Các doanh nghiệp sắp được tự quyết giá xăng dầu?
Doanh nghiệp xăng dầu có thể được chủ động quyết định giá bán theo cơ chế mới? Đại diện Sở Công Thương TP.HCM phân tích khả năng tháo gỡ bài toán chiết khấu, ổn định nguồn cung.
TP.HCM đã hoàn tất chuyển đổi sang kinh doanh xăng sinh học E10 tại 100% cửa hàng xăng dầu. Trong khi đó, thị trường xăng dầu có thể đứng trước một bước ngoặt mới nếu cơ chế điều hành giá theo hướng tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp được triển khai, qua đó kỳ vọng tháo gỡ điểm nghẽn chiết khấu và giúp chuỗi cung ứng vận hành linh hoạt hơn.
TP.HCM hoàn tất chuyển đổi sang xăng E10
Thông tin tại buổi họp báo về các vấn đề kinh tế - xã hội TP.HCM chiều 23/7, ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Trưởng Phòng Quản lý năng lượng (Sở Công Thương TP.HCM), cho biết mỗi ngày thành phố tiêu thụ khoảng 13.000 tấn xăng dầu. Toàn địa bàn hiện có 1.176 cửa hàng bán lẻ xăng dầu, 65 thương nhân phân phối, 12 thương nhân đầu mối và 2 doanh nghiệp sản xuất.
Với quy mô tiêu thụ lớn, việc chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học E10 đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ từ nguồn cung, hạ tầng kỹ thuật đến hệ thống phân phối và bán lẻ. Theo ông Hiếu, ngay sau khi Bộ Công Thương ban hành Thông tư 50/2025 về lộ trình triển khai Luật sử dụng xăng sinh học E10, Sở Công Thương TP.HCM đã chủ động làm việc với toàn bộ hệ thống thương nhân đầu mối và phân phối trên địa bàn.
Mục tiêu là bảo đảm các điều kiện cần thiết để quá trình chuyển đổi diễn ra thông suốt, không gây xáo trộn thị trường cũng như không ảnh hưởng đến nguồn cung nhiên liệu. Đến ngày 1/6, cơ bản 100% cửa hàng xăng dầu trên địa bàn TP.HCM đã hoàn tất chuyển đổi sang kinh doanh xăng sinh học E10.
Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, đây là kết quả của sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp trong mục tiêu phát triển kinh tế xanh, giảm phát thải. Tuy nhiên, việc phủ sóng E10 mới chỉ là một phần trong bài toán lớn hơn của thị trường xăng dầu, đó là làm sao vừa bảo đảm nguồn cung, vừa duy trì hoạt động ổn định và có khả năng thích ứng nhanh trước những biến động khó lường từ thị trường thế giới.
Chiết khấu bằng 0, doanh nghiệp bán lẻ chịu sức ép
Một trong những vấn đề được các doanh nghiệp trong ngành quan tâm là bài toán chiết khấu trong hệ thống phân phối xăng dầu. Khi giá xăng dầu thế giới biến động với biên độ lớn và tốc độ nhanh, các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng có thể gặp khó khăn trong việc cân đối giữa giá mua và giá bán.
Theo đại diện Sở Công Thương TP.HCM, đã có thời điểm mức chiết khấu dành cho các cửa hàng bán lẻ xuống rất thấp, thậm chí bằng 0 đồng. Trong khi đó, doanh nghiệp bán lẻ không thể tùy ý đóng cửa để cắt giảm chi phí khi hoạt động kinh doanh gặp khó khăn. Nếu ngừng hoạt động, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với các quy định xử phạt.
Điều này khiến một bộ phận cửa hàng bán lẻ rơi vào tình thế khó khăn khi vừa phải duy trì hoạt động, vừa chịu sức ép tài chính do biên lợi nhuận thấp. Đây cũng được xem là một trong những điểm nghẽn cần được giải quyết để thị trường xăng dầu vận hành ổn định và bền vững hơn.
Trong bối cảnh đó, câu chuyện điều chỉnh cơ chế quản lý giá xăng dầu đang thu hút sự quan tâm lớn. Nếu cơ chế mới tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong quyết định giá bán, thị trường có thể chuyển sang một trạng thái linh hoạt hơn, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào những kỳ điều hành giá cố định.
Doanh nghiệp có thể được chủ động quyết định giá xăng dầu?
Một trong những nội dung được thị trường đặc biệt chú ý là dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu mà Bộ Công Thương đang hoàn thiện.
Theo ông Nguyễn Khắc Hiếu, định hướng đáng chú ý của cơ chế mới là tăng tính chủ động cho doanh nghiệp, hướng hoạt động kinh doanh xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường rõ nét hơn. Theo đó, doanh nghiệp đầu mối có thể chủ động quyết định giá bán trên cơ sở các yếu tố cấu thành giá theo quy định, trong khi Nhà nước vẫn giữ vai trò quản lý và điều tiết vĩ mô thông qua các công cụ như chính sách thuế và Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Điều này đặt ra một câu hỏi lớn: liệu doanh nghiệp có thực sự được tự quyết giá xăng dầu?
Theo cách tiếp cận được ông Hiếu chia sẻ, đây không phải là việc doanh nghiệp được tùy ý đặt giá, mà là tăng quyền chủ động trong khuôn khổ các quy định quản lý nhà nước. Giá bán sẽ được doanh nghiệp tính toán dựa trên những yếu tố cấu thành giá theo quy định, trong khi Nhà nước vẫn sử dụng các công cụ điều tiết để bảo đảm thị trường vận hành ổn định và hạn chế những biến động quá lớn tác động đến người tiêu dùng.
Tại kỳ điều hành lúc 15 giờ hôm nay (23/7), trước diễn biến tăng của thị trường, cơ quan điều hành đã quyết định sử dụng Quỹ bình ổn giá ở mức 1.000 đồng/lít. Nhờ biện pháp điều tiết này, giá xăng E10 trên thị trường chỉ tăng gần 2.000 đồng/lít, lên khoảng 21.450 đồng/lít, thay vì mức tăng cao hơn nếu không có sự can thiệp điều tiết.
“Nếu cơ chế mới được triển khai, việc điều chỉnh giá được kì vọng sẽ linh hoạt hơn, giúp doanh nghiệp phản ứng nhanh trước những biến động bất thường của thị trường. Khi giá bán có thể phản ánh sát hơn chi phí thực tế, doanh nghiệp đầu mối sẽ giảm nguy cơ chịu thua lỗ kéo dài, qua đó tạo điều kiện cải thiện khả năng cung ứng và giải quyết bài toán chiết khấu cho hệ thống bán lẻ”, ông Hiếu chia sẻ.
