4 yếu tố giúp nhiều doanh nghiệp điện đạt mức lợi nhuận tăng đột biến

Nhiệt điện hưởng lợi từ hiện tượng El Nino đạt lợi nhuận đột biến

Trong khi các nhà máy thủy điện gặp bất lợi do hiện tượng El Nino nắng nóng và khô hạn khiến lượng mưa giảm, phải tiết giảm sản lượng, nhiệt điện phải gánh tải. Trong đó, nhiệt điện than và điện khí được chọn làm nguồn điện nền gánh tải cho hệ thống trong thời gian qua.

Một đơn cử về cơ cấu nguồn điện phát ngày 15/5/2026. Đây là ngày phát sinh phụ tải cao nhất tính tới thời điểm đó. Trong đó, chiếm tỉ trọng cao nhất vẫn là nhiệt điện than, với 53,4%; tiếp đến là thủy điện 25%; tuabin khí 8,9%; năng lượng tái tạo 11,3% (điện gió, điện mặt trời bao gồm cả điện mặt trời mái nhà đầu cực, điện sinh khối); nguồn khác chỉ chiếm 1,3%.

Nhờ cả nhu cầu tiêu thụ và giá điện thị trường biên cùng tăng cao, các doanh nghiệp nhiệt điện đã gặt hái lợi nhuận tăng đột biến. Đơn cử Nhiệt điện Phả Lại (PPC), báo lãi ròng quý II tăng tới 1.053%; trong khi Nhiệt điện Hải Phòng (HND) quý II lãi ròng tăng 21%, tương ứng 292 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế.

Một doanh nghiệp khác là Công ty CP Nhiệt điện Quảng Ninh (QTP), có lợi nhuận ròng quý II đạt 327 tỉ đồng, tăng 71% so với cùng kỳ; 6 tháng đầu năm 2026 đạt 524 tỉ đồng lãi ròng, tăng trưởng so với cùng kỳ 44%.

Điện khí cũng cán mức lãi kỷ lục

Như đề cập ở trên, nah1 nh điện khí cũng hưởng lợi khi nhu cầu điện tăng cao với phụ tải ngày liên tục đạt mức kỷ lục. Nhờ đó, các công ty phát điện từ khí LNG.

Theo ước tính kết quả sản xuất kinh doanh ước tính 6 tháng đầu năm 2026 từ Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam – CTCP (PV Power – POW), doanh thu ước đạt 33.520 tỉ đồng, tăng 87% so với cùng kỳ năm 2025; lợi nhuận trước thuế đạt 5.002 tỉ đồng, gấp gần 3,8 lần so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, lãi trước thuế quý II ước đạt khoảng 3.594 tỉ đồng, gấp gần 4,6 lần so với cùng kỳ 2025. Mức lợi nhuận này cao kỷ lục theo quý của POW tính từ khi doanh nghiệp công bố báo cáo tài chính.

Trong khi đó, công ty con của POW là Công ty CP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (NT2) có mức lợi nhuận ròng quý II tăng 24% so với cùng kỳ, đạt 403 tỉ đồng; luỹ kế 6 tháng đầu năm 2026, NT2 đạt mức lãi ròng 583 tỉ đồng, tăng 61% so với cùng kỳ.

Ngành điện được mùa chỉ nhờ thời tiết?

Như đã đề cập ở trên, trong 6 tháng đầu năm 2026, thị trường điện ghi nhận nhu cầu tiêu thụ tăng đột biến do hiện tượng thời tiết nắng nóng gay gắt và kéo dài trên diện rộng làm bùng nổ nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát. Từ đó, hệ thống điện quốc gia đã phải huy động tối đa công suất phát điện từ các nhà máy để đáp ứng phụ tải đỉnh, dẫn đến các ông lớn ngành điện, đặc biệt là nhiệt điện, điện khí và cả các doanh nghiệp năng lượng tái tạo hưởng lợi.

Đó là lý do nền tạo đòn bẩy. Diễn biến trên thị trường còn ghi nhận, giá điện thị trường biên (SMP) chạm trần, tăng 13%. Cụ thể, giá điện trên thị trường giao ngay quý II tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Nhiều thời điểm, giá điện thị trường biên chạm ngưỡng trần khoảng 1.730 đồng/kWh suốt cả ngày, giúp cho các doanh nghiệp sản xuất điện tăng biên lợi nhuận.

Tuy nhiên còn một lý do nữa đến từ yếu tố nội tại doanh nghiệp. Đó là hiệu ứng nền so sánh thấp và giảm chi phí. Quý II năm 2025 là giai đoạn nhiều doanh nghiệp điện gặp khó khăn về nguồn nhiên liệu đầu vào (than, khí) hoặc chịu chi phí bảo dưỡng lớn, vì thế có mức nền lợi nhuận thấp. Dẫn đến quý II năm 2026, cho dù mức lợi nhuận đạt được về giá trị tuyệt đối không quá cao nhưng về tỉ lệ tăng trưởng lại cán mức kỷ lục. Đơn cử trường hợp Nhiệt điện Phả Lại – PPC, quý II/2026 đạt mức lãi ròng chỉ 70 tỉ đồng, nhưng lại tăng đến 1.053% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, PPC đạt mức lãi ròng 166 tỉ đồng, nhưng mức tăng trưởng lên tới 184%.

Một ghi nhận tích cực là nhiều doanh nghiệp ngành điện đã chủ động trả bớt nợ vay trong các quý trước, giúp áp lực chi phí lãi vay trong quý II giảm đáng kể, dẫn đến lợi nhuận quý II cải thiện đáng kể.

Đơn cử trường hợp Công ty CP Điện Gia Lai (GEG), tính đến đầu năm 2026, đã giảm tổng dư nợ vay xuống còn 8.176 tỉ đồng (giảm 10% so với cùng kỳ), giúp thu hẹp đáng kể quy trình tính lãi. Mặt khác, doanh nghiệp sau khi được áp dụng giá bán điện chính thức từ một số nhà máy điện gió đã có thêm dòng tiền hoạt động kinh doanh ổn định để chủ động tất toán trước hạn hoặc đúng hạn các khoản vay ngân hàng, đẩy chi phí lãi vay đi xuống.

Thế Lâm