Ông Tập Cận Bình lần đầu dự Hội nghị AI Thế giới, phát đi tín hiệu gì?
Ông Tập Cận Bình sẽ lần đầu tiên trực tiếp dự Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAIC), cho thấy Trung Quốc đang coi AI là ưu tiên chiến lược.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 13/7 thông báo Chủ tịch nước Tập Cận Bình sẽ tham dự lễ khai mạc WAIC 2026 tại thành phố Thượng Hải và có bài phát biểu quan trọng, trang SCMP đưa tin.
Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, trong bài phát biểu khai mạc WAIC 2026, ông Tập Cận Bình sẽ trình bày một cách có hệ thống lập trường, chính sách, tầm nhìn và các đề xuất của nước này về phát triển và quản trị AI.
Đây là lần đầu tiên ông Tập Cận Bình trực tiếp xuất hiện tại sự kiện thường niên này kể từ khi WAIC được tổ chức lần đầu vào năm 2018. Động thái này phản ánh tầm quan trọng ngày càng lớn mà Trung Quốc dành cho AI nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh công nghệ và gia tăng ảnh hưởng trong việc xây dựng các quy tắc quản trị AI toàn cầu.
Trước đây, ông Tập Cận Bình chỉ gửi thư chúc mừng tại kì WAIC đầu tiên, trong khi Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tham dự lễ khai mạc hội nghị vào các năm 2024 và 2025.
WAIC 2026 sẽ diễn ra trong bốn ngày, bắt đầu từ 17/7, được tổ chức cùng với một cuộc họp cấp cao về quản trị AI toàn cầu. Ban tổ chức cho biết sự kiện năm nay sẽ có hơn 140 diễn đàn, khoảng 1.400 khách mời và 1.100 đơn vị triển lãm. Hơn 300 sản phẩm mới cũng sẽ lần đầu tiên được ra mắt trên toàn cầu tại hội nghị.
Tại chuyến thăm một trung tâm ươm tạo startup ở Thượng Hải năm 2025, ông Tập Cận Bình từng nhận định AI đang bước vào giai đoạn "phát triển bùng nổ", đồng thời kêu gọi Thượng Hải đi đầu không chỉ trong phát triển mà còn cả quản trị AI.
Báo cáo công tác của chính phủ Trung Quốc năm 2026 cũng đặt mục tiêu xây dựng "một hình thái mới cho nền kinh tế thông minh", mở rộng chương trình AI+, thúc đẩy nhanh việc thương mại hóa các ứng dụng AI và tăng cường quản lý lĩnh vực này.
Trung Quốc cũng đang tìm cách đóng vai trò lớn hơn trong việc xây dựng các quy tắc quốc tế về AI. Năm 2023, ông Tập Cận Bình đề xuất Sáng kiến Quản trị AI Toàn cầu.
Tại WAIC 2025, Trung Quốc công bố kế hoạch hành động về quản trị AI toàn cầu, đồng thời đề xuất thành lập Tổ chức Hợp tác AI Thế giới.
Sự quan tâm ngày càng lớn của giới lãnh đạo Trung Quốc với AI diễn ra trong bối cảnh các mô hình AI nội địa đang phát triển nhanh và dần thu hẹp khoảng cách với các đối thủ Mỹ.
Theo OpenRouter, các mô hình AI do Trung Quốc phát triển đã vượt các mô hình Mỹ về tỉ trọng token (đơn vị dữ liệu cơ bản mà AI xử lí) trên nền tảng này từ đầu tháng 6. Riêng DeepSeek đã tăng thị phần từ 9% từ đầu năm 2026 lên 18% vào đầu tháng 6.
Trong khi đó, báo cáo AI Index 2026 của Đại học Stanford (Mỹ) cho thấy đến tháng 3/2026, khoảng cách về hiệu năng giữa các mô hình AI hàng đầu Mỹ và Trung Quốc đã thu hẹp xuống chỉ còn 2,7%.
OpenRouter là gì?
OpenRouter là nền tảng trung gian cho phép nhà phát triển và doanh nghiệp truy cập hàng trăm mô hình AI khác nhau thông qua một API (giao diện lập trình ứng dụng) duy nhất, thay vì phải tích hợp riêng từng nhà cung cấp như OpenAI, Anthropic, Google, xAI hay DeepSeek.
