Kinh tế

Cổ phiếu của Zhipu tăng vọt sau khi hoàn thành trung tâm dữ liệu 1 GW

Bùi Tú 22/07/2026 07:34

Cổ phiếu của hãng trí tuệ nhân tạo Trung Quốc Z.ai (Zhipu) đã bật tăng 37% trên sàn Hồng Kông sau thông tin công ty hoàn tất trung tâm dữ liệu AI công suất 1 gigawatt vận hành hoàn toàn bằng chip nội địa.

Cùng với thương vụ mua lại doanh nghiệp phần mềm hạ tầng XCore Sigma, động thái này được đánh giá sẽ giúp Z.ai giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ, nâng cao năng lực huấn luyện và triển khai các mô hình AI quy mô lớn.

trung tâm dữ liệu
Cổ phiếu của Zhipu tăng vọt sau khi hoàn thành trung tâm dữ liệu 1 GW dùng hoàn toàn chip Trung Quốc. Ảnh: AI

Siêu trung tâm dữ liệu 1 GW củng cố năng lực AI bằng công nghệ nội địa

Cổ phiếu của Z.ai, còn được biết đến với tên Zhipu, đã tăng mạnh 37% trong phiên giao dịch ngày 21/7 tại Hồng Kông, chốt ở mức 1.219 HKD (khoảng 155 USD). Đà tăng này diễn ra ngay sau khi xuất hiện thông tin công ty đã hoàn thành một trung tâm dữ liệu AI quy mô 1 gigawatt (GW) sử dụng hoàn toàn chip do Trung Quốc sản xuất.

Diễn biến trên cũng giúp cổ phiếu Z.ai phục hồi đáng kể sau khi mất hơn 40% giá trị trong tuần trước. Theo các nguồn tin thân cận, trung tâm dữ liệu mới sẽ được sử dụng để huấn luyện và triển khai dòng mô hình ngôn ngữ lớn GLM, nền tảng AI chủ lực của công ty. Hiện phiên bản GLM-5.2 được Z.ai định vị là một trong những mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hàng đầu của Trung Quốc, cạnh tranh với các sản phẩm do các doanh nghiệp AI trong nước phát triển.

Việc xây dựng một trung tâm dữ liệu công suất lên tới 1 GW được xem là bước đi chiến lược trong bối cảnh nhu cầu năng lực tính toán cho AI tăng nhanh. Không chỉ phục vụ quá trình huấn luyện mô hình với quy mô dữ liệu ngày càng lớn, hạ tầng này còn đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai dịch vụ AI đến người dùng với tốc độ xử lí nhanh và chi phí thấp hơn.

Đáng chú ý, toàn bộ hạ tầng được cho là sử dụng chip AI nội địa. Điều này phản ánh xu hướng các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc đang đẩy mạnh xây dựng chuỗi cung ứng tự chủ trước những hạn chế tiếp cận các bộ xử lí tiên tiến từ Mỹ.

Song song với việc hoàn thiện trung tâm dữ liệu, Z.ai cũng được cho là đã hoàn tất thương vụ mua lại XCore Sigma, công ty phát triển phần mềm hạ tầng có nguồn gốc từ Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.

XCore Sigma chuyên phát triển các giải pháp điện toán dị thể, bao gồm trình biên dịch, hệ thống vận hành và công cụ suy luận AI. Những công nghệ này giúp khai thác hiệu quả chip AI đến từ nhiều nhà sản xuất khác nhau, tối ưu hóa hiệu suất tính toán, giảm chi phí suy luận và rút ngắn thời gian triển khai mô hình AI.

Dù chưa đưa ra bình luận chính thức về các thông tin trên, giới phân tích cho rằng việc kết hợp giữa hạ tầng tính toán quy mô lớn và phần mềm tối ưu hóa sẽ giúp Z.ai nâng cao đáng kể hiệu quả vận hành trong bối cảnh nhu cầu AI tiếp tục bùng nổ.

Đặt cược dài hạn vào AGI giữa sức ép công nghệ từ Mỹ

Việc đầu tư mạnh vào hạ tầng AI diễn ra trong bối cảnh các công ty công nghệ Trung Quốc vẫn chịu nhiều hạn chế từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Đầu năm 2025, Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ đã đưa Zhipu vào Danh sách Thực thể (Entity List), khiến doanh nghiệp này gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tiếp cận các chip AI và công nghệ tiên tiến của Mỹ.

Khi đó, Zhipu khẳng định quyết định của Washington sẽ không gây ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh bởi công ty đã làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ cần thiết để phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn, từ thuật toán, nền tảng phần mềm đến hệ sinh thái triển khai.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng trung tâm dữ liệu hoàn toàn bằng chip trong nước được xem là minh chứng cho chiến lược tự chủ công nghệ mà nhiều doanh nghiệp AI Trung Quốc đang theo đuổi. Đây cũng là xu hướng phù hợp với chính sách thúc đẩy phát triển ngành bán dẫn và AI nội địa của Bắc Kinh nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài.

Theo báo cáo của HSBC công bố tháng 6, nhu cầu năng lực tính toán AI của Trung Quốc dự kiến sẽ đạt khoảng 5 GW vào năm 2028, cao gấp hơn 5 lần so với năm 2025. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ nhu cầu huấn luyện và vận hành các mô hình ngôn ngữ lớn cũng như các ứng dụng AI tạo sinh đang phát triển nhanh trong nhiều lĩnh vực.

Bên cạnh việc đầu tư vào hạ tầng, ban lãnh đạo Z.ai cũng thể hiện rõ định hướng phát triển dài hạn. Trong một bản ghi nhớ nội bộ được gửi tới nhân viên đầu tháng này, đồng sáng lập Đường Kiệt (Tang Jie) cho biết công ty sẽ không theo đuổi mục tiêu thương mại hóa ngắn hạn từ các ứng dụng AI.

Thay vào đó, Z.ai sẽ tập trung nguồn lực cho mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI), giai đoạn AI có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ trí tuệ tương đương hoặc vượt con người. Theo ông, đây mới là đích đến chiến lược của công ty thay vì chỉ chạy theo doanh thu trước mắt.

Sự phục hồi mạnh của cổ phiếu sau giai đoạn điều chỉnh cho thấy giới đầu tư vẫn đặt nhiều kì vọng vào chiến lược phát triển hạ tầng và công nghệ lõi của Z.ai. Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh AI giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng quyết liệt, khả năng xây dựng hệ sinh thái tính toán độc lập bằng chip nội địa sẽ trở thành lợi thế quan trọng đối với các doanh nghiệp Trung Quốc trong cuộc đua giành vị thế trên thị trường AI toàn cầu.

Bùi Tú