Điều dưỡng thời đại số: ‘Mắt xích’ tạo cú hích cho y học hiện đại
Điều dưỡng đang trở thành lực lượng nòng cốt trong chuyển đổi số y tế. Lãnh đạo Bộ Y tế khẳng định vai trò then chốt của đội ngũ điều dưỡng trong nâng cao chất lượng điều trị.
Trong bối cảnh hệ thống y tế Việt Nam đang thúc đẩy chuyển đổi số và hướng tới mô hình bệnh viện thông minh, vai trò của điều dưỡng ngày càng được nhìn nhận toàn diện hơn. Không chỉ đồng hành cùng người bệnh từ khi nhập viện đến lúc xuất viện, điều dưỡng còn là "mắt xích" kết nối bác sĩ, người bệnh và công nghệ, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc theo chuẩn quốc tế.
Điều dưỡng trở thành lực lượng quyết định chất lượng điều trị
Theo TS Phan Thị Dung, Chi hội trưởng Chi hội Điều dưỡng Ngoại khoa Việt Nam, trong chuyên ngành ngoại khoa, mỗi thao tác chăm sóc của điều dưỡng đều tác động trực tiếp đến mức độ an toàn và khả năng hồi phục của người bệnh sau phẫu thuật. Vì vậy, việc liên tục cập nhật kiến thức, chuẩn hóa quy trình chuyên môn và ứng dụng công nghệ số không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu.
Những mô hình điều trị tiên tiến như ERAS (Enhanced Recovery After Surgery - Tăng cường hồi phục sau phẫu thuật) đang được triển khai rộng rãi trên thế giới cũng đặt điều dưỡng vào vị trí trung tâm. Thành công của mô hình không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật phẫu thuật mà còn dựa rất lớn vào việc theo dõi, chăm sóc, hướng dẫn vận động, dinh dưỡng và phát hiện sớm biến chứng – những công việc do điều dưỡng đảm nhiệm.
BSCKII Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, nhấn mạnh rằng trong toàn bộ quá trình điều trị, điều dưỡng là lực lượng dành nhiều thời gian tiếp xúc với người bệnh nhất. Họ không chỉ thực hiện các kỹ thuật chăm sóc mà còn là những người đầu tiên nhận diện các dấu hiệu bất thường, giúp bác sĩ kịp thời đưa ra các can thiệp phù hợp, qua đó góp phần quyết định hiệu quả điều trị cũng như bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Theo Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, với đặc thù là bệnh viện tuyến cuối hạng đặc biệt, thường xuyên tiếp nhận những ca bệnh nặng, phức tạp từ khắp cả nước, đội ngũ điều dưỡng không chỉ cần vững chuyên môn mà còn phải làm chủ công nghệ, thích ứng nhanh với các mô hình điều trị hiện đại và quy trình quản lý số.
Chuyển đổi số mở ra bước ngoặt cho ngành điều dưỡng
Từ hồ sơ bệnh án điện tử, hệ thống theo dõi người bệnh thông minh đến các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ đánh giá nguy cơ và cảnh báo sớm biến chứng, công nghệ đang góp phần giảm đáng kể khối lượng công việc hành chính, tạo điều kiện để điều dưỡng dành nhiều thời gian hơn cho hoạt động chăm sóc trực tiếp người bệnh.
Xu hướng này cũng đặt ra yêu cầu đội ngũ điều dưỡng phải thay đổi tư duy nghề nghiệp, không ngừng nâng cao năng lực số, khả năng phân tích dữ liệu và thích ứng với môi trường y tế thông minh.
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức đánh giá cao vai trò của đội ngũ điều dưỡng trong hệ thống khám, chữa bệnh, đặc biệt tại các chuyên ngành ngoại khoa và hồi sức, nơi điều dưỡng trực tiếp chăm sóc người bệnh trong giai đoạn quan trọng nhất sau phẫu thuật.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức, yêu cầu của nền y học hiện đại đặt ra nhiệm vụ phải tiếp tục đổi mới công tác đào tạo điều dưỡng theo hướng tăng cường năng lực thực hành, chuẩn hóa kỹ năng chuyên môn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm xây dựng nguồn nhân lực điều dưỡng chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành y tế trong giai đoạn mới.
Những định hướng này cũng phù hợp với chiến lược chuyển đổi số quốc gia trong lĩnh vực y tế, hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe lấy người bệnh làm trung tâm, đồng thời tối ưu hiệu quả vận hành bệnh viện.
Nâng tầm vị thế điều dưỡng Việt Nam trong kỷ nguyên y học hiện đại
Sự phát triển của ngành điều dưỡng Việt Nam trong hơn hai thập kỷ qua cho thấy những bước chuyển mình rõ nét cả về chất lượng đào tạo lẫn vị thế nghề nghiệp.
Theo ThS ĐD Phạm Đức Mục, Chủ tịch Hiệp hội Điều dưỡng Việt Nam, nếu trước đây khoảng 70% điều dưỡng chỉ có trình độ trung cấp thì hiện nay gần 95% đã đạt trình độ cao đẳng trở lên, trong đó gần một nửa có trình độ đại học. Đây là nền tảng quan trọng để đội ngũ điều dưỡng tiếp cận các tiêu chuẩn chăm sóc hiện đại và hội nhập quốc tế.
Bên cạnh nhiệm vụ chuyên môn, điều dưỡng còn là điểm tựa tinh thần, giúp người bệnh giảm bớt lo lắng, nâng cao mức độ tuân thủ điều trị và cải thiện trải nghiệm khám, chữa bệnh. Đây cũng là yếu tố ngày càng được các hệ thống y tế tiên tiến coi trọng khi đánh giá chất lượng dịch vụ.
GS.TS Trần Bình Giang, Chủ tịch Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật nội soi Việt Nam, cho rằng mọi thành tựu của ngoại khoa hiện đại, từ phẫu thuật nội soi đến các kỹ thuật ít xâm lấn, đều có sự đóng góp quan trọng của đội ngũ điều dưỡng. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa bác sĩ và điều dưỡng chính là nền tảng tạo nên thành công của các ca phẫu thuật cũng như chất lượng điều trị toàn diện.
Trong bối cảnh ngành y tế đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, điều dưỡng không còn chỉ là lực lượng hỗ trợ mà đã trở thành nhân tố chiến lược, góp phần nâng cao chất lượng điều trị, bảo đảm an toàn người bệnh và thúc đẩy đổi mới y học. Với sự đầu tư về đào tạo, công nghệ và hợp tác quốc tế, đội ngũ điều dưỡng Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định vị thế, tạo nên những cú hích quan trọng cho nền y học hiện đại trong những năm tới.
