AI thế hệ mới định hình lại ngành phim siêu ngắn Trung Quốc

Tại ngoại ô thành phố Hàng Châu thuộc tỉnh Chiết Giang, khu vực từng là một trung tâm thương mại sầm uất nay đã được cải tạo thành Linying Studio. Cơ sở này sở hữu diện tích lên tới 20.000 m2, tương đương không gian của ba sân bóng đá cộng lại. Vào thời kì đỉnh cao, nơi đây từng chứng kiến sự tất bật của 10 đoàn làm phim hoạt động cùng lúc để sản xuất các tập phim truyền hình xà phòng có thời lượng từ một đến hai phút.

Những tác phẩm này được thiết kế với nhịp độ dồn dập, tạo ra sự tò mò liên tục nhằm thu hút người xem trên điện thoại thông minh. Tuy nhiên, vào một sáng thứ tư của tháng 6, sự nhộn nhịp đó đã hoàn toàn biến mất. Giám đốc phó Zhang Congcong chia sẻ rằng các buổi quay trực tiếp tại cơ sở này ngày càng trở nên hiếm hoi do sự xuất hiện của các công cụ trí tuệ nhân tạo.

Phim trường thu hẹp trước sức ép của công nghệ

Chính quyền địa phương đã rót nguồn vốn lên tới 63 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 9,2 triệu USD, để xây dựng hàng loạt không gian quay phim đa dạng tại Linying Studio. Người ta có thể dễ dàng tìm thấy các khu vực được dàn dựng tỉ mỉ từ phòng họp văn phòng, nhà xác lạnh lẽo, biệt thự xa hoa của giới tài phiệt cho đến đồn cảnh sát. Sự đầu tư mạnh tay này được kì vọng sẽ đón đầu ngành công nghiệp có doanh thu ước tính đạt 120 tỉ nhân dân tệ, tương đương 18 tỉ USD, trong năm nay.

Quy mô của thị trường này hiện đã lớn gần gấp đôi so với doanh thu phòng vé điện ảnh truyền thống tại Trung Quốc. Bắt đầu nhen nhóm từ năm 2018, lĩnh vực phim siêu ngắn đã chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ trong giai đoạn đại dịch từ năm 2020. Những tác phẩm thu hút hàng tỉ lượt xem như bộ phim người đóng năm 2023 mang tên "The Double Life of My Billionaire Husband" hay tác phẩm được tạo hoàn toàn bằng máy tính "The Valkyrie Divorces the God of War" đã minh chứng cho sức hút khổng lồ của loại hình giải trí này.

Dẫn người tham quan qua một phòng khách được thiết kế dành riêng cho các nhân vật nữ giám đốc điều hành, ông Zhang giải thích rằng mọi chi tiết tại đây đều được tính toán vô cùng kỹ lưỡng. Đội ngũ thiết kế đã phải phân tích dữ liệu từ 6.000 kịch bản khác nhau để tạo ra những không gian quay phim tối ưu.

Thế nhưng, sự ra đời của các công cụ tạo video bằng máy tính như Seedance của ByteDance hay Kling AI của Kuaishou đang làm rung chuyển toàn bộ mô hình kinh doanh truyền thống. Việc các chính quyền địa phương từ Thâm Quyến ở phía nam đến Tây An ở tỉnh Thiểm Tây rót hàng triệu USD để trợ cấp cho ngành công nghiệp phim siêu ngắn từng được xem là định hướng phù hợp với tham vọng công nghệ quốc gia, giúp thúc đẩy kinh tế vùng và tạo việc làm.

Hiện tại, máy móc đang làm thay đổi hoàn toàn bài toán chi phí. Những nhà sản xuất trong ngành cho biết việc sử dụng phần mềm có thể giảm chi phí xuống chỉ còn 1/10 so với việc thuê diễn viên đóng trực tiếp. Thời gian sản xuất cũng được rút ngắn kỉ lục từ mức 1 đến 2 tháng xuống chỉ còn vỏn vẹn 2 tuần.

Chạy đua khối lượng và bài toán tối ưu chi phí cho phim siêu ngắn

Nhờ việc loại bỏ hoàn toàn các khoản chi phí dành cho diễn viên, thuê địa điểm và đội ngũ quay phim, một loạt phim siêu ngắn được sản xuất bằng phần mềm hiện nay có thể chỉ tiêu tốn 50 nghìn nhân dân tệ. Sự sụt giảm về thời gian và chi phí này đang đẩy khối lượng sản xuất lên mức khổng lồ. Hiệp hội Dịch vụ Phát sóng Trung Quốc báo cáo rằng có khoảng 128 nghìn loạt phim mới được phát hành trong quý 1 năm 2026, và hơn 95% trong số đó được tạo ra hoàn toàn bằng máy tính. Con số này là một sự chênh lệch khổng lồ nếu so sánh với mức trung bình 3.000 loạt phim mỗi tháng vào năm 2025 theo nghiên cứu của Trường Phát triển Quốc gia thuộc Đại học Bắc Kinh.

Sự bùng nổ về số lượng tác phẩm khiến cuộc đua giành sự chú ý của khán giả trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Các nền tảng như Hongguo của ByteDance tại Trung Quốc hay ReelShort tại Mỹ thu về lợi nhuận khổng lồ thông qua quảng cáo, mua hàng trong ứng dụng và phí đăng kí. Mô hình kinh doanh này tạo ra một vòng lặp liên tục, nơi người xem càng bị cuốn hút vào các tình tiết giật gân, nền tảng càng có cơ hội tối đa doanh thu từ các giao dịch vi mô.

Nguồn thu này sau đó được phân phối lại cho các nhà sản xuất dựa trên số lượng khán giả thực tế theo dõi. Bằng cách này, mọi rủi ro về vốn đầu tư ban đầu được san sẻ, biến ngành công nghiệp phim siêu ngắn thành một cỗ máy in tiền đầy hấp dẫn. Nhận thấy tiềm năng khổng lồ, công ty iQIYI đã ra mắt nền tảng sáng tạo video Nadou Pro vào tháng 4. Giám đốc điều hành Gong Yu dự đoán rằng trong vòng 5 năm tới, hơn một nửa nội dung của công ty sẽ được sản xuất tự động.

Tương tự, Zhang Zhihan, người sáng lập một công ty tại Sán Đầu, tỉnh Quảng Đông, mô tả quá trình này giống như một dây chuyền sản xuất hàng loạt. Đội ngũ của ông có thể tạo ra 50 loạt phim mỗi tháng, trong đó thường chỉ có 2 tác phẩm mang lại lợi nhuận, và tháng tiếp theo họ sẽ tập trung làm 10 phiên bản khác nhau của 2 tác phẩm thành công đó.

Nhà đầu tư Rui Ma tại San Francisco cho rằng máy móc đã giữ chi phí ở mức đủ thấp để các nhà sản xuất có thể liên tục thử nghiệm mà không sợ rủi ro tài chính. Trong khi đó, Linying Studio cũng đang tự thích ứng bằng cách phát triển một ứng dụng có khả năng tự động sắp xếp hậu cần và vị trí chiếu sáng dựa trên kịch bản, giúp các đạo diễn có thể tập trung hoàn toàn vào chất lượng kể chuyện.

Rõ ràng, sự can thiệp của công nghệ đang tái định hình toàn bộ cách thức vận hành của ngành giải trí di động. Khi rào cản về thời gian và chi phí được gỡ bỏ, sự chuyển mình của các cơ sở sản xuất truyền thống chính là minh chứng cho một kỉ nguyên làm phim tự động hóa đang mở ra.

Bùi Tú