Taxi điện giúp người Trung Quốc chống chọi cú sốc dầu mỏ ở eo biển Hormuz
Taxi điện đang trở thành công cụ quan trọng giúp Trung Quốc giảm tác động từ những đợt tăng giá dầu trên thị trường thế giới, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz đẩy rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng lên cao.
Tại các thành phố ở Trung Quốc, nhu cầu đi taxi và sử dụng dịch vụ gọi xe công nghệ đang tăng mạnh. Vào tháng 5, người dân Trung Quốc thực hiện tới 3,05 tỉ chuyến đi.
Theo số liệu của chính phủ Trung Quốc, từ khi cuộc chiến ở Iran bùng phát cuối tháng 2, số chuyến đi bằng taxi và xe công nghệ trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5/2026 đã tăng 6% so với cùng kì năm ngoái.
Sự gia tăng này phản ánh đặc điểm đặc biệt của ngành giao thông Trung Quốc: Giá cước taxi giảm dù giá xăng tăng. Các nhà phân tích cho rằng làn sóng người lao động mới tham gia nghề lái xe trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm, cùng với sự phổ biến của ô tô điện giá rẻ, đã khiến giá cước bị kéo xuống. Điều đó thu hút thêm hành khách muốn tiết kiệm chi phí đi lại khi giá xăng ngày càng cao.
Tài xế công nghệ bán thời gian tên Lý (ở Bắc Kinh, thủ đô Trung Quốc) cho biết giá cước đã giảm khoảng 10 - 15% kể từ khi ông bắt đầu công việc này cách đây sáu tháng.
“Cạnh tranh rất khốc liệt”, người đàn ông 36 tuổi nói với Reuters tại một trạm sạc xe điện.
Xu hướng này cũng thể hiện rõ trên mạng xã hội. Kể từ khi giá xăng bắt đầu tăng vào tháng 3, đã có hàng trăm bài đăng cho rằng đi taxi hoặc gọi xe công nghệ hiện rẻ hơn so với tự lái xe.
“Tôi thà đi taxi đến những nơi quá xa nhà để đạp xe, nhất là khi giá xăng cao. Như vậy, tôi không phải tìm chỗ đậu xe hay tốn tiền đổ xăng”, chị Yang, 45 tuổi, chủ sở hữu một chiếc xe chạy xăng, cho biết.
Giao thông Trung Quốc ngày càng ít phụ thuộc vào dầu mỏ
Việc điện hóa đội xe taxi đang góp phần chứng minh rằng hệ thống giao thông Trung Quốc ngày càng ít phụ thuộc vào dầu mỏ, qua đó giúp nền kinh tế chống chịu tốt hơn trước các cú sốc như nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz.
Theo Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc, khoảng 50% trong tổng số 1,3 triệu taxi của cả nước hiện là xe điện, còn tại nhiều thành phố lớn, tỉ lệ này gần như đạt 100%.
Didi, nền tảng gọi xe lớn nhất Trung Quốc, cho biết trong năm ngoái có thêm 2 triệu xe hybrid (xe lai) hoặc xe điện tham gia hệ thống, nâng tổng số phương tiện không sử dụng nhiên liệu hóa thạch lên 8 triệu chiếc. Trong đó, xe điện thực hiện tới 75% tổng quãng đường vận hành.
Kết quả là trong tháng 5, Trung Quốc tiêu thụ ít hơn 10% xăng và 14% dầu diesel so với cùng kì năm trước, dù vận tải hàng hóa đường bộ tăng 2% và lưu lượng đi lại trong kỳ nghỉ Quốc tế Lao động đạt mức cao kỉ lục.
Tổ chức môi trường Greenpeace dự báo đến năm 2035, 90% tổng quãng đường của taxi và xe công nghệ tại Trung Quốc sẽ được thực hiện bằng xe điện.
“Giá nhiên liệu tăng khiến nhiều người giảm sử dụng xe cá nhân chạy xăng. Tuy nhiên, nhu cầu đi lại nói chung vẫn tăng, nên ngày càng nhiều chuyến đi được chuyển sang các phương tiện giao thông công cộng như taxi và tàu điện ngầm”, ông Daizong Liu, Giám đốc khu vực Đông Á của Viện Chính sách Giao thông và Phát triển (ITDP) tại Trung Quốc, nhận định.
Greenpeace (Hòa bình Xanh) là tổ chức phi chính phủ quốc tế hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, được thành lập tại Canada vào năm 1971. Tổ chức này nổi tiếng với các chiến dịch chống biến đổi khí hậu, bảo vệ rừng, đại dương, đa dạng sinh học và thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch. Greenpeace hoạt động độc lập, không nhận tài trợ từ chính phủ hay doanh nghiệp để duy trì tính khách quan.
Xu hướng lâu dài?
Sự linh hoạt này phần nào lí giải vì sao Trung Quốc có thể cắt giảm mạnh nhập khẩu dầu. Vào tháng 6, lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc giảm 41% so với cùng kì năm trước, trong khi nước này không phải sử dụng nhiều đến kho dự trữ chiến lược.
Điều đó đồng thời giải phóng thêm nguồn cung dầu cho thị trường toàn cầu, vốn đang chịu sức ép từ chiến tranh, góp phần kìm hãm đà tăng của giá dầu.
Trong một báo cáo ngày 2/7, bà Natasha Kaneva, chuyên gia phân tích của tập đoàn dịch vụ tài chính J.P. Morgan (Mỹ), nhận định: “Xung đột có thể đã thúc đẩy nhanh hơn những thay đổi trong hành vi tiêu dùng vốn đã bắt đầu từ trước, khiến Trung Quốc trở nên ít phụ thuộc vào dầu mỏ hơn so với những gì thị trường từng nghĩ”.
Tuy nhiên, giả thuyết này sẽ được kiểm chứng khi giá nhiên liệu giao thông tại Trung Quốc giảm trở lại mức như trước cuộc chiến giữa Iran với Mỹ - Israel.
J.P. Morgan dự báo nhu cầu xăng của Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục giảm trong 2027, dù tốc độ giảm chậm hơn năm nay. Tập đoàn dịch vụ tài chính nổi tiếng này ước tính nhu cầu xăng của Trung Quốc sẽ giảm khoảng 50.000 thùng/ngày trong năm 2027, so với mức giảm 150.000 thùng/ngày vào 2026.
Zhang (45 tuổi, sở hữu cả xe điện và xe hybrid) cho biết bà thường chạy xe hybrid ở chế độ dùng pin khi giá nhiên liệu tăng cao.
“Song khi thấy giá xăng giảm trở lại gần đây, tôi đã tranh thủ đổ đầy bình cho chiếc xe hybrid của mình”, bà nói.