ASEAN Cup 2026: Trật tự cũ trở lại có quá sớm?

Chỉ sau hai ngày khai mạc, ASEAN Cup 2026 đã thấp thoáng một trật tự quen thuộc.

ASEAN Cup 2026 kỷ niệm 30 năm ra đời trong một diện mạo mới, từ tên gọi, nhận diện đến những điều chỉnh về luật thi đấu. Nhưng trên sân, giải đấu lại mở ra bằng một câu chuyện rất cũ: Những đội bóng mạnh hơn vẫn chiến thắng.

Việt Nam mở màn bằng trận thắng Timor-Leste 7-0. Thái Lan đáp lại với chiến thắng 5-0 trên sân Lào. Singapore vất vả vượt qua Campuchia 2-1 bằng bàn thắng ở phút bù giờ, còn Malaysia ngược dòng thắng Myanmar với cùng tỉ số. Bốn trận đầu tiên chưa tạo ra một bất ngờ nào về kết quả.

Việt Nam, Thái Lan sớm thị uy

Việt Nam trong trận gặp Timor-Leste, HLV Kim Sang-sik đưa vào sân gần như toàn bộ những lựa chọn tốt nhất, giải quyết trận đấu ngay trong hiệp một và duy trì sức ép cho đến cuối trận.

Đình Bắc lập hat-trick, Hoàng Hên ghi hai bàn, Xuân Son cũng lên tiếng. Với đội đương kim vô địch, tỷ số 7-0 không chỉ phản ánh khoảng cách với đối thủ yếu nhất bảng A, mà qua đócho thấy Việt Nam đã bước vào giải đúng tinh thần của một đội bóng hiểu rằng bảo vệ chức vô địch khó hơn rất nhiều so với đoạt chức vô địch.

Một ngày sau, Thái Lan thắng Lào 5-0 tại Vientiane. Đội bóng giàu thành tích nhất giải không thể mang đến đội hình mạnh nhất, nhưng vẫn đủ sức tạo ra tỷ số cách biệt. HLV Anthony Hudson đã đặt niềm tin vào nhiều cầu thủ trẻ hướng đến mục tiêu kiếm chức vô địch Đông Nam Á thứ tám. Chiến thắng đầu tiên cho thấy dù con người thay đổi, Thái Lan vẫn giữ nguyên vị thế ứng cử viên vô địch.

Việt Nam và Thái Lan không gặp nhau tại vòng bảng, nhưng kết quả của đội này vẫn tạo sức ép lên đội kia. Việt Nam thắng bảy bàn hôm trước, Thái Lan ghi năm bàn hôm sau. Hai tỷ số ấy chưa nói được ai mạnh hơn, bởi Timor-Leste và Lào đều thuộc nhóm cuối của khu vực. Nhưng hai kết quả này đã gửi chung một thông điệp: đội đương kim vô địch Việt Nam và đội giữ kỷ lục vô địch Thái Lan đều không muốn xuất phát chậm.

Cùng ba điểm, khác vị thế

Singapore và Malaysia cũng chiến thắng, nhưng theo những cách khó nhọc hơn nhiều. Singapore bị Campuchia đẩy lùi trong phần lớn hiệp hai, để đối thủ gỡ hòa và chỉ giành được ba điểm nhờ cú vô-lê của Ilhan Fandi ở phút bù giờ thứ 11. Trang chính thức của giải mô tả đó là một chiến thắng hầu như không xứng đáng, còn HLV Gavin Lee thừa nhận ông không thể hài lòng với màn trình diễn của các tuyển thủ Singapore.

Malaysia thậm chí bị Myanmar dẫn trước từ phút thứ 10. Đội bóng từng vô địch năm 2010 chỉ đảo ngược tình thế nhờ Paulo Josué ghi hai bàn trong năm phút đầu hiệp hai, trong đó có một quả phạt đền. Malaysia lấy được kết quả cần thiết, nhưng trận đấu cũng cho thấy họ chưa tạo ra cảm giác áp đảo đối thủ như Việt Nam hoặc Thái Lan.

Như vậy, sau bốn trận đầu tiên, nhóm từng vô địch ASEAN Cup đều có ba điểm. Việt Nam và Thái Lan thắng lớn; Singapore và Malaysia thắng sát nút. Trật tự cũ trở lại, nhưng không phải đội bóng nào cũng trở lại với cùng một sức mạnh.

Singapore sẽ gặp Việt Nam tại Mỹ Đình ngày 31/7. Malaysia phải làm khách trước Thái Lan ngày 1/8. Hai trận này sẽ cho biết các chiến thắng nhọc nhằn chỉ là khởi động chậm đầu giải hay phản ánh khoảng cách thật sự về sức mạnh giữa các ứng viên.

Indonesia chờ phá thế song mã

Bức tranh sẽ không đầy đủ nếu chỉ nhìn vào bốn đội đã giành chiến thắng.

