World Cup 64 đội năm 2030: Cơ hội cho bóng đá Việt Nam

Nếu số đội tăng thêm 1/3, châu Á có cơ sở kỳ vọng được phân bổ nhiều suất hơn. Từ 8 vé trực tiếp và một suất play-off ở World Cup 2026, AFC có thể được nâng lên khoảng 10 vé trực tiếp và một suất play-off.

Nhưng trước khi nghĩ đến ngày đội tuyển Việt Nam dự World Cup, cần nhìn vào một con số khác. Việt Nam hiện đứng thứ 99 thế giới và thứ 17 châu Á. Nếu châu Á có 10 vé trực tiếp, Việt Nam vẫn đứng ngoài nhóm này 7 bậc.

64 đội vẫn còn nằm trên bàn FIFA

Chủ tịch FIFA Gianni Infantino đã bày tỏ sự ủng hộ khả năng tổ chức World Cup 2030 với 64 đội và cho biết đề xuất sẽ được xem xét. Thể thức được nhắc tới gồm 16 bảng, mỗi bảng bốn đội, lấy hai đội đứng đầu vào vòng knock-out, tạo thành giải đấu gồm 128 trận.

Tuy nhiên, FIFA chưa chính thức thông qua phương án mở rộng. Số suất dành cho từng liên đoàn châu lục cũng chưa được công bố. Vì vậy, giả định châu Á có 10 vé trực tiếp và một suất play-off mới chỉ là cơ sở để đánh giá cơ hội. Ngay trong kịch bản thuận lợi ấy, vị trí hiện tại của Việt Nam vẫn chưa đủ để bảo đảm một suất dự vòng chung kết.

Bảng xếp hạng FIFA gần nhất đặt Việt Nam ở vị trí 99 thế giới với 1.225,68 điểm. Có 16 đội tuyển châu Á đứng phía trên, gồm Nhật Bản, Iran, Úc, Hàn Quốc, Saudi Arabia, Qatar, Uzbekistan, Iraq, UAE, Jordan, Oman, Syria, Trung Quốc, Bahrain, Thái Lan và Palestine.

Bảng xếp hạng không quyết định suất dự World Cup. Nhưng nếu dùng làm thước đo tham khảo, Việt Nam vẫn chưa nằm trong nhóm đầu cạnh tranh 10 vé trực tiếp.

10 suất, Việt Nam đang đứng thứ 17

World Cup 2026 có chín đại diện châu Á gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Úc, Saudi Arabia, Qatar, Uzbekistan, Iraq và Jordan. Trong đó, tám đội giành vé trực tiếp, còn Iraq vượt qua vòng play-off. Cả chín đội đều đứng trên Việt Nam trên bảng xếp hạng FIFA.

Nếu AFC được nâng từ 8 lên 10 vé trực tiếp, châu Á sẽ có thêm hai suất chắc chắn. Một suất play-off, nếu tiếp tục được giữ lại, có thể mở ra cơ hội cho đại diện thứ 11.

Nhưng những suất mới không mặc nhiên thuộc về Việt Nam.

UAE đang đứng thứ 9 châu Á nhưng không dự World Cup 2026. Oman, Syria, Trung Quốc, Bahrain, Thái Lan và Palestine cũng xếp trên Việt Nam. Với họ, World Cup mở rộng cũng là một cơ hội.

Việt Nam không phải đội duy nhất hưởng lợi. Cánh cửa rộng hơn với chúng ta cũng rộng hơn với các đối thủ phía trước và những đội bám đuổi.

Hai vé trực tiếp tăng thêm, nếu có, sẽ là mục tiêu của cả nhóm nền bóng đá đang tìm cách chen vào khoảng trống phía sau các đội hàng đầu châu lục.

Vị trí thứ 17 châu Á không có nghĩa Việt Nam hết cơ hội

Bảng xếp hạng FIFA không quyết định đội nào dự World Cup. Jordan và Uzbekistan cho thấy một chiến dịch vòng loại tốt có thể đưa những đội ngoài nhóm quyền lực truyền thống tới vòng chung kết.

Tuy vậy, thứ hạng vẫn phản ánh phần nào năng lực cạnh tranh và ảnh hưởng đến việc phân nhóm hạt giống. Đứng thấp thường kéo theo nguy cơ gặp bảng khó hơn và ít dư địa cho sai lầm.

Vị trí thứ 17 châu Á không có nghĩa Việt Nam hết cơ hội. Nó chỉ cho thấy đội tuyển chưa thuộc nhóm ứng viên hàng đầu cho 10 vé trực tiếp. Mục tiêu trước mắt cần là ổn định trong nhóm 12 đội mạnh nhất châu Á, sau đó mới hướng tới top 10.

Khoảng cách không chỉ nằm ở bảy bậc trên bảng xếp hạng. Đó còn là khả năng thắng các đối thủ mạnh, chất lượng cầu thủ, chiều sâu đội hình và sự ổn định trong một chiến dịch vòng loại kéo dài.

