Microsoft, Amazon, Meta, Alphabet sa thải bao nhiêu nhân viên từ đầu năm 2026?

Cuộc đua AI đang tạo ra một nghịch lý chưa từng có trong lịch sử ngành công nghệ. Chưa bao giờ Amazon, Meta, Alphabet và Microsoft chi nhiều tiền để mở rộng hoạt động nhanh như hiện nay. Cũng chưa bao giờ 4 gã khổng lồ công nghệ (Big Tech) Mỹ lại cắt giảm hàng chục nghìn nhân viên dù doanh thu và lợi nhuận vẫn ở mức rất cao.

Gần 29.000 nhân viên Big Tech bị sa thải

Đợt sa thải mới nhất của Microsoft ngày 6/7, với khoảng 4.800 nhân viên mất việc, đã nối dài làn sóng tái cơ cấu của các tập đoàn công nghệ lớn trong năm 2026. Tính từ đầu năm đến nay, Amazon, Meta và Microsoft đã sa thải khoảng 28.800 nhân viên, trong khi Alphabet cũng tiến hành tinh giản ở một số bộ phận nhưng chưa công bố một đợt cắt giảm quy mô lớn với số lượng chính thức.

Con số này cho thấy 2026 đang trở thành một trong những năm tái cơ cấu mạnh nhất của 4 gã khổng lồ công nghệ Mỹ kể từ sau làn sóng sa thải năm 2023.

Amazon là doanh nghiệp cắt giảm nhân sự nhiều nhất trong nhóm bốn Big Tech này. Ngay từ đầu năm, tập đoàn thương mại điện tử và điện toán đám mây Mỹ đã thông báo cắt giảm khoảng 16.000 vị trí văn phòng trên phạm vi toàn cầu. Khác với những sa thải giảm trong giai đoạn kinh tế khó khăn trước đây, Amazon lần này nhấn mạnh mục tiêu là xây dựng một tổ chức gọn nhẹ hơn, giảm các tầng quản lý trung gian và tăng tốc quá trình ra quyết định.

Andy Jassy, Giám đốc điều hành Amazon, khẳng định công ty cần loại bỏ những quy trình quan liêu tích tụ trong nhiều năm tăng trưởng nóng. Theo ông, AI sẽ đảm nhận ngày càng nhiều công việc lặp lại, giúp nhân viên tập trung vào các nhiệm vụ tạo ra giá trị cao hơn. Điều đó đồng nghĩa nhu cầu với một số vị trí truyền thống sẽ giảm dần.

Meta đứng thứ hai về quy mô cắt giảm. Công ty mẹ Facebook, Instagram và WhatsApp đã sa thải khoảng 8.000 nhân viên trong năm nay, tương đương khoảng 10% lực lượng lao động. Ngoài ra, Meta còn điều chuyển khoảng 7.000 nhân viên sang các nhóm tập trung phát triển AI.

Giám đốc điều hành Mark Zuckerberg hiện xem AI là ưu tiên hàng đầu của Meta và đang tăng mạnh ngân sách đầu tư cho hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu cũng như thu hút các nhà nghiên cứu hàng đầu thế giới.

Nói cách khác, Meta không giảm tham vọng về AI mà đang thay đổi cách phân bổ nguồn lực. Những bộ phận không còn phù hợp với chiến lược AI bị thu hẹp để nhường chỗ cho các lĩnh vực được xem là tương lai của công ty.

Microsoft là cái tên mới nhất gia nhập làn sóng này. Ngày 6/7, Microsoft thông báo cắt giảm khoảng 4.800 nhân viên, tương đương 2,1% lực lượng lao động toàn cầu. Đợt tái cơ cấu tập trung vào hai mảng chính là bộ phận kinh doanh và Xbox.

Riêng Xbox chịu ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Khoảng 1.600 nhân viên bị cắt giảm ngay trong đợt đầu tiên, trong khi tổng số vị trí bị loại bỏ tại mảng game sẽ lên tới khoảng 3.200 trong năm tài chính 2026. Microsoft cũng quyết định tái cấu trúc mạnh hệ sinh thái Xbox, bao gồm cả việc bán hoặc tách một số studio phát triển game nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động.

Điều đáng chú ý là Microsoft không cho rằng AI trực tiếp thay thế 4.800 nhân viên này. Trong thư gửi nhân viên, Amy Coleman (Giám đốc nhân sự Microsoft) khẳng định các vị trí bị cắt giảm "không được thay thế trực tiếp bằng AI". Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận AI đang thay đổi cách công việc được thực hiện và buộc công ty phải điều chỉnh cơ cấu tổ chức để thích ứng với môi trường kinh doanh mới.

