Theo kế hoạch, nhà máy mới sẽ bắt đầu xuất xưởng vào mùa hè năm 2028. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1.500 tỉ yên (tương đương 9,3 tỉ USD), trong đó Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản cam kết hỗ trợ tối đa 500 tỉ yên nhằm giảm chi phí xây dựng.
HBM đang trở thành loại chip nhớ có nhu cầu tăng trưởng nhanh nhất thế giới khi được sử dụng trong các bộ xử lí AI của Nvidia và nhiều nền tảng điện toán hiệu năng cao. So với DRAM truyền thống, HBM cho phép truyền dữ liệu với tốc độ cao hơn, tiêu thụ điện năng thấp hơn và xử lí khối lượng tính toán khổng lồ mà các mô hình AI hiện đại yêu cầu.
Phát biểu tại lễ khởi công với sự tham dự của nhiều quan chức trung ương và địa phương, Tổng giám đốc Micron Sanjay Mehrotra nhấn mạnh Hiroshima chính là nơi sản xuất tấm wafer HBM đầu tiên của công ty.
Ông cho rằng sự kết hợp giữa năng lực đổi mới của Mỹ và trình độ chế tạo chính xác của Nhật Bản sẽ giúp Micron tạo ra những sản phẩm hàng đầu thế giới thay vì chỉ là sự dung hòa giữa hai nền công nghiệp.
Khoản đầu tư tại Hiroshima cũng là một mắt xích trong chiến lược mở rộng sản xuất quy mô toàn cầu của Micron nhằm đáp ứng nhu cầu bùng nổ từ AI. Song song với dự án tại Nhật Bản, hãng đang xây dựng hai nhà máy bán dẫn thế hệ mới tại Boise (bang Idaho) và tổ hợp sản xuất trị giá 100 tỉ USD gần Syracuse (bang New York), qua đó tăng mạnh năng lực sản xuất DRAM ngay trên lãnh thổ Mỹ.
Đối với Hiroshima, đây cũng là một địa điểm có ý nghĩa đặc biệt với Micron. Công ty tiếp quản nhà máy này sau khi mua lại nhà sản xuất DRAM Nhật Bản Elpida Memory vào năm 2013. Sau hơn một thập kỉ, cơ sở từng thuộc Elpida đang được nâng cấp để trở thành một trong những trung tâm sản xuất HBM quan trọng nhất của Micron trên toàn cầu.
Khoản đầu tư phản ánh tham vọng hồi sinh ngành bán dẫn của Nhật Bản
Không chỉ mang ý nghĩa mở rộng sản xuất của Micron, dự án còn phản ánh chiến lược dài hạn của Nhật Bản nhằm khôi phục vai trò trong ngành bán dẫn toàn cầu.
Trong nhiều thập kỉ, Nhật Bản từng thống trị thị trường chip nhớ và chất bán dẫn. Tuy nhiên, nước này dần đánh mất vị thế trước sự vươn lên của Hàn Quốc, Đài Loan (TQ) và sau đó là Trung Quốc trong lĩnh vực sản xuất chip thành phẩm.
Dù vậy, Nhật Bản vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu khi sở hữu nhiều doanh nghiệp dẫn đầu về vật liệu, hóa chất và thiết bị sản xuất bán dẫn. Theo đại diện Micron Nhật Bản Kota Nosaka, hiện khoảng 80% nguyên liệu cần thiết cho nhà máy Hiroshima đều được cung cấp bởi các doanh nghiệp trong nước.
Điều này giúp Micron xây dựng chuỗi cung ứng có tính nội địa hóa cao, đồng thời tận dụng lợi thế về chất lượng vật liệu và khả năng giao hàng nhanh để phục vụ khách hàng toàn cầu.
Chính phủ Nhật Bản cũng đang đẩy mạnh chính sách hỗ trợ chưa từng có nhằm thu hút các tập đoàn bán dẫn quốc tế. Tính riêng với Micron, Tokyo đã cam kết khoảng 775 tỉ yên cho các chương trình đầu tư, nghiên cứu và phát triển.
Từ năm 2021, Nhật Bản đã dành hàng chục tỉ USD để hỗ trợ ngành bán dẫn và AI, coi đây là lĩnh vực có ý nghĩa sống còn đối với năng lực cạnh tranh và an ninh quốc gia.
Tháng trước, Thủ tướng Sanae Takaichi tiếp tục công bố lộ trình phát triển ngành bán dẫn và AI đến năm 2041 với mục tiêu huy động tổng cộng 101.600 tỉ yên vốn đầu tư từ khu vực công và tư nhân, cho thấy quyết tâm đưa Nhật Bản trở lại nhóm quốc gia dẫn đầu về công nghệ lõi.
Đối với Micron, Hiroshima không chỉ là một nhà máy mới mà còn là trung tâm chiến lược để phát triển thế hệ chip nhớ tiếp theo. Theo ông Kota Nosaka, khả năng nhanh chóng đưa các sản phẩm hiệu năng cao đến tay khách hàng chính là lợi thế lớn nhất của cơ sở này. Việc sản xuất các thế hệ chip tiên tiến tại Hiroshima cũng gắn trực tiếp với chiến lược tăng trưởng dài hạn của Micron trong kỉ nguyên AI.
Trong bối cảnh nhu cầu chip AI tiếp tục bùng nổ trên toàn cầu, khoản đầu tư 9,3 tỉ USD của Micron cùng sự hậu thuẫn mạnh mẽ từ Chính phủ Nhật Bản cho thấy cuộc cạnh tranh giành vị trí trung tâm của chuỗi cung ứng bán dẫn thế giới đang bước sang giai đoạn mới. Không chỉ các doanh nghiệp, các quốc gia cũng đang coi bán dẫn là nền tảng chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh công nghệ và an ninh kinh tế trong nhiều thập kỉ tới.