Trip.com bị Trung Quốc phạt 765 triệu USD vì độc quyền
Cơ quan quản lí thị trường Trung Quốc vừa phạt Trip.com 5,2 tỉ nhân dân tệ (khoảng 765 triệu USD) vì hành vi lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường.
Đây là vụ xử phạt chống độc quyền lớn nhất nhằm vào một nền tảng internet kể từ đợt siết mạnh ngành công nghệ năm 2021, phát đi tín hiệu Trung Quốc tiếp tục tăng cường giám sát các tập đoàn số trong lĩnh vực du lịch trực tuyến.
Trip.com bị kết luận lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường
Cục Quản lí Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc (SAMR) ngày 26/7 công bố quyết định xử phạt Trip.com Group, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ du lịch trực tuyến lớn nhất nước này, với tổng số tiền lên tới 5,2 tỉ nhân dân tệ (765 triệu USD) vì vi phạm Luật Chống độc quyền.
Theo kết luận điều tra, Trip.com đã "lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường" trong nhiều năm để hạn chế cạnh tranh và gây bất lợi cho các đối tác kinh doanh.
Khoản xử phạt gồm tịch thu 1,658 tỉ nhân dân tệ thu lợi bất hợp pháp và phạt hành chính 3,521 tỉ nhân dân tệ. Riêng khoản tiền phạt tương đương khoảng 7,5% doanh thu nội địa năm 2025 của doanh nghiệp, đạt 46,958 tỉ nhân dân tệ.
Trip.com là tập đoàn đứng sau nhiều nền tảng du lịch nổi tiếng như Trip.com phục vụ khách quốc tế, Ctrip và Qunar dành cho thị trường Trung Quốc, cùng nền tảng tìm kiếm vé máy bay toàn cầu Skyscanner.
Theo SAMR, từ năm 2020, doanh nghiệp đã sử dụng thuật toán phân phối lưu lượng truy cập, các quy định của nền tảng và công nghệ để tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng.
Một trong những hành vi bị cơ quan quản lí chỉ ra là ép một số khách sạn kí các thỏa thuận độc quyền, hạn chế việc hợp tác với nền tảng khác. Ngoài ra, Trip.com còn yêu cầu nhiều đối tác phải niêm yết mức giá trực tuyến thấp nhất trên nền tảng của mình, khiến các khách sạn mất quyền chủ động trong chính sách giá.
Các biện pháp này bị cho là làm giảm sự cạnh tranh trên thị trường đặt phòng trực tuyến và gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các doanh nghiệp lưu trú cũng như người tiêu dùng.
Ngay sau khi quyết định được công bố, Trip.com đăng thông báo trên tài khoản WeChat chính thức, khẳng định công ty "chân thành và kiên quyết chấp nhận" kết luận của cơ quan quản lí.
Doanh nghiệp cam kết cải tổ mô hình kinh doanh, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và triển khai đầy đủ các biện pháp khắc phục theo yêu cầu của nhà chức trách.
Trước khi phán quyết được đưa ra, cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông của Trip.com đã giảm 0,8%, xuống còn 342,6 HKD. So với mức đỉnh hơn 600 HKD hồi đầu năm, giá cổ phiếu của công ty đã giảm mạnh.
Trung Quốc tiếp tục siết quản lí các nền tảng số
Cuộc điều tra đối với Trip.com được khởi động từ tháng 1 năm nay và được đánh giá là động thái chống độc quyền lớn nhất nhằm vào một tập đoàn internet Trung Quốc kể từ chiến dịch siết quản lí ngành công nghệ cách đây bốn năm.
Năm 2021, Bắc Kinh từng tiến hành hàng loạt biện pháp mạnh đối với các nền tảng internet lớn. Alibaba khi đó bị phạt kỉ lục 18,2 tỉ nhân dân tệ, tương đương khoảng 4% doanh thu nội địa năm 2019, do ép các nhà bán hàng chỉ được hoạt động trên nền tảng của mình.
Trong khi đó, Meituan bị xử phạt 3,44 tỉ nhân dân tệ, tương đương khoảng 3% doanh thu nội địa năm 2020, vì hành vi tương tự.
Việc Trip.com bị xử lí lần này cho thấy cơ quan quản lí Trung Quốc đang mở rộng trọng tâm từ thương mại điện tử sang lĩnh vực dịch vụ số và du lịch trực tuyến, nơi thuật toán ngày càng đóng vai trò quyết định trong việc phân phối khách hàng và hình thành giá cả.
Thực tế, trước khi bị điều tra chính thức, Trip.com đã nhiều lần nhận cảnh báo từ chính quyền địa phương.
Tháng 8 và tháng 9 năm ngoái, cơ quan quản lí tại tỉnh Quý Châu và thành phố Trịnh Châu lần lượt triệu tập đại diện công ty để làm việc về các phản ánh liên quan đến cạnh tranh không lành mạnh.
Đến tháng 12, một hiệp hội kinh doanh homestay tại tỉnh Vân Nam công khai cáo buộc Trip.com áp dụng các chính sách mang tính độc quyền và tuyên bố sẽ xem xét khởi kiện.
Một diễn biến đáng chú ý khác xảy ra vào tháng 3, khi Trip.com gỡ bỏ công cụ "AI Business Assistant". Đây là hệ thống sử dụng thuật toán để tự động điều chỉnh giá phòng, từng bị nhiều doanh nghiệp lưu trú chỉ trích vì làm suy giảm quyền tự quyết về giá của đối tác.
Mặc dù đối mặt với cuộc điều tra chống độc quyền, kết quả kinh doanh của Trip.com vẫn tăng trưởng mạnh trong năm 2025. Doanh thu đạt 62,4 tỉ nhân dân tệ, tăng 17% so với năm trước. Lợi nhuận ròng tăng gần gấp đôi, từ 17,2 tỉ nhân dân tệ lên 33,4 tỉ nhân dân tệ, chủ yếu nhờ việc bán một phần cổ phần tại nền tảng du lịch trực tuyến MakeMyTrip của Ấn Độ.
Giới phân tích cho rằng khoản phạt 5,2 tỉ nhân dân tệ sẽ tạo áp lực tài chính nhất định đối với Trip.com trong ngắn hạn, nhưng tác động lớn hơn nằm ở yêu cầu phải thay đổi cách vận hành nền tảng. Các doanh nghiệp internet tại Trung Quốc đang bước vào giai đoạn mà việc sử dụng thuật toán, dữ liệu và sức mạnh thị trường sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ hơn. Điều đó đồng nghĩa các nền tảng không chỉ cạnh tranh bằng công nghệ và quy mô người dùng mà còn phải bảo đảm tính minh bạch, công bằng đối với các đối tác và người tiêu dùng nếu muốn duy trì tăng trưởng bền vững.