Sửa đổi 4 luật, cải cách hành chính lĩnh vực khoa học công nghệ
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về các dự án luật sửa đổi, nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính trong giai đoạn mới.
Thông tin từ Quốc hội, ngày 16/7/2026, tiếp tục phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các đại biểu đã cho ý kiến về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) và dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật gồm Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử, Luật Tần số vô tuyến điện. Đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính trong giai đoạn mới.
Trọng tâm của chương trình lập pháp lần này là việc tháo gỡ điểm nghẽn, chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy quản lí truyền thống sang kiến tạo phát triển, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn và thương mại điện tử đang bùng nổ mạnh mẽ tại Việt Nam.
Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân nhấn mạnh sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện các quy định để khắc phục triệt để những bất cập, hạn chế đã bộc lộ sau nhiều năm thi hành trong thực tiễn đời sống kinh tế xã hội.
Mục tiêu cốt lõi của việc sửa đổi lần này là đưa hạ tầng công nghệ và bưu chính trở thành huyết mạch của quốc gia và nền kinh tế số, đặc biệt phục vụ đắc lực cho hoạt động thương mại điện tử đang phát triển không ngừng trong giai đoạn mới và xu thế hội nhập quốc tế sâu rộng.
Yêu cầu cấp bách về cải cách hành chính và hoàn thiện pháp luật
Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý cần phân định rõ ràng giữa các loại hình dịch vụ để tránh tình trạng áp đặt giấy phép gây khó khăn, cản trở hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp trên thị trường cạnh tranh.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị đơn giản hóa các thủ tục đối với nhóm doanh nghiệp không vận hành mạng, chuyển giao hoàn toàn sang hình thức thông báo trực tuyến để giải quyết nhanh chóng trong khoảng thời gian từ nửa ngày đến một ngày làm việc nhằm tiết kiệm thời gian tối đa.
Bên cạnh đó, việc tách bạch tài chính giữa dịch vụ công ích do Nhà nước đặt hàng, trợ giá và mảng thương mại cạnh tranh được đặt lên hàng đầu nhằm đảm bảo môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và bình đẳng giữa mọi thành phần kinh tế.
Xã hội hóa hạ tầng công cộng cũng được khuyến khích mạnh mẽ nhằm tối ưu hóa chi phí chung cho toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng cao mọi lúc mọi nơi trong cuộc sống hằng ngày.
Cũng tại phiên họp, Chính phủ trình bày đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật quan trọng gồm Tần số vô tuyến điện, Viễn thông, Giao dịch điện tử và Chuyển giao công nghệ.
Cắt giảm điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục
Theo báo cáo của Chính phủ, dự thảo tập trung bãi bỏ nhiều điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục không còn phù hợp với thực tiễn phát triển, giúp giảm thiểu đáng kể chi phí tuân thủ cho các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh.
Cụ thể, đối với Luật Tần số vô tuyến điện, các điều kiện cấp phép không cần thiết được cắt giảm đồng thời sửa đổi quy định cấp phép băng tần trong trường hợp đặc biệt đối với các doanh nghiệp trực tiếp làm nhiệm vụ phục vụ quốc phòng, an ninh của quốc gia.
Đối với Luật Viễn thông và Luật Giao dịch điện tử, các điều kiện cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ cũng được lược bỏ hoặc đơn giản hóa tối đa thành phần hồ sơ, tạo thuận lợi tuyệt đối trên môi trường số và không gian mạng hiện đại toàn cầu.
Trong khi đó, Luật Chuyển giao công nghệ đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền phê duyệt chương trình, chính sách nhập khẩu công nghệ và phát triển thị trường cho Bộ trưởng Bộ KH&CN nhằm rút ngắn thời gian xử lí công việc hành chính liên quan.
Đánh giá về các nội dung trên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành dự án luật theo trình tự, thủ tục rút gọn để kịp thời đưa các chính sách mới vào cuộc sống một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra lưu ý rằng việc chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm đòi hỏi cơ quan nhà nước phải có đầy đủ công cụ quản lí thay thế cũng như hệ thống kết nối dữ liệu sản lượng, trạng thái bưu gửi theo thời gian thực một cách chính xác tuyệt đối.
Đối với tài nguyên tần số quốc gia là tài nguyên hữu hạn có giá trị kinh tế đặc biệt lớn, Ủy ban đề nghị cần đánh giá kỹ lưỡng, thận trọng khi thực hiện cấp trực tiếp không qua đấu giá hay thi tuyển để đảm bảo lợi ích cao nhất của Nhà nước và toàn xã hội.
Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất cao với tinh thần đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lí từ truyền thống sang kiến tạo phát triển trong tình hình mới hiện nay.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cũng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp tâm huyết từ các đại biểu để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án luật trước khi trình cơ quan có thẩm quyền xem xét quyết định theo đúng quy định pháp luật. Mục tiêu là đảm bảo chất lượng cao nhất để kịp trình Quốc hội xem xét, thông qua trong Kỳ họp không thường lệ, để nhanh chóng đưa các quyết sách lớn vào thực tiễn đời sống kinh tế xã hội.
Thông qua những định hướng chiến lược này, Quốc hội và Chính phủ thể hiện quyết tâm cao độ trong việc kiến tạo một môi trường pháp lí thông thoáng, hiện đại, hỗ trợ đắc lực cho sự bứt phá của nền kinh tế số quốc gia.
