Vì sao Canada chọn Đức thay vì Hàn Quốc đóng tàu ngầm quân sự?

Quyết định chọn Đức đóng tàu ngầm không chỉ khiến Hanwha Ocean của Hàn Quốc lỡ cơ hội giành hợp đồng quốc phòng lớn nhất lịch sử Canada, mà còn giáng đòn mạnh vào tham vọng mở rộng xuất khẩu quốc phòng của Seoul sang thị trường Bắc Mỹ.

TKMS vượt Hanwha Ocean trong cuộc đua giành hợp đồng đóng tàu ngầm

Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 6/7 chính thức công bố lựa chọn tập đoàn ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) của Đức là nhà thầu ưu tiên cho Dự án Tàu ngầm Tuần tra Canada (Canadian Patrol Submarine Project).

Thông báo được đưa ra tại thành phố Halifax, trung tâm hải quân lớn nhất của Canada, trước khi ông Carney lên đường tham dự Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Đây mới là bước lựa chọn nhà thầu ưu tiên chứ chưa phải hợp đồng cuối cùng. Hai bên sẽ tiếp tục đàm phán trong nhiều tháng, thậm chí lâu hơn, trước khi kí kết chính thức.

Dự án Canadian Patrol Submarine Project được xem là một trong những chương trình mua sắm quốc phòng lớn nhất lịch sử Canada. Ottawa dự kiến thay thế toàn bộ bốn tàu ngầm lớp Victoria đã cũ bằng tối đa 12 tàu ngầm diesel-điện thế hệ mới có lượng giãn nước khoảng 3.000 tấn.

Ngoài việc đóng mới tàu ngầm, chương trình còn bao gồm các gói bảo trì, sửa chữa và đại tu (MRO) trong nhiều thập kỷ, đưa tổng giá trị dự án ước tính lên tới khoảng 60 nghìn tỉ won (39,2 tỉ USD), trong khi một số đánh giá cho rằng tổng chi phí trong suốt vòng đời chương trình có thể lên tới gần 100 tỉ CAD trong khoảng 30 năm.

Phát biểu tại Halifax, Thủ tướng Mark Carney cho biết quá trình lựa chọn diễn ra rất cạnh tranh. "Đây là một quyết định khó khăn giữa hai nhà cung cấp có năng lực rất cao. Cả TKMS và Hanwha Ocean đều đáp ứng các yêu cầu tác chiến của Hải quân Hoàng gia Canada và đều đưa ra những đề xuất rất mạnh", ông nói.

Theo truyền thông Canada, TKMS giành lợi thế nhờ liên danh với Na Uy, đồng thời đưa ra gói hợp tác kinh tế lớn hơn và nhấn mạnh kinh nghiệm lâu năm trong việc cung cấp tàu ngầm cho nhiều hải quân châu Âu thuộc NATO.

Đòn giáng mạnh vào tham vọng xuất khẩu quốc phòng của Hàn Quốc

Việc thất bại tại Canada được xem là cú sốc lớn đối với Hanwha Ocean, doanh nghiệp đang nổi lên như một trong những nhà đóng tàu quân sự hàng đầu châu Á. Trong hồ sơ dự thầu, Hanwha Ocean đề xuất phiên bản tàu ngầm KSS-III Batch-II do Hàn Quốc tự phát triển cho hải quân nước này.

Đây là mẫu tàu ngầm diesel-điện hiện đại có lượng giãn nước khoảng 3.000 tấn, sử dụng hệ thống động lực không phụ thuộc không khí (AIP) bằng pin nhiên liệu kết hợp pin lithium-ion, cho phép hoạt động liên tục dưới nước hơn ba tuần mà không cần nổi lên.

Hanwha Ocean cũng cam kết bàn giao chiếc tàu đầu tiên vào năm 2032 nhằm đáp ứng yêu cầu tăng tốc hiện đại hóa hạm đội của Canada. Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, doanh nghiệp Hàn Quốc còn đưa ra gói hợp tác kinh tế quy mô lớn, khẳng định dự án sẽ tạo ra khoảng 70 tỉ CAD giá trị kinh tế đến năm 2044 thông qua đầu tư, chuỗi cung ứng và việc làm.

Tuy nhiên, những cam kết này vẫn không đủ để giúp Hanwha vượt qua đối thủ Đức. Đây cũng là thất bại đáng chú ý thứ hai của Hanwha Ocean trước TKMS trong lĩnh vực tàu ngầm.

Trước đó, nhà đóng tàu Hàn Quốc từng rút khỏi chương trình tàu ngầm Project-75I của Ấn Độ, trong khi TKMS sau đó giành chiến thắng thông qua liên danh với Mazagon Dock Shipbuilders. Kết quả tại Canada được đánh giá sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến chiến lược mở rộng xuất khẩu quốc phòng của Hàn Quốc sang Bắc Mỹ.

Trong những năm gần đây, Hanwha Group liên tục tăng cường hiện diện tại Mỹ thông qua các khoản đầu tư vào lĩnh vực đóng tàu, hợp tác quốc phòng và chuỗi cung ứng quân sự. Chiến thắng tại Canada được kỳ vọng sẽ tạo bàn đạp để các doanh nghiệp quốc phòng Hàn Quốc thâm nhập sâu hơn vào thị trường khu vực.

Ở chiều ngược lại, việc được lựa chọn là nhà thầu ưu tiên tiếp tục củng cố vị thế của TKMS trên thị trường tàu ngầm thế giới. Với bề dày kinh nghiệm cung cấp tàu ngầm cho nhiều quốc gia NATO và châu Âu, tập đoàn Đức tiếp tục khẳng định lợi thế trong các chương trình quốc phòng quy mô lớn, nơi năng lực kỹ thuật luôn phải đi kèm cam kết hợp tác công nghiệp, khả năng bảo đảm hậu cần lâu dài và sự gắn kết chiến lược giữa các đồng minh.

Bùi Tú