Hành trình "Về nguồn" tháng 7: Lan tỏa giá trị lịch sử bằng tri thức và công nghệ
Tháng Bảy hằng năm, những ngọn nến tri ân lại thắp sáng trên khắp các nghĩa trang liệt sĩ và "địa chỉ đỏ" trên cả nước, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về sự hy sinh to lớn của cha ông để đổi lấy nền độc lập, hòa bình và phát triển.
Trong dòng chảy ấy, hành trình "Về nguồn" được tổ chức từ ngày 9.7 đến 12.7.2026 do Tạp chí Một Thế Giới phối hợp cùng Viện Nghiên cứu các vấn đề xã hội tổ chức không chỉ là hoạt động tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ mà còn góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, khơi dậy tinh thần yêu nước và trách nhiệm gìn giữ di sản dân tộc trong thời đại số.
Ngày 27/7 đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của lòng biết ơn trong đời sống tinh thần của người Việt Nam. Trên dải đất miền Trung – nơi từng hứng chịu biết bao bom đạn trong các cuộc kháng chiến – mỗi nghĩa trang, mỗi di tích lịch sử đều lưu giữ những ký ức không thể phai mờ về một thời hoa lửa. Những "địa chỉ đỏ" ấy không chỉ là nơi tưởng niệm mà còn là những "bảo tàng sống" về lịch sử, góp phần giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Điểm dừng chân đầu tiên của đoàn là Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn, nơi gắn liền với sự hy sinh anh dũng của 13 thanh niên xung phong Đại đội 317. Giữa không gian trang nghiêm, những nén hương được dâng lên không chỉ để tưởng nhớ những người đã ngã xuống mà còn là dịp để mỗi thành viên trong đoàn cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình và ý chí quật cường của dân tộc.
Hành trình tiếp tục qua Ngã ba Đồng Lộc, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Trường Sơn, Thành cổ Quảng Trị và Hang Tám Cô – những địa danh đã đi vào lịch sử bằng sự hy sinh của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và lực lượng thanh niên xung phong. Mỗi điểm đến là một câu chuyện về lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và khát vọng thống nhất non sông, góp phần hình thành nên bản sắc và sức mạnh của dân tộc Việt Nam.
Thành cổ Quảng Trị - dòng sông Thạch Hãn vẫn còn đó, từng lớp cỏ non vẫn xanh mơn mởn như tuổi đôi mươi của các chiến sĩ đã ngã xuống. Dưới từng lớp đất bình yên ấy vẫn còn biết bao chiến sĩ chưa thể trở về. Máu đào của hàng nghìn người con đất Việt đã hòa vào lòng đất mẹ, hóa thành cỏ non, thành những hàng cây xanh mướt, để Tổ quốc nở hoa trong hòa bình.
Theo các nhà nghiên cứu, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc bảo tồn và phát huy giá trị của các di tích lịch sử không chỉ dừng lại ở hoạt động trùng tu, tôn tạo mà còn cần ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ. Số hóa tư liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản, phát triển bảo tàng số, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR) hay trí tuệ nhân tạo (AI) trong thuyết minh di tích đang mở ra những phương thức tiếp cận lịch sử sinh động hơn, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.
Từ góc nhìn đó, những chuyến "Về nguồn" không chỉ mang ý nghĩa tri ân mà còn tạo ra sự kết nối giữa giá trị lịch sử với công nghệ hiện đại. Những hình ảnh, tư liệu và câu chuyện được ghi lại trong hành trình có thể trở thành nguồn dữ liệu quý cho các nền tảng số, góp phần lan tỏa lịch sử đến đông đảo công chúng bằng nhiều hình thức trực quan, hấp dẫn hơn.
Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc gìn giữ ký ức lịch sử cũng cần được tiếp cận bằng tư duy mới. Công nghệ không thay thế những nén hương tri ân, nhưng có thể giúp những câu chuyện về sự hy sinh của các Anh hùng liệt sĩ được lưu giữ lâu dài, truyền tải chính xác và tiếp cận nhiều thế hệ hơn.
Mỗi hành trình "Về nguồn" vì thế không chỉ là chuyến trở về với quá khứ, mà còn là hành trình kết nối lịch sử với tương lai. Khi những giá trị truyền thống được gìn giữ bằng tri thức và công nghệ, tinh thần "Uống nước nhớ nguồn" sẽ tiếp tục được lan tỏa, trở thành động lực bồi đắp bản lĩnh, khơi dậy khát vọng cống hiến và trách nhiệm xây dựng đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.