Hiểu đơn giản, nếu OpenAI, Anthropic hay Google là các hãng sản xuất mô hình AI, OpenRouter giống như "trạm trung chuyển" giúp người dùng lựa chọn và chuyển đổi giữa các mô hình đó.
OpenRouter hiện hỗ trợ hơn 400 mô hình AI từ hơn 70 nhà cung cấp dịch vụ, hơn 10 triệu người dùng và nhà phát triển trên toàn cầu.
Hội nghị AI Thế giới 2026 có gì đáng mong chờ?
WAIC 2026 sẽ phản ánh khá rõ giai đoạn mới của cuộc đua AI toàn cầu, khi trọng tâm dần chuyển từ các mô hình ngôn ngữ lớn sang việc thương mại hóa, robot và xây dựng luật chơi quốc tế.
Theo ban tổ chức WAIC 2026, riêng khu triển lãm sẽ giới thiệu 108 dòng chip AI, 261 mô hình nền tảng, hơn 200 thiết bị AI hiện thân và trên 300 thiết bị vật lý. Điều này cho thấy trọng tâm của ngành đang mở rộng từ phần mềm sang phần cứng và các ứng dụng ngoài đời thực.
AI hiện thân tức AI có khả năng tương tác với thế giới vật lý thông qua robot hoặc thiết bị thông minh.
Robot hình người và robot dịch vụ được dự đoán sẽ là tâm điểm của triển lãm năm nay. Một trong những sản phẩm gây chú ý nhất là Quester1, robot có khả năng tự thay đổi hình dạng giữa chế độ hai chân, bốn chân và di chuyển bằng bánh xe tùy địa hình. Dù còn phải chờ đánh giá sau khi trình diễn thực tế, sự xuất hiện của những mẫu robot như vậy cho thấy các công ty Trung Quốc đang cố gắng chứng minh AI không chỉ tồn tại trên màn hình máy tính mà bắt đầu bước vào thế giới vật lí.
Một điểm đáng quan tâm khác là sự hiện diện của rất nhiều doanh nghiệp AI nội địa như DeepSeek, Alibaba, Huawei, Tencent, Baidu hay các startup AI đang nổi. Nếu GPT của OpenAI, Google Gemini hay Claude của Anthropic thường chiếm vị trí trung tâm trong các cuộc thảo luận quốc tế những năm trước, WAIC năm nay được kỳ vọng sẽ là sân khấu để Trung Quốc giới thiệu thế hệ mô hình mới cùng các thiết bị tích hợp AI hướng tới người tiêu dùng và doanh nghiệp.
Bên cạnh công nghệ, quản trị AI tiếp tục là nội dung mang ý nghĩa chiến lược. Song song với WAIC 2026 là hội nghị cấp cao về quản trị AI toàn cầu, nơi Trung Quốc muốn thúc đẩy các sáng kiến hợp tác quốc tế và tăng ảnh hưởng trong việc xây dựng các quy tắc quản lý AI.
WAIC 2026 dành hẳn một nhóm diễn đàn về Thiết lập các giới hạn và quy định với AI, phản ánh xu hướng những quốc gia không còn chỉ chạy đua phát triển AI mà bắt đầu cạnh tranh cả về việc định hình luật chơi của công nghệ này.
Một tín hiệu đáng chú ý khác là quy mô quốc tế của WAIC 2026. Ngoài lãnh đạo Trung Quốc, nhiều quan chức và đại biểu nước ngoài cũng sẽ tham dự, trong đó Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul xác nhận tới Trung Quốc để dự WAIC 2026 kết hợp chuyến thăm chính thức. Điều này cho thấy Trung Quốc đang sử dụng WAIC không chỉ như một triển lãm công nghệ, mà còn là diễn đàn ngoại giao AI nhằm mở rộng hợp tác với các quốc gia khác.
WAIC 2026 có thể không tạo ra một "khoảnh khắc ChatGPT" mới, nhưng nhiều khả năng sẽ cho thấy bức tranh rõ nét hơn về giai đoạn tiếp theo của ngành AI, từ cuộc đua xây dựng mô hình sang cuộc đua thương mại hóa, phổ cập robot và cạnh tranh ảnh hưởng trong việc thiết lập các chuẩn mực quản trị AI toàn cầu. Đây cũng là lý do giới công nghệ quốc tế sẽ theo dõi sát sự kiện này, bởi những gì được công bố tại Thượng Hải có thể phản ánh hướng đi của ngành AI trong vài năm tới.