Indonesia đến ASEAN Cup 2026 với một nghịch lý quen thuộc. Họ không thể triệu tập toàn bộ những cầu thủ tốt nhất đang chơi bóng tại châu Âu vì giải không nằm trong lịch FIFA, nhưng đội hình hiện có vẫn thuộc nhóm đáng gờm nhất Đông Nam Á.

Jay Idzes, Calvin Verdonk, Kevin Diks, Ole Romeny và Miliano Jonathans không góp mặt. Justin Hubner ban đầu được đăng ký trong danh sách 26 cầu thủ, nhưng thông tin mới nhất từ báo chí Indonesia dẫn nguồn tại Hà Lan cho biết Fortuna Sittard giữ trung vệ này lại để chuẩn bị cho mùa giải Eredivisie 2026-2027.

Tuy nhiên, đây không phải đội hình Indonesia mang đến giải chỉ để hoàn thành nghĩa vụ.

Họ vẫn có Jordi Amat, Sandy Walsh, Shayne Pattynama và Rizky Ridho ở hàng phòng ngự; Thom Haye, Ivar Jenner, Marc Klok, Marselino Ferdinan và Eliano Reijnders ở tuyến giữa. Phía trên là Ragnar Oratmangoen, Egy Maulana Vikri, Saddil Ramdani và Jens Raven. Phần lớn những cầu thủ gốc châu Âu trong danh sách hiện thi đấu ở giải Indonesia, nên không còn phụ thuộc vào quyết định nhả người của các câu lạc bộ nước ngoài.

Đây là khác biệt quan trọng so với những kỳ giải trước, khi Indonesia thường phải sử dụng một đội hình trẻ hoặc thiếu nhiều trụ cột. HLV John Herdman có thể không sở hữu phiên bản mạnh nhất của đội tuyển, nhưng ông vẫn có một tập thể đủ kinh nghiệm quốc tế, thể hình và khả năng tranh chấp để thách thức mọi đối thủ trong khu vực.

Jordi Amat không giấu tham vọng. Sau ba tuần tập luyện tại Bali, trung vệ kỳ cựu tuyên bố anh “lạc quan 100%” và xác định mục tiêu của Indonesia là chức vô địch. Báo chí nước này cũng xem Việt Nam là đối thủ khó khăn nhất tại bảng A, đồng thời đề xuất sơ đồ 3-4-2-1 với Thom Haye, Ivar Jenner, Sandy Walsh, Marselino Ferdinan và Ragnar Oratmangoen trong đội hình chính.

Indonesia sẽ ra quân gặp Campuchia tối 27/7, trước khi tiếp Việt Nam tại Bogor ngày 3-8. Hai trận đầu gặp Campuchia và Timor-Leste cho phép đội bóng xứ vạn đảo tích lũy điểm số, hoàn thiện đội hình và tạo đà trước cuộc đối đầu có thể quyết định ngôi đầu bảng A.

Indonesia cũng mang theo một động lực mà Việt Nam và Thái Lan không có: họ chưa bao giờ vô địch Đông Nam Á. Sáu lần vào chung kết vào các năm 2000, 2002, 2004, 2010, 2016 và 2020 đều kết thúc bằng vị trí á quân. Với một quốc gia có dân số hơn 280 triệu người và niềm đam mê bóng đá thuộc loại lớn nhất khu vực, khoảng trống ấy ngày càng khó chấp nhận.

Vì vậy, Indonesia không đơn thuần là đội thứ ba chen vào cuộc cạnh tranh giữa Việt Nam và Thái Lan. Họ là ứng viên có lý do mạnh mẽ nhất để phá vỡ trật tự quen thuộc.

Những đối thủ lớn chưa gặp nhau

ASEAN Cup 2026 chưa có cú sốc nào. Việt Nam thắng đối thủ yếu nhất bảng. Thái Lan cũng chưa gặp thử thách tương xứng. Singapore và Malaysia đã để lộ những giới hạn. Indonesia chưa thi đấu, trong khi Philippines phải đến ngày 28-7 mới ra quân. Tương quan sức mạnh chỉ thật sự rõ ràng khi các đội bóng lớn bắt đầu đối đầu trực tiếp.

Dù vậy, ASEAN Cup đã sớm trở về với những cái tên quen thuộc. Việt Nam bảo vệ ngai vàng, Thái Lan muốn giành lại vị trí số một, Malaysia và Singapore cố tìm lại quá khứ, còn Indonesia theo đuổi danh hiệu đã sáu lần trôi khỏi tay.

Những đội bóng nhỏ hơn đã tiến bộ. Timor-Leste có thêm cầu thủ ở nước ngoài, Campuchia tăng cường lực lượng và Myanmar đủ sức đẩy Malaysia vào thế phải ngược dòng. Nhưng tiến bộ không đồng nghĩa khoảng cách đã biến mất.

Sau 30 năm, ASEAN Cup có thể thay đổi tên gọi, thời điểm và diện mạo. Trên sân, quyền lực vẫn thuộc về những nền bóng đá quen thuộc.

Đặng Hoàng. Ảnh: FB ASEAN Football