Alibaba kháng cáo khoản phạt 629 triệu USD của EU vì vi phạm Đạo luật Dịch vụ số

Doanh nghiệp cho rằng mức phạt là "không tương xứng" với những nỗ lực cải thiện hệ thống kiểm soát hàng hóa và phản ánh xu hướng siết chặt quản lí của Brussels đối với các nền tảng công nghệ toàn cầu.

EU cáo buộc AliExpress chưa kiểm soát hiệu quả hàng giả và hàng nguy hiểm

Ủy ban châu Âu (European Commission) trước đó đã công bố quyết định xử phạt AliExpress 550 triệu euro sau cuộc điều tra về việc nền tảng này không đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ theo Đạo luật Dịch vụ số (DSA), bộ quy định được xem là nền tảng cho việc quản lí các nền tảng trực tuyến tại châu Âu.

Theo cơ quan điều hành EU, AliExpress đã không thực hiện đầy đủ việc đánh giá và giảm thiểu các rủi ro mang tính hệ thống liên quan đến việc buôn bán hàng hóa bất hợp pháp, hàng giả và các sản phẩm không an toàn trên nền tảng.

Ủy ban châu Âu cho biết hệ thống của AliExpress đã đánh giá quá cao hiệu quả của các công cụ tự động trong việc phát hiện và gỡ bỏ sản phẩm vi phạm. Đồng thời, nền tảng này cũng không bố trí đủ nhân sự kiểm duyệt để xử lí khối lượng lớn nội dung và sản phẩm được đăng tải mỗi ngày.

Các cuộc thử nghiệm do cơ quan quản lí tiến hành cho thấy nhiều sản phẩm bất hợp pháp, từ hàng giả, đồ chơi không bảo đảm an toàn đến mỹ phẩm tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe, vẫn được hệ thống đề xuất hoặc quảng bá tới người tiêu dùng trước khi bị gỡ bỏ. Thậm chí, một lượng lớn sản phẩm vi phạm vẫn tiếp tục xuất hiện trên nền tảng bất chấp các biện pháp kiểm duyệt đã được triển khai.

Theo quyết định của EU, AliExpress phải trình kế hoạch khắc phục các vi phạm trước ngày 20.10, nêu rõ các biện pháp cụ thể nhằm đáp ứng các yêu cầu của DSA và ngăn chặn việc tái diễn các sai phạm.

Ngay sau khi quyết định được công bố, AliExpress bày tỏ sự không đồng tình. Trong tuyên bố gửi báo chí, công ty cho biết "bất ngờ" trước quyết định của EU và khẳng định mức phạt là "không tương xứng".

AliExpress cho rằng cơ quan quản lí chưa ghi nhận đầy đủ những cải tiến đáng kể mà doanh nghiệp đã chủ động triển khai trong thời gian qua để đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của DSA.

Theo doanh nghiệp, Alibaba đã thực hiện nhiều thay đổi về quy trình kiểm soát sản phẩm, đồng thời đưa ra các cam kết tự nguyện nhằm tăng cường an toàn cho người tiêu dùng trên nền tảng. Công ty khẳng định sẽ sử dụng các biện pháp pháp lí để kháng cáo quyết định của EU.

Brussels tăng sức ép lên các "ông lớn" công nghệ toàn cầu bằng Đạo luật Dịch vụ số

Khoản phạt dành cho AliExpress là một trong những động thái mới nhất cho thấy EU đang đẩy mạnh thực thi Đạo luật Dịch vụ số (DSA) và Đạo luật Thị trường số (DMA) đối với các tập đoàn công nghệ lớn đến từ cả Mỹ và Trung Quốc.

DSA chính thức có hiệu lực nhằm buộc các nền tảng trực tuyến quy mô lớn phải chịu trách nhiệm nhiều hơn đối với nội dung, hàng hóa và dịch vụ được cung cấp trên hệ sinh thái của mình. Các doanh nghiệp phải chủ động đánh giá rủi ro, ngăn chặn sản phẩm bất hợp pháp, tăng tính minh bạch trong quảng cáo và bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng.

Sau quyết định xử phạt, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu phụ trách công nghiệp Stéphane Séjourné nhấn mạnh trên mạng xã hội rằng vụ việc gửi đi thông điệp rõ ràng: "Thị trường chung châu Âu không còn là miền Viễn Tây kĩ thuật số".

Thông điệp này phản ánh lập trường cứng rắn của Brussels trong việc buộc các nền tảng công nghệ phải tuân thủ luật chơi chung nếu muốn tiếp cận thị trường hơn 450 triệu dân của EU.

AliExpress không phải doanh nghiệp duy nhất đối mặt với các biện pháp mạnh tay. Trước đó, nền tảng thương mại điện tử Temu cũng bị EU điều tra và có nguy cơ bị phạt tới 6% doanh thu toàn cầu hằng năm nếu bị xác định vi phạm DSA.

Cuối năm ngoái, mạng xã hội X của tỉ phú Elon Musk cũng bị phạt 120 triệu euro theo DSA. Quyết định này từng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và Brussels về cách thức quản lí các nền tảng số.

Trong khi đó, theo Financial Times, Ủy ban châu Âu cũng đang chuẩn bị áp đặt nhiều khoản phạt với tổng trị giá lên tới hàng trăm triệu euro đối với Google liên quan đến các quy định cạnh tranh và dịch vụ số.

Xu hướng này cho thấy EU đang từng bước xây dựng một khuôn khổ quản lí chặt chẽ hơn đối với nền kinh tế số, bất kể doanh nghiệp có xuất xứ từ Mỹ, Trung Quốc hay bất kì quốc gia nào khác.

Đối với Alibaba, vụ việc không chỉ là vấn đề tài chính khi phải đối mặt với khoản phạt 629 triệu USD, mà còn có thể ảnh hưởng đến chiến lược mở rộng hoạt động của AliExpress tại thị trường châu Âu, một trong những khu vực có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử xuyên biên giới nhanh nhất thế giới.

Nếu kháng cáo không thành công, Alibaba sẽ vừa phải thực hiện các biện pháp khắc phục theo yêu cầu của EU, vừa phải thích ứng với các tiêu chuẩn quản lí ngày càng nghiêm ngặt đối với các nền tảng số. Điều đó cho thấy cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực thương mại điện tử toàn cầu sẽ không chỉ còn là cuộc đua về giá cả, công nghệ hay logistics, mà còn là cuộc đua về khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn pháp lí và trách nhiệm đối với người tiêu dùng tại từng thị trường.

Bùi Tú