Đây cũng là điểm chung trong thông điệp của hầu hết tập đoàn công nghệ lớn năm nay. Ít doanh nghiệp nào tuyên bố "AI thay thế con người", nhưng gần như tất cả đều nói công nghệ này giúp tăng năng suất, tự động hóa nhiều quy trình và khiến cơ cấu nhân sự cần được thiết kế lại.

Trong khi đó, Alphabet có cách tiếp cận khác. Công ty mẹ Google vẫn tiếp tục cắt giảm ở một số nhóm như Google Cloud, an ninh mạng và các đơn vị hỗ trợ, đồng thời chuyển nguồn lực sang AI tạo sinh và hạ tầng điện toán. Song từ đầu năm đến nay, Alphabet chưa công bố đợt sa thải quy mô lớn với số lượng chính thức như Amazon, Meta hay Microsoft.

Áp lực từ việc đầu tư khổng lồ cho AI

Nếu nhìn rộng hơn, có thể thấy các đợt sa thải không phản ánh sự suy yếu của Big Tech. Ngược lại, phần lớn các công ty này vẫn ghi nhận doanh thu và lợi nhuận ở mức cao. Điều họ đang đối mặt là áp lực đầu tư khổng lồ cho AI.

Amazon, Microsoft, Alphabet và Meta dự kiến chi khoảng 700 tỉ USD trong năm 2026 để xây dựng trung tâm dữ liệu, mua GPU (bộ xử lý đồ họa), mở rộng hạ tầng điện toán và phát triển các mô hình AI mới. Quy mô đầu tư này được dự báo vượt xa mọi chu kỳ công nghệ trước đây.

Chính vì vậy, việc cắt giảm nhân sự trở thành một trong những cách nhanh nhất để cân bằng chi phí.

Một trung tâm dữ liệu AI hiện đại có thể tiêu tốn hàng chục tỉ USD, chưa kể chi phí điện năng, hệ thống làm mát, bộ nhớ băng thông cao (HBM) và GPU cao cấp. Trong bối cảnh nhà đầu tư yêu cầu các doanh nghiệp vừa phải tăng đầu tư vào AI vừa phải duy trì lợi nhuận, ban lãnh đạo các công ty gần như không còn nhiều lựa chọn ngoài việc tối ưu bộ máy.

Một điểm đáng chú ý khác là các đợt sa thải năm 2026 khác khá xa so với giai đoạn 2022 -2023. Ba năm trước, nguyên nhân chủ yếu là doanh nghiệp tuyển dụng quá nhanh trong đại dịch COVID-19 rồi buộc phải thu hẹp khi tăng trưởng chậm lại.

Năm nay, động lực chính không còn là khủng hoảng kinh doanh mà là tái phân bổ nguồn lực. Các công ty cắt giảm ở những lĩnh vực tăng trưởng chậm nhưng vẫn tiếp tục tuyển dụng mạnh các kỹ sư AI, chuyên gia hạ tầng điện toán, nhà nghiên cứu mô hình ngôn ngữ lớn và chuyên gia bán dẫn.

Nói cách khác, đây không phải là câu chuyện "ít việc hơn" mà là "việc làm đã thay đổi".

Xu hướng này cũng phản ánh sự chuyển dịch của toàn ngành công nghệ. Những vị trí mang tính lặp lại hoặc thiên về quản trị đang chịu áp lực lớn hơn, trong khi các công việc liên quan đến AI, hạ tầng điện toán và phát triển phần mềm vẫn có nhu cầu rất cao.

Với người lao động, thông điệp từ năm 2026 khá rõ ràng. Rủi ro không nằm ở việc AI sẽ thay thế toàn bộ con người trong thời gian ngắn, mà ở chỗ công nghệ này đang thay đổi rất nhanh những kỹ năng mà doanh nghiệp cần.

Với các Big Tech, mục tiêu của các đợt cắt giảm cũng không đơn thuần là tiết kiệm tiền lương. Điều họ muốn là xây dựng một bộ máy đủ linh hoạt để cạnh tranh trong cuộc đua AI được đánh giá là quan trọng nhất kể từ khi Internet ra đời.

Vì vậy, con số gần 29.000 nhân viên mất việc từ đầu năm tại Amazon, Meta và Microsoft là dấu hiệu cho thấy Big Tech bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng nhất kể từ sau làn sóng cắt giảm hậu đại dịch COVID-19, nơi nguồn lực tài chính, nhân sự và công nghệ đều được dồn về AI.

Những doanh nghiệp chậm thích nghi có thể bị bỏ lại phía sau, còn người lao động cũng phải liên tục cập nhật kĩ năng nếu không muốn trở thành nạn nhân của cuộc chuyển dịch lớn nhất trong ngành công nghệ suốt nhiều năm qua.

Sơn Vân