Cây xanh chưa đủ để làm nên đô thị xanh
Trong kỉ nguyên dữ liệu, năng lực quản lí và khả năng ứng dụng công nghệ mới giúp TP.HCM vận hành thông minh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng xanh.
Thông điệp này cũng được nhấn mạnh tại Smart Green Living Week 2026 (tuần lễ sống xanh, thông minh). Sự kiện diễn ra từ ngày 17 đến 19/7 do Sở KH- CN TP.HCM chỉ đạo, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM (SIHUB) phối hợp cùng Gallery Architecture & Materials tổ chức.
Dữ liệu mở đường cho đô thị xanh thông minh
Biến đổi khí hậu, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng áp lực lên hạ tầng đang buộc các đô thị phải thay đổi cách phát triển. Trước đây, đô thị xanh chủ yếu gắn với không gian cây xanh hay kiểm soát ô nhiễm. Hiện nay, trọng tâm đã chuyển sang quản trị thông minh dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Nhiều thành phố trên thế giới đang chuyển từ mô hình Green City sang Smart Green City. Trong đó chuyển đổi số đóng vai trò kết nối hạ tầng, con người và các dịch vụ đô thị. AI, IoT, dữ liệu lớn và điện toán đám mây giúp giám sát giao thông, năng lượng, môi trường theo thời gian thực. Đồng thời hỗ trợ dự báo nhu cầu phát triển, giảm chi phí vận hành và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Đó cũng là định hướng TP.HCM đang theo đuổi trong quá trình xây dựng đô thị thông minh gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh.
Theo ông Trần Trọng Tuyên - Phó giám đốc Sở KH - CN TP.HCM, tăng trưởng xanh không còn là một lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để bảo đảm phát triển bền vững của mỗi quốc gia và địa phương.
Việc phát triển xanh của TP.HCM phải được đặt trên nền tảng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây không chỉ là động lực nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn là lời giải cho những bài toán lớn về sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống.
Doanh nghiệp ở trung tâm của cuộc chuyển đổi xanh
Chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi phương thức quản lí mà còn mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp. Dữ liệu về giao thông, quy hoạch, năng lượng, xây dựng và môi trường sẽ được kết nối trên cùng một nền tảng. Khi đó, chính quyền có thêm công cụ điều hành, còn doanh nghiệp có cơ hội phát triển các sản phẩm, dịch vụ theo hướng xanh và thông minh.
Những lĩnh vực như Smart Home, IoT, công nghệ môi trường, năng lượng sạch, vật liệu xanh hay các mô hình quản trị theo tiêu chí ESG đang trở thành động lực mới của nền kinh tế đô thị.
Theo ông Trần Trọng Tuyên, định hướng này hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược cho giai đoạn phát triển mới.
Ông nhấn mạnh, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu của tăng trưởng. Doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế và môi trường thuận lợi để công nghệ nhanh chóng đi vào cuộc sống.
Điều đó cũng đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lí, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cộng đồng khởi nghiệp. Chỉ khi các chủ thể này cùng tham gia một hệ sinh thái thống nhất, quá trình chuyển giao và thương mại hóa công nghệ mới diễn ra nhanh hơn.
Hiện Sở KH - CN TP.HCM đang tập trung thúc đẩy các giải pháp công nghệ phục vụ phát triển xanh. Đồng thời tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và giới nghiên cứu nhằm rút ngắn khoảng cách từ phòng thí nghiệm đến thị trường.
Khi công nghệ trở thành vật liệu của đô thị tương lai
Theo ThS.KTS Nguyễn Thu Phong - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Chủ tịch NVC Planning & Landscape, đô thị xanh không bắt đầu từ việc trồng thêm cây xanh, mà từ tư duy quy hoạch, thiết kế và ứng dụng công nghệ ngay trong toàn bộ vòng đời của công trình. "Một đô thị xanh không chỉ cần nhiều cây xanh mà cần những giải pháp thiết kế, vật liệu và công nghệ phù hợp", ông nói.
Theo ông, AI, IoT, Smart Home, hệ thống quản lí tòa nhà cùng các vật liệu xanh đang góp phần tối ưu vận hành công trình, giảm tiêu thụ năng lượng và giảm phát thải carbon.
Những giải pháp này được giới thiệu tại Smart Green Living Week 2026. Sự kiện quy tụ gần 50 doanh nghiệp, startup và dự án đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực công nghệ xanh. Smart Green Living Week không chỉ là triển lãm công nghệ mà còn là nền tảng kết nối giữa cơ quan quản lí, doanh nghiệp, nhà đầu tư, viện nghiên cứu và cộng đồng khởi nghiệp nhằm thúc đẩy chuyển giao công nghệ và hình thành các mô hình hợp tác mới.
Theo ông Trần Trọng Tuyên, giá trị của chương trình không được đo bằng số lượng gian hàng hay hội thảo. Nó được đo bằng số công nghệ được chuyển giao, số giải pháp được ứng dụng và những giá trị bền vững mang lại cho thành phố.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và tăng trưởng xanh đang trở thành xu thế toàn cầu, dữ liệu, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ là nền móng của đô thị tương lai. Công nghệ được đưa vào từng công trình, hệ thống hạ tầng và quyết định quản lí. Khi đó, đô thị xanh sẽ không còn là mục tiêu dài hạn mà trở thành hiện thực từng ngày.
