Đề xuất thù lao 300 triệu đồng cho Tổng công trình sư công nghệ chiến lược

Tại hội thảo góp ý cơ chế tài chính cho nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) và Quỹ NAFOSTED đã đề xuất mức thù lao đột phá lên tới 300 triệu đồng/tháng cho vị trí Tổng công trình sư, mở ra khung đãi ngộ chưa từng có trong khu vực công lập nhằm chiêu mộ nhân lực tinh hoa quốc gia.

Thay đổi tư duy quản lí thuần tuý sang đầu tư trọng điểm

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được Đảng và Nhà nước xác định là động lực then chốt quyết định tốc độ phát triển kinh tế - xã hội.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED), cho biết: "Trong nhiều năm qua, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ chủ yếu được tiếp cận dưới góc độ nghiên cứu và phương thức quản lí mang tính hành chính. Trước yêu cầu mới, chúng ta cần thay đổi căn bản từ tư duy quản lí chi phí hành chính thuần túy sang đầu tư trọng điểm, qua đó giải phóng sức sáng tạo và tạo động lực thực chất cho đội ngũ chuyên gia đầu ngành".

Nhằm tháo gỡ triệt để những điểm nghẽn về cơ chế tài chính kìm hãm sự phát triển của công nghệ lõi, ông Nguyễn Minh Quân, chuyên viên Quỹ NAFOSTED, khi giới thiệu chi tiết về Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược giai đoạn 2026–2030, đã chia sẻ: "Chương trình được xây dựng dựa trên 5 quan điểm chủ đạo: Lấy sản phẩm làm mục tiêu; lấy công nghệ chiến lược, đặc biệt là công nghệ lõi, làm nền tảng; phát huy vai trò trung tâm của doanh nghiệp trong thương mại hóa; gắn phát triển công nghệ với thực tiễn năng lực tự chủ của quốc gia”.

Khung thù lao chưa từng có tiền lệ cho Tổng công trình sư

Cụ thể hóa các định hướng chiến lược quốc gia trong giai đoạn mới, dự thảo Thông tư đề xuất một khung thu nhập và thù lao hàng tháng rất cao dành cho các vị trí gánh vác trách nhiệm kỹ thuật và nghiên cứu đỉnh cao. Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong biểu mức thù lao đề xuất chính là vị trí Tổng công trình sư với mức thù lao tối đa lên tới 300 triệu đồng/tháng.

Theo ban soạn thảo, mức thù lao này được định hình để tương xứng với tầm vóc, vai trò định hướng kỹ thuật tổng thể cũng như trách nhiệm cao nhất về sự thành bại của các chương trình công nghệ mũi nhọn quốc gia. Bên cạnh đó, dự thảo quy định mức tối đa cho các vị trí khác gồm Kiến trúc sư trưởng lên tới 250 triệu đồng/tháng; Chủ nhiệm nhiệm vụ nhận mức tối đa 150 triệu đồng/tháng; các chuyên gia và nhà khoa học xuất sắc nhận mức tối đa 140 triệu đồng/tháng; nhóm nghiên cứu viên chính đạt tối đa 100 triệu đồng/tháng; và nghiên cứu viên là 80 triệu đồng/tháng.

Cơ sở tham chiếu quốc tế và tư duy quản lý mới

Để đảm bảo tính khách quan và khoa học, đại diện đơn vị soạn thảo cho biết các mức thù lao trên được tham chiếu sát dữ liệu thu nhập thực tế của các vị trí tương đương tại Cơ quan Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Singapore. Sau đó, các số liệu này được quy đổi sau thuế và điều chỉnh theo hệ thống sức mua tương đương (PPP), đảm bảo lực hấp dẫn thực chất để thu hút các nhà khoa học lớn trong nước, kiều bào và chuyên gia quốc tế.

Mô hình tài chính mới này cũng giải quyết dứt điểm tình trạng phân bổ nguồn vốn dàn trải của các đề tài truyền thống. Thay vì cấp phát bình quân, Nhà nước thực hiện phương thức đặt hàng các sản phẩm công nghệ có địa chỉ, có tiêu chuẩn đánh giá khắt khe và trao quyền tự chủ mạnh mẽ hơn cho những người đứng ở mũi nhọn công nghệ.

Sự thay đổi căn bản trong cơ chế tài chính được kỳ vọng sẽ tạo đòn bẩy để nhân lực tinh hoa cống hiến cho các lĩnh vực trọng yếu như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số hay năng lượng sạch.

Tuy nhiên, việc đưa chính sách vào thực tiễn cũng đặt ra nhiều thử thách trong công tác xác định tiêu chí đánh giá năng lực, minh bạch hóa quy trình tuyển chọn và kiểm tra giám sát vốn đầu tư công. Đãi ngộ cao phải luôn đi đôi với kỉ luật lao động nghiêm ngặt và yêu cầu giải trình sản phẩm rõ ràng, giúp đồng vốn đầu tư chiến lược phát huy hiệu quả cao nhất.

Nam Phong