Chiến hạm từ sợi carbon ‘tàng hình’ hoàn hảo trước radar
Thiết kế độc đáo, cảm biến tiên tiến và vũ khí mạnh mẽ biến tàu hộ vệ lớp Visby của Thụy Điển trở thành một trong những chiến hạm khó bị phát hiện nhất thế giới.
Không như chiến hạm truyền thống đóng bằng thép, Visby được đóng bằng vật liệu tổng hợp gia cố sợi carbon giúp giảm trọng lượng, chống ăn mòn và giảm đáng kể diện tích phản xạ radar. Thiết kế đa giác của tàu cũng làm lệch hướng sóng radar. Thậm chí cả mỏ neo, phao cứu hộ, thiết bị trên boong cũng được giấu kín sau các tấm ốp phẳng. Kết quả là trên radar của kẻ địch, một tàu hộ vệ 72m chỉ trông nhỏ như tàu cá.
Visby sở hữu hệ thống đẩy CODOG dùng cả diesel lẫn xăng: 2 động cơ diesel kiểm soát hành trình một cách hiệu quả, 4 tua bin xăng hỗ trợ tăng tốc lên đến gần 65 km/giờ.
Động cơ phản lực nước thay thế chân vịt truyền thống, giảm cả tiếng ồn và vệt sóng dưới nước khiến tàu khó bị phát hiện bởi tàu ngầm hơn.
Tuy nhiên chỉ khả năng tàng hình không đủ giúp thắng trận chiến. Visby đem theo tên lửa chống hạm RBS-15, thủy lôi hạng nhẹ chống tàu ngầm, pháo hải quân Bofors Mark II 57mm. Hệ thống tác chiến tập hợp dữ liệu từ radar, sóng âm và tác chiến điện tử để cung cấp một bức tranh chiến thuật duy nhất, cho phép thủy thủ đoàn phát hiện các mối đe dọa trước lúc họ bị phát hiện.
Được thiết kế cho vùng biển Baltic hẹp và nhiều đảo, Visby không nhằm áp đảo hạm đội đối thủ mà nhằm gây nhiễu loạn qua đó tấn công phủ đầu, rồi lập tức biến mất trước khi có radar nào kịp phát hiện ra. Đôi lúc chiến hạm nguy hiểm nhất là chiếc ẩn mình tốt nhất.
Thụy Điển hiện có 5 tàu hộ vệ loại này gồm HSwMS Visby, HSwMS Helsingborg, HSwMS Härnösand, HSwMS Nyköping, HSwMS Karlstad. Tất cả chủ yếu đồn trú tại 2 căn cứ Berga (gần thủ đô Stockholm) cùng Karlskrona (căn cứ lớn nhất nằm phía nam đất nước).
Chương trình nâng cấp vũ khí cho chúng đã chính thức khởi động. Tàu sẽ được trang bị thêm bệ phóng thẳng đứng để phóng tên lửa CAMM tầm bắn khoảng 25km – đối phó hiệu quả hơn mối đe dọa từ máy bay hay tên lửa hành trình.
Tên lửa hành trình RBS15 Mk4 Gungnir cũng sắp nâng cấp, bổ sung khả năng tấn công mục tiêu trên đất liền bên cạnh nhiệm vụ diệt hạm truyền thống.
Ngoài ra tàu còn chuẩn bị lắp thêm hệ thống radar giám sát Sea GIRAFFE, hệ thống điều khiển hỏa lực, thay thế loạt bộ phận thân hoặc vỏ đã cũ, cho phép tàu hoạt động đến năm 2040.
Do là tài sản chiến lược nên Thụy Điển không bán cả chiếc Visby lẫn thiết kế nguyên bản cho bất cứ quốc gia nào, tuy nhiên họ có bán công nghệ chế tạo bằng vật liệu tổng hợp gia cố sợi carbon cho Singapore và Mỹ.
Gần đây quốc gia vùng Baltic công bố thỏa thuận hơn 4 tỉ USD mua 4 khu trục hạm lớp Luleå mới từ Pháp, làm dấy lên giả thuyết Thụy Điển trong tương lai có thể chuyển giao Visby cho Ukraine. Tuy nhiên giới phân tích nhận định giả thuyết khó thành hiện thực trước thập niên 2030.