Điện Máy Xanh IPO thu về 13.315 tỉ đồng, vì sao chưa thể giúp cổ phiếu công ty mẹ MWG 'đổi vận'?
Với việc thu về khoảng 13.315 tỉ đồng từ việc bán ra 166.438.500 cổ phiếu, Điện Máy Xanh đã ghi kỷ lục là thương vụ “bom tấn” lớn nhất trên thị trường chứng khoán trong 5 năm trở lại đây. Thế nhưng, số “tiền khủng” hơn 500 triệu USD này vẫn chưa thể giúp cổ phiếu công ty mẹ MWG “đổi vận”.
Cổ phiếu MWG của Thế Giới Di Động đang “mắc kẹt”?
Cổ phiếu MWG của Thế Giới Di Động đã bước vào đợt điều chỉnh từ đầu tháng 5/2026 tới nay. Từ giữa tháng 5, sau khi có thông tin với lộ trình rõ ràng về thương vụ IPO “bom tấn” của công ty con Điện Máy Xanh, cổ phiếu MWG của công ty mẹ cũng không được hưởng lợi gì về giá từ sự kiện này.
Cho tới thời điểm việc chào bán cổ phiếu khép lại, kết quả được báo cáo lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, theo đó Điện Máy Xanh (DMX) đã bán ra 166.438.500 cổ phiếu DMX và thu về khoảng 13.315 tỉ đồng, giá cổ phiếu MWG vẫn dao động dưới 80.000 đồng/cổ phiếu – mức định giá cổ phiếu DMX trong đợt IPO.
Trong trường hợp này, cổ phiếu MWG đã không xảy ra “hiệu ứng doping” từ sự kiện IPO của DMX, mà thậm chí ngược lại. Như vậy, số tiền khoảng 13.315 tỉ đồng tương đương hơn 500 triệu USD mà DMX thu về, ít nhất tại thời điểm này, chưa cho thấy có tác động hỗ trợ cho giá cổ phiếu MWG. Cho dù sau đợt IPO, MWG đang nắm giữ tới 86% cổ phần tại DMX.
Nhà đầu tư “băn khoăn đứng giữa hai dòng nước”
Theo bà Bùi Thị Kim – Trưởng phòng Kinh doanh tại Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam, với việc IPO của DMX, sức hút đối với cổ phiếu MWG - vốn trong cùng hệ sinh thái Thế Giới Di Động và cũng cùng khẩu vị đầu tư – chắc chắn sẽ bị chia sẻ vì thị trường có thêm lựa chọn. Khi sự lựa chọn nhiều lên (2 cổ phiếu MWG và DMX) trong bối cảnh khối ngoại rút ròng vốn mạnh và thanh khoản có dấu hiệu cạn kiệt trên thị trường, sự hấp thụ cổ phiếu sẽ bị ảnh hưởng giảm và điều này có thể xảy ra trên cả 2 mã. Một trong những minh chứng cho thấy chính là việc DMX chỉ bán hết khoảng 92,5% lượng cổ phiếu theo kế hoạch IPO.
Trên thực tế, DMX đang đóng góp tới 80% lợi nhuận cho tập đoàn, đang nắm giữ những mảng kinh doanh cốt lõi nhất và là chủ lực về cả doanh thu và lợi nhuận. Trong khi đó, công ty mẹ MWG đang nắm giữ cả phần kinh doanh chưa sinh lời hoặc còn lỗ lũy kế như chuỗi bán đồ mẹ và bé AVAKids, chuỗi nhà thuốc An Khang, chuỗi Bách Hóa Xanh, đồng nghĩa đang phải gánh chịu rủi ro chi phí cao hơn so với công ty con DMX. Chính vì thế, khi DMX được IPO và niêm yết, giới đầu tư có xu hướng lựa chọn đầu tư trực tiếp vào mảng kinh doanh cốt lõi sinh lời tốt nhất thay vì mua cổ phiếu công ty mẹ còn có xác suất rủi ro.
Một yếu tố nữa có tác động 2 mặt tới cặp đôi cổ phiếu MWG và DMX, đó là việc lãnh đạo DMX – CEO Đoàn Văn Hiểu Em – bán ra 2 triệu cổ phiếu MWG để mua vào cổ phiếu DMX trong đợt IPO. Mặt tích cực của động thái này là giúp tạo niềm tin cho nhà đầu tư đối với cổ phiếu DMX khi lãnh đạo doanh nghiệp cho thấy một cam kết gắn bó lâu dài. Tuy nhiên, mặt trái có thể xảy ra đối với cổ phiếu MWG, đó là việc bán đảo hàng của lãnh đạo doanh nghiệp từ MWG sang DMX, vô hình chung tạo ra tâm lý băn khoăn đối với nhà đầu tư và gây áp lực bán kỹ thuật lên cổ phiếu MWG của công ty mẹ.
Vì sao 13.315 tỉ đồng của DMX chưa giúp cổ phiếu MWG “đổi vận”?
Câu hỏi đang được đặt ra là: DMX tiến hành đợt IPO “bom tấn” và đã thu về khoảng 13.315 tỉ đồng, nhưng vì sao số tiền “khủng” này chưa thể giúp MWG hưởng lợi và “đổi vận” về giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán?
Khoản lợi lớn nhất là vốn hóa của tập đoàn gần như được nhân đôi, từ hơn 110.000 tỉ đồng (chỉ tính riêng 1 mã cổ phiếu MWG) lên hơn 200.000 tỉ đồng (tính cho cả 2 mã cổ phiếu MWG và DMX). Cổ đông của MWG sẽ được hưởng lợi nhiều hơn nếu về sau MWG tiếp tục thoái dần vốn tại DMX và thu về khoản thặng dư vốn cổ phần khổng lồ.
Số tiền 13.315 tỉ đồng là thặng dư vốn cổ phần. Ngay trong bản cáo bạch nộp lên cơ quan quản lý, số tiền huy động này được xác định sẽ sử dụng trả nợ vay cho các ngân hàng Vietcombank, Mizuho Bank, HSBC, MB, BIDV, Citibank và Sumitomo Mitsui Banking Coporation, chứ không tích lũy lại dùng cho việc chia cổ tức bằng cổ phiếu hay nhập thành lợi nhuận sau thuế chưa phân phối để chia thành cổ tức tiền mặt cho cổ đông. Chính vì thế, dòng tiền thu được trên thực tế không chảy trực tiếp vào túi cổ đông trong đó MWG là cổ đông lớn nhất nắm giữ 86% cổ phần DMX.
Tuy nhiên, cổ đông MWG có thể hưởng lợi một cách gián tiếp, với thời gian diễn ra có thể chậm hơn nhưng có thể là sự hưởng lợi lâu dài. Cụ thể, khi DMX trang trải được nợ vay, doanh nghiệp sẽ không mất chi phí lãi vay, từ đó biên lợi nhuận được cải thiện, và cổ đông được hưởng lợi từ khoản lợi nhuận sau thuế nhiều hơn (DMX cam kết sẽ chia cổ tức bằng tiền ít nhất 50% lợi nhuận sau thuế).
Thế nhưng “mặt trái” từ việc chia tách DMX ra độc lập là từ nay MWG chỉ còn hưởng lợi 86% lợi nhuận từ công ty con chứ không còn được 100% như trước khi chia tách doanh nghiệp. Như vậy, việc có lợi hơn hay không về mặt lợi nhuận còn phụ thuộc vào cán cân giữa khoản lãi suất vay tiết kiệm được so với khoản lợi nhuận “bị mất” 14% cho cổ đông thiểu số (số cổ đông mới mua cổ phiếu DMX trong đợt IPO).
Song những yếu tố trên cũng chỉ là một phần trong những tính toán khi chia tách DMX ra thành doanh nghiệp hạch toán độc lập với MWG. Khoản lợi lớn nhất chính là vốn hóa của tập đoàn gần như được nhân đôi, từ hơn 110.000 tỉ đồng (chỉ tính riêng cho 1 mã cổ phiếu MWG) lên thành hơn 200.000 tỉ đồng (tính cho cả 2 mã cổ phiếu MWG và DMX). Cổ đông của MWG sẽ được hưởng lợi nhiều hơn nếu về sau MWG tiếp tục thoái dần vốn tại DMX và thu về khoản thặng dư vốn cổ phần khổng lồ.