Vì sao thị trường màn hình OLED vẫn là cuộc chơi của các hãng Hàn Quốc?

Thành công này không chỉ phản ánh cuộc cạnh tranh giữa hai "ông lớn" Hàn Quốc mà còn cho thấy khoảng cách công nghệ mà các nhà sản xuất Trung Quốc vẫn chưa thể san lấp trong phân khúc màn hình cao cấp dành cho laptop và màn hình máy tính, bất chấp hàng chục tỉ USD đầu tư mở rộng sản xuất.

Samsung Display bứt lên nhờ công nghệ màn hình OLED thế hệ mới và lợi thế sản xuất

Theo hãng nghiên cứu thị trường Omdia, Samsung Display đang trên đà trở thành nhà sản xuất màn hình OLED cỡ trung và lớn có doanh thu lớn nhất thế giới trong quý III/2026. Doanh nghiệp được dự báo nắm 48% thị phần doanh thu, lần đầu vượt LG Display với 47%. Sang quý IV, khoảng cách tiếp tục được nới rộng khi Samsung Display đạt khoảng 50%, trong khi LG Display giảm xuống còn 45%.

Hai doanh nghiệp Hàn Quốc hiện gần như thống trị hoàn toàn phân khúc màn hình OLED dành cho laptop và màn hình máy tính với tổng thị phần khoảng 95%. Trong khi đó, các đối thủ Trung Quốc vẫn chỉ chiếm tỉ lệ rất nhỏ. EverDisplay được dự báo nắm khoảng 4% thị phần, còn BOE chỉ đạt khoảng 1%.

Động lực quan trọng giúp Samsung Display tăng tốc là việc liên tục tung ra các công nghệ mới. Mới đây, công ty thông báo đã bắt đầu giao thế hệ màn hình OLED mới cho các nhà sản xuất máy tính xách tay. Đây là dòng màn hình đầu tiên đáp ứng tiêu chuẩn True Black 1400 do Hiệp hội Tiêu chuẩn Điện tử Hình ảnh (VESA) vừa giới thiệu.

Những tấm nền mới có độ sáng tối đa lên tới 1.600 nit, cao hơn khoảng 40% so với các màn hình OLED thông thường. Không chỉ sáng hơn, tuổi thọ của màn hình cũng được cải thiện nhờ sử dụng cấu trúc hai lớp vật liệu phát sáng thay vì chỉ một lớp như trước đây.

Lenovo đã trở thành hãng đầu tiên sử dụng công nghệ này trên mẫu Yoga Pro 9i Aura Edition được chứng nhận vào đầu tháng 7. Theo kế hoạch, Asus, Dell Technologies và MSI cũng sẽ lần lượt trang bị dòng màn hình này trên các sản phẩm từ nay đến năm 2027.

Ở phân khúc laptop OLED, Samsung Display hiện chiếm khoảng 71% thị phần toàn cầu, còn với màn hình máy tính OLED, doanh nghiệp nắm tới 79%. Đây là những con số cho thấy lợi thế áp đảo của hãng trong lĩnh vực màn hình kích thước lớn.

Không dừng lại ở đó, Samsung Display còn đưa vào vận hành dây chuyền sản xuất OLED thế hệ 8.6 mới. Công nghệ này sử dụng các tấm kính nền có kích thước lớn gấp hơn hai lần thế hệ trước, giúp cắt được nhiều màn hình hơn trên mỗi tấm kính, từ đó giảm đáng kể chi phí sản xuất. Việc hạ giá thành được xem là chìa khóa để OLED mở rộng khỏi phân khúc cao cấp và cạnh tranh trực tiếp với công nghệ mini-LED trên thị trường phổ thông.

Theo các dự báo, Samsung Display sẽ cung cấp khoảng 2 triệu tấm nền OLED trong năm nay cho dòng MacBook Pro OLED của Apple. Đáng chú ý, tỉ lệ sản phẩm đạt chuẩn của dây chuyền mới đã nhanh chóng vượt 90%, cho thấy khả năng sản xuất hàng loạt ở quy mô lớn đã được hoàn thiện.