Vòng loại 2022 đã cho thấy khoảng cách

Đội tuyển Việt Nam từng lọt vào vòng loại cuối cùng World Cup 2022. Lần đầu tiên, đội tuyển được thi đấu liên tục với Nhật Bản, Úc, Saudi Arabia, Trung Quốc và Oman.

Chiến dịch ấy có chiến thắng trước Trung Quốc và trận hòa trên sân Nhật Bản. Nhưng nó cũng cho thấy khoảng cách giữa việc vào vòng loại cuối cùng và đủ sức cạnh tranh một tấm vé.

Việt Nam thiếu chiều sâu để duy trì cường độ trong hành trình dài. Khả năng chịu sức ép trên sân khách và xử lý những thời điểm quyết định cũng chưa đạt trình độ của nhóm đầu châu Á.

World Cup có thể tăng từ 48 lên 64 đội, nhưng yêu cầu về năng lực cạnh tranh không giảm.

Số vé trực tiếp tăng có thể giúp Việt Nam không phải vượt qua toàn bộ nhóm mạnh nhất. Tuy nhiên, đội tuyển vẫn phải đứng trên nhiều đối thủ hiện có trình độ cao hơn. Đây mới là phép tính đáng chú ý: Không phải FIFA mở thêm bao nhiêu chỗ, mà Việt Nam có thể vượt qua bao nhiêu đội trong một chiến dịch kéo dài hai hoặc ba năm.

Một chiến thắng bất ngờ có thể tạo cảm xúc. Một tấm vé World Cup đòi hỏi sự ổn định.

Thêm suất chưa thể đổi vị thế

Nếu AFC được nâng từ 8 lên 10 vé trực tiếp, số suất chắc chắn tăng 25%. Đây là thay đổi đáng kể, nhưng chưa đủ biến đội đứng thứ 17 châu Á thành ứng viên hàng đầu.

World Cup 64 đội có thể mở rộng vùng cạnh tranh xuống nhóm 12 hoặc 14 đội. Những đội ngoài top 10 vẫn có khả năng tận dụng thể thức, kết quả bốc thăm hoặc một thế hệ cầu thủ tốt để bứt lên.

Việt Nam vì thế có thể tiến gần vùng cạnh tranh hơn. Nhưng “tiến gần hơn” không đồng nghĩa “đã ở rất gần”.

Một đội đứng thứ 17 muốn giành một trong 10 vé trực tiếp phải thi đấu tốt hơn vị trí thông thường của mình. Việt Nam không chỉ cần thắng một đội mạnh trong một trận, mà phải tích lũy kết quả qua nhiều vòng đấu, cả trên sân nhà lẫn sân khách.

Một lứa cầu thủ tốt, HLV phù hợp hoặc nguồn bổ sung từ cầu thủ Việt kiều và nhập tịch có thể nâng chất lượng đội tuyển. Nhưng Indonesia, Malaysia, Trung Quốc và nhiều đội Tây Á cũng đang đi theo hướng tương tự.

Vé World Cup không thể được giành chỉ bằng 11 cầu thủ tốt nhất. Một chiến dịch vòng loại cần khoảng 25-30 cầu thủ đủ sức thay thế nhau, cùng giải quốc nội có cường độ phù hợp và hệ thống đào tạo trẻ cung cấp lực lượng liên tục.

Cầu thủ nhập tịch có thể nâng giới hạn của đội tuyển trong một giai đoạn. Nền bóng đá mới quyết định đội tuyển duy trì được vị thế ấy bao lâu.

Đừng biến cơ hội thành ảo tưởng

Người hâm mộ Việt Nam có quyền kỳ vọng trước khả năng World Cup mở rộng. Cánh cửa dự giải có thể rộng hơn so với trước. Nhưng kỳ vọng chỉ có ý nghĩa khi đi cùng áp lực phát triển. Mục tiêu thực tế của bóng đá Việt Nam trong những năm tới là thường xuyên có mặt ở vòng loại cuối cùng, tiến vào nhóm 12 đội hàng đầu châu Á, tăng số cầu thủ thi đấu ở nước ngoài và xây dựng đội hình đủ chiều sâu cho một chiến dịch dài.

Việt Nam không cần từ bỏ giấc mơ vì đang đứng thứ 17 châu Á. Nhưng cũng không nên coi việc FIFA tăng số đội đồng nghĩa khoảng cách với World Cup đã được thu hẹp đáng kể.

FIFA có thể tăng số suất dự World Cup. Để giành vé, Việt Nam vẫn phải vượt qua nhiều nền bóng đá đang đứng phía trước, trong khi các đối thủ cũng tiếp tục đầu tư và tiến bộ.

World Cup 64 đội có thể đưa giấc mơ gần hơn về mặt thể thức. Muốn tiến gần hơn trên sân cỏ, bóng đá Việt Nam phải tự cải thiện vị trí của mình.

Đặng Hoàng