Robot hình người tích hợp AI sẽ bùng nổ tại ASEAN, Việt Nam nhìn thấy cơ hội
Đông Nam Á đang nổi lên như một thị trường đầy tiềm năng cho robot hình người tích hợp AI. Doanh nghiệp Việt Nam được nhìn nhận như ngọn cờ tiên phong của khu vực.
Tại Diễn đàn Nikkei Asia Forum APAC 2026, các lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ nhận định ASEAN không chỉ cần robot hình người để giải quyết tình trạng thiếu lao động trong sản xuất và logistics, mà còn sở hữu lợi thế đặc biệt để trở thành trung tâm huấn luyện AI nhờ lực lượng lao động dồi dào và nền sản xuất phát triển.
ASEAN có thể trở thành thị trường lớn của robot hình người tích hợp AI
Phát biểu tại phiên thảo luận về AI trong khuôn khổ Nikkei Asia Forum APAC 2026 diễn ra tại Bangkok, bà Aimi Komatsu, Giám đốc của Agibot Innovation (Shanghai) Technology, cho rằng các quốc gia ASEAN đang ở vị trí thuận lợi để triển khai robot hình người tích hợp AI trong lĩnh vực sản xuất và logistics.
Theo bà, cơ hội lớn nhất hiện nay nằm ở các nhà máy. "Nhiều quốc gia ASEAN đang đối mặt với tình trạng thiếu lao động và chi phí nhân công ngày càng tăng. Robot có thể trở thành giải pháp giúp các doanh nghiệp duy trì năng lực sản xuất", bà Komatsu nói.
Không chỉ thay thế lao động trong các công việc lặp đi lặp lại, robot AI còn có thể nâng cao hiệu quả phân loại hàng hóa, bốc xếp và vận chuyển nguyên vật liệu trong các trung tâm logistics.
Về lâu dài, robot hình người thậm chí có thể tham gia chăm sóc người cao tuổi - lĩnh vực được dự báo sẽ bùng nổ khi nhiều nước châu Á bước vào giai đoạn già hóa dân số. Tuy nhiên, theo bà Komatsu, ứng dụng này vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện về công nghệ.
Agibot là một trong những công ty robot AI phát triển nhanh nhất Trung Quốc. Doanh nghiệp được thành lập năm 2023 bởi các cựu lãnh đạo Huawei và hiện đã đưa robot hình người vào hoạt động trên các dây chuyền sản xuất.
Đầu năm nay, Agibot xuất xưởng robot thứ 10.000, đánh dấu cột mốc quan trọng đối với một doanh nghiệp mới thành lập chưa đầy ba năm. Năm 2025, công ty đạt doanh thu khoảng 1,05 tỉ nhân dân tệ (148 triệu USD), trong đó doanh số từ thị trường quốc tế chiếm khoảng một phần ba.
Theo bà Komatsu, ASEAN không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là nơi có thể đóng góp trực tiếp vào quá trình phát triển AI. Lợi thế lớn nhất của khu vực là lực lượng lao động đông đảo trong các ngành sản xuất.
"Hãy tưởng tượng mỗi công nhân đều có thể đeo camera để ghi lại cách họ thực hiện công việc. Khối dữ liệu đó sẽ vô cùng quý giá để huấn luyện robot hình người", bà nói. Thông qua việc học từ các thao tác thực tế của con người, robot sẽ dần cải thiện khả năng xử lí những công việc phức tạp trong môi trường sản xuất.
Ông Levi Nguyen, Tổng giám đốc FPT tại Thái Lan và Đài Loan (TQ), cũng cho rằng AI sẽ giúp thay đổi cách vận hành của các nhà máy trong khu vực. Theo ông, việc đưa AI vào sản xuất sẽ giảm bớt những công việc lặp lại cho người lao động, đồng thời nâng cao khả năng bảo trì dự đoán và bảo trì phòng ngừa đối với dây chuyền sản xuất. Điều này giúp doanh nghiệp giảm thời gian dừng máy và tăng hiệu quả vận hành.
Cơ hội đi cùng bài toán nhân lực và năng lượng
Bên cạnh lĩnh vực sản xuất, các chuyên gia cho rằng AI còn mở ra nhiều cơ hội trong giáo dục và dịch thuật. Ông Wenchuan Liu, Tổng giám đốc hãng công nghệ iFlytek - doanh nghiệp nổi tiếng với các giải pháp nhận dạng giọng nói và thiết bị dịch thuật - nhận định AI có thể tạo ra bước ngoặt trong giáo dục.
Theo ông, thay vì mọi học sinh đều học theo cùng một chương trình, AI có thể xây dựng giáo trình riêng phù hợp với năng lực và tốc độ tiếp thu của từng em. "Mỗi đứa trẻ đều khác biệt, nhưng hiện nay các em vẫn phải học theo cùng một mô hình. AI có thể thay đổi điều đó bằng cách tạo ra các bài học được cá nhân hóa", ông nói.
Tuy nhiên, để biến những tiềm năng này thành hiện thực, ASEAN sẽ phải giải quyết bài toán thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao. Bà Komatsu cho rằng AI hiện thân, tức các hệ thống AI điều khiển robot vẫn đang ở giai đoạn phát triển ban đầu.
Do đó, thị trường không chỉ cần những kỹ sư nghiên cứu hàng đầu mà còn cần lực lượng kỹ sư triển khai có khả năng đưa công nghệ vào hoạt động thực tế tại nhà máy và doanh nghiệp.
Đồng quan điểm, ông Levi Nguyen cho rằng các trường đại học cần nhanh chóng cập nhật chương trình đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu mới của thị trường lao động. Song song với đó, doanh nghiệp cũng phải đầu tư mạnh cho việc đào tạo lại đội ngũ kỹ sư hiện có.
"Tại FPT, quá trình chuyển đổi AI đang diễn ra song song với quá trình chuyển đổi nguồn nhân lực", ông chia sẻ. Theo ông, việc nâng cao kĩ năng AI cho nhân viên hiện hữu quan trọng không kém việc tuyển dụng nhân sự mới.
Một thách thức khác được các diễn giả đề cập là nhu cầu năng lượng. Sự phát triển của AI kéo theo việc xây dựng ngày càng nhiều trung tâm dữ liệu, khiến nhu cầu điện năng tăng mạnh.
Ông Levi Nguyen cho rằng Đông Nam Á có lợi thế đáng kể nhờ đường bờ biển dài và điều kiện khí hậu nhiệt đới, tạo cơ hội phát triển điện gió và điện mặt trời để phục vụ các trung tâm dữ liệu AI.
Trong khi đó, bà Komatsu nhấn mạnh không chỉ nguồn điện sạch mà hiệu quả sử dụng năng lượng cũng sẽ quyết định khả năng mở rộng của ngành AI trong tương lai. Theo bà, các trung tâm dữ liệu và robot AI muốn phát triển bền vững phải đi cùng những giải pháp tiết kiệm năng lượng và tối ưu hóa vận hành.
Giới chuyên gia nhận định sự kết hợp giữa lực lượng lao động đông đảo, nền sản xuất phát triển và tiềm năng năng lượng tái tạo đang giúp ASEAN trở thành một trong những khu vực hấp dẫn nhất đối với làn sóng AI toàn cầu. Nếu tận dụng tốt cơ hội, khu vực không chỉ là nơi ứng dụng robot hình người mà còn có thể trở thành trung tâm đào tạo dữ liệu, phát triển nhân lực và triển khai các giải pháp AI cho toàn thế giới.
.jpg)