Trung Quốc đầu tư hàng chục tỉ USD nhưng vẫn gặp rào cản công nghệ

Trong khi Samsung Display và LG Display tiếp tục giữ thế áp đảo ở màn hình OLED cỡ lớn, bức tranh lại hoàn toàn khác ở thị trường màn hình smartphone.

Các doanh nghiệp Trung Quốc hiện đã chiếm khoảng một nửa sản lượng tấm nền OLED dành cho điện thoại thông minh trên toàn cầu. Tuy nhiên, xét về doanh thu, các nhà sản xuất Hàn Quốc vẫn dẫn đầu nhờ tập trung vào những sản phẩm cao cấp có giá trị lớn hơn.

Nguyên nhân khiến Trung Quốc chưa thể tái hiện thành công ở phân khúc OLED cỡ lớn nằm ở độ phức tạp của công nghệ sản xuất. So với màn hình điện thoại, màn hình laptop và màn hình máy tính đòi hỏi kích thước lớn hơn, mật độ điểm ảnh đồng đều hơn và tỉ lệ sản phẩm đạt chuẩn rất cao. Chỉ cần một lỗi nhỏ trong quá trình chế tạo cũng có thể khiến cả tấm nền phải loại bỏ.

Dù vậy, các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn đang tăng tốc đầu tư. BOE, Visionox và CSOT được cho là đã chi gần 30.000 tỉ won (khoảng 20,4 tỉ USD) để xây dựng các dây chuyền OLED thế hệ 8.6 tương tự Samsung Display. Tuy nhiên, việc sở hữu nhà máy hiện đại chưa đồng nghĩa với khả năng cạnh tranh trên thị trường.

BOE đã bắt đầu vận hành dây chuyền mới nhưng vẫn chưa đạt tỉ lệ sản phẩm đạt chuẩn đủ cao để sản xuất hàng loạt với hiệu quả kinh tế. Đây cũng chính là vấn đề khiến doanh nghiệp này nhiều năm qua chỉ chiếm tỉ trọng nhỏ trong chuỗi cung ứng màn hình OLED cho iPhone của Apple dù đã đầu tư rất lớn.

Theo các chuyên gia, bài học thành công của Trung Quốc ở thị trường LCD khó có thể lặp lại với OLED. Trước đây, các doanh nghiệp Trung Quốc đã giành thị phần LCD bằng cách mở rộng công suất và liên tục giảm giá bán. Tuy nhiên, OLED là thị trường hoàn toàn khác khi mỗi loại màn hình đều được thiết kế riêng theo yêu cầu của từng khách hàng thay vì sản xuất hàng loạt như một mặt hàng tiêu chuẩn.

Bà Lee Mi-hye, chuyên gia cao cấp của Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc, nhận định trong một báo cáo công bố hồi tháng 3 rằng lợi thế công nghệ vẫn thuộc về Hàn Quốc. Tuy nhiên, khoảng cách đang thu hẹp khá nhanh. Nếu như năm 2023, công nghệ OLED cho laptop và máy tính bảng của Trung Quốc còn chậm hơn Hàn Quốc từ ba đến bốn năm thì hiện nay khoảng cách chỉ còn khoảng hai năm.

Sự tiến bộ này chủ yếu đến từ kinh nghiệm mà các doanh nghiệp Trung Quốc tích lũy được trong quá trình sản xuất màn hình OLED cho smartphone. Những kiến thức về vật liệu, quy trình chế tạo và tối ưu dây chuyền đang dần được chuyển sang các sản phẩm kích thước lớn hơn.

Điều đó đồng nghĩa cuộc cạnh tranh trên thị trường OLED cỡ lớn sẽ ngày càng quyết liệt trong những năm tới. Trước mắt, Samsung Display và LG Display vẫn giữ vững vị thế thống trị nhờ lợi thế về công nghệ, tỉ lệ sản phẩm đạt chuẩn và mạng lưới khách hàng toàn cầu. Nhưng nếu các doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục rút ngắn khoảng cách công nghệ với tốc độ hiện nay, thị trường OLED cao cấp có thể sẽ chứng kiến một cuộc cạnh tranh tương tự những gì đã diễn ra với ngành LCD trong quá khứ.

Bùi Tú