Australia cam kết cùng TP.HCM khơi thông dòng vốn xanh cho khu công nghiệp Net Zero
Australia đang mang đến những gói tài chính quy mô lớn, cùng kinh nghiệm quốc tế để đồng hành với TP.HCM xây dựng các khu công nghiệp phát thải ròng bằng "0".
Khoảng trống vốn trên hành trình chuyển đổi
Con đường hướng tới nền kinh tế carbon thấp không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Điều khó hơn là tìm được nguồn vốn đủ lớn để hiện thực hóa những kế hoạch dài hạn.
Tại hội thảo về giải pháp tài chính cho các khu công nghiệp Net Zero, bà Kate Wallace - Tổng Lãnh sự Australia tại TP.HCM cho rằng, quá trình chuyển đổi đòi hỏi nguồn lực đầu tư rất lớn. Đặc biệt, việc cải tạo các khu công nghiệp truyền thống thành những khu công nghiệp sinh thái, thông minh và phát thải thấp.
Áp lực ấy đang hiện hữu. Thành phố hiện có 67 khu chế xuất và khu công nghiệp được thành lập. Trong đó, 58 khu đã đi vào hoạt động, với tổng diện tích 22.410 ha, tỉ lệ lấp đầy đạt khoảng 80%. Hệ thống này đang quản lí khoảng 5.380 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 79 tỉ USD.
Đây là động lực quan trọng của nền kinh tế thành phố. Nhưng cũng tạo sức ép không nhỏ lên môi trường khi phần lớn vẫn là các ngành công nghiệp truyền thống, sử dụng nhiều lao động, năng lượng và tài nguyên.
Theo bà Kate Wallace, các dự án phát thải carbon thấp vẫn gặp nhiều rào cản mang tính cấu trúc. Nhu cầu vốn còn phân tán. Thị trường cũng thiếu những công cụ chia sẻ rủi ro hiệu quả. Khoảng trống tài chính vì thế vẫn là nút thắt lớn đối với nhiều doanh nghiệp muốn xanh hóa hoạt động sản xuất.
Australia cam kết được hiện thực bằng những gói tài chính
Thay vì chỉ dừng ở những tuyên bố hợp tác, Australia đang từng bước hiện thực hóa cam kết bằng các chương trình tài chính cụ thể.
Nổi bật là Quỹ đầu tư tác động Australian Development Investments (ADI) với quy mô 250 triệu AUD. Quỹ tập trung hỗ trợ các dự án tạo tác động tích cực về môi trường và xã hội, thúc đẩy công nghệ khí hậu và chuyển đổi năng lượng.
Cùng với đó, Cơ quan Tài trợ Xuất khẩu Australia (EFA) đã thu xếp khoản tín dụng 75 triệu USD thông qua VPBank. Nguồn vốn phục vụ các dự án tài chính xanh, phát triển năng lượng sạch và nâng cấp hạ tầng thiết yếu.
Australia cũng triển khai gói hỗ trợ đầu tư xã hội trị giá 125 triệu AUD, hướng tới hiện đại hóa hạ tầng công nghiệp và tạo nền tảng cho quá trình phát triển bền vững.
Theo bà Kate Wallace, những chương trình này không đơn thuần là các khoản hỗ trợ tài chính. Đó còn là cam kết đồng hành lâu dài cùng Việt Nam trong hành trình giảm phát thải và phát triển kinh tế xanh.
TP.HCM đứng trước cơ hội bứt phá
Australia đánh giá TP.HCM hội tụ nhiều điều kiện để trở thành đầu tàu trong phát triển các khu công nghiệp sinh thái của Việt Nam.
Thành phố đã bắt đầu thí điểm chuyển đổi 5 khu chế xuất và khu công nghiệp gồm Tân Thuận, Hiệp Phước, Tân Bình, Cát Lái và Bình Chiểu theo hướng công nghệ cao, sinh thái và logistics. Đến năm 2030, TP.HCM sẽ phát triển thêm 14 khu công nghiệp mới với tổng diện tích 3.833 ha.
Các khu này được định hướng theo mô hình xanh, thông minh và thế hệ mới, như Phạm Văn Hai I, Phạm Văn Hai II, Vĩnh Lộc 3 và Nhị Xuân. Và những tín hiệu tích cực cũng đã xuất hiện.
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, các khu chế xuất và khu công nghiệp của thành phố đã thu hút thêm 2,6 tỉ USD vốn đầu tư. Dòng vốn chảy vào các lĩnh vực công nghệ cao và chip bán dẫn, tạo nền tảng cho hệ sinh thái sản xuất ít phát thải.
Theo bà Kate Wallace, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM sẽ mở thêm cánh cửa cho dòng vốn quốc tế, thúc đẩy thị trường tín chỉ carbon và các sản phẩm tài chính xanh phát triển mạnh hơn.
Đại diện Australia khẳng định sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm từ Sáng kiến Khu công nghiệp Net Zero (NZIP), đồng hành cùng TP.HCM trong quá trình xây dựng các khu công nghiệp phát thải ròng bằng "0".
Từ những gói tài chính cụ thể đến kinh nghiệm thực tiễn, Australia đang gửi đi một thông điệp rõ ràng là chuyển đổi xanh sẽ hiệu quả hơn khi có sự đồng hành của các đối tác quốc tế.
Với TP.HCM, đây không chỉ là cơ hội bổ sung nguồn lực đầu tư, còn là bước đệm để hình thành hệ sinh thái công nghiệp xanh, nâng cao sức cạnh tranh và tiến gần hơn mục tiêu phát triển bền vững trong những thập niên tới